Αρκετές διακριτές περίοδοι κυπριακής διακοινοτικής βίας που ενέπλεκαν τις δύο κύριες εθνοτικές κοινότητες, τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους, σημάδεψαν την Κύπρο στα μέσα του 20ού αιώνα. Αυτές περιλάμβαναν την Κυπριακή Έκτακτη Ανάγκη του 1955–59 κατά τη διάρκεια της βρετανικής κυριαρχίας, την κρίση στην Κύπρο μετά την ανεξαρτησία το 1963–64 και την κυπριακή κρίση του 1967. Οι εχθροπραξίες κορυφώθηκαν με την de facto διαίρεση του νησιού το 1974 κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Η περιοχή είναι σχετικά ειρηνική από τότε, αλλά το Κυπριακό ζήτημα συνεχίζεται, με διάφορες προσπάθειες διπλωματικής επίλυσής του να είναι γενικά ανεπιτυχείς.
Οι Τούρκοι αποτελούσαν σημαντικό μέρος του πληθυσμού του νησιού
event1914placeΚύπρος
Οι Τούρκοι αποτελούσαν σημαντικό μέρος του πληθυσμού του νησιού και κυβερνούσαν το νησί για αρκετές εκατοντάδες χρόνια πριν από τη μίσθωση του νησιού στους Βρετανούς και την επακόλουθη βρετανική προσάρτηση του νησιού το 1914.
Το 1914, αφού η Οθωμανική Αυτοκρατορία εισήλθε στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων, το νησί προσαρτήθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Μετά την ίδρυση της Δημοκρατίας της Τουρκίας, το 1923, η νέα τουρκική κυβέρνηση αναγνώρισε επίσημα τη βρετανική κυριαρχία επί της Κύπρου. Οι Ελληνοκύπριοι πίστευαν ότι ήταν φυσικό και ιστορικό τους δικαίωμα να ενώσουν το νησί με την Ελλάδα (ένωση), όπως είχαν κάνει πολλά από τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Τουρκοκύπριοι αστυνομικοί σκοτώθηκαν από μέλη της ΕΟΚΑ και αυτό προκάλεσε κάποια διακοινοτική βία
event1956placeΚύπρος
Το 1956, ορισμένοι Τουρκοκύπριοι αστυνομικοί σκοτώθηκαν από μέλη της ΕΟΚΑ και αυτό προκάλεσε κάποια διακοινοτική βία την άνοιξη και το καλοκαίρι, αλλά αυτές οι επιθέσεις κατά αστυνομικών δεν υποκινήθηκαν από το γεγονός ότι ήταν Τουρκοκύπριοι.
Ο Γρίβας (αρχηγός της ΕΟΚΑ) άλλαξε την πολιτική του καθώς οι δυνάμεις του στα βουνά δέχονταν όλο και μεγαλύτερη πίεση από τις βρετανικές δυνάμεις
eventΙαν, 1957placeΚύπρος
Τον Ιανουάριο του 1957, ο Γρίβας (αρχηγός της ΕΟΚΑ) άλλαξε την πολιτική του καθώς οι δυνάμεις του στα βουνά δέχονταν όλο και μεγαλύτερη πίεση από τις βρετανικές δυνάμεις. Προκειμένου να αποσπάσουν την προσοχή των βρετανικών δυνάμεων, τα μέλη της ΕΟΚΑ άρχισαν να στοχεύουν σκόπιμα Τουρκοκύπριους αστυνομικούς στις πόλεις, έτσι ώστε οι Τουρκοκύπριοι να εξεγερθούν κατά των Ελληνοκυπρίων και οι δυνάμεις ασφαλείας να αναγκαστούν να μεταφερθούν στις πόλεις για να αποκαταστήσουν την τάξη.
Η δολοφονία ενός Τουρκοκύπριου αστυνομικού στις 19 Ιανουαρίου, όταν βομβαρδίστηκε ένας σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και ο τραυματισμός άλλων τριών, προκάλεσαν τρεις ημέρες διακοινοτικής βίας στη Λευκωσία. Οι δύο κοινότητες στόχευσαν η μία την άλλη σε αντίποινα, τουλάχιστον ένας Ελληνοκύπριος σκοτώθηκε και ο στρατός αναπτύχθηκε στους δρόμους.
Ο Σερ Χιου Μάκιντος Φουτ αντικατέστησε τον Σερ Τζον Χάρντινγκ ως Βρετανός Κυβερνήτης της Κύπρου
eventΤρίτη Οκτ 22, 1957placeΚύπρος
Στις 22 Οκτωβρίου 1957 ο Σερ Χιου Μάκιντος Φουτ αντικατέστησε τον Σερ Τζον Χάρντινγκ ως Βρετανός Κυβερνήτης της Κύπρου. Ο Φουτ πρότεινε πέντε έως επτά χρόνια αυτοδιοίκησης πριν από οποιαδήποτε τελική απόφαση. Το σχέδιό του απέρριπτε τόσο την ένωση όσο και τη διχοτόμηση.
Τα σημάδια δυσαρέσκειας με τους Βρετανούς αυξήθηκαν και στις δύο πλευρές με τους Τουρκοκύπριους να σχηματίζουν πλέον τη Volkan
event1958placeΚύπρος
Μέχρι το 1958 τα σημάδια δυσαρέσκειας με τους Βρετανούς αυξήθηκαν και στις δύο πλευρές, με τους Τουρκοκύπριους να σχηματίζουν πλέον τη Volkan, γνωστή αργότερα ως Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης, μια παραστρατιωτική ομάδα για την προώθηση της διχοτόμησης και της προσάρτησης της Κύπρου στην Τουρκία, όπως υπαγορευόταν από το σχέδιο Μεντερές.
Η τουρκοκυπριακή απάντηση σε αυτό το σχέδιο ήταν μια σειρά αντιαποικιακών διαδηλώσεων στη Λευκωσία
eventΔευτέρα Ιαν 27, 1958placeΛευκωσία, Κύπρος
Η τουρκοκυπριακή απάντηση σε αυτό το σχέδιο ήταν μια σειρά αντιαποικιακών διαδηλώσεων στη Λευκωσία στις 27 και 28 Ιανουαρίου 1958, απορρίπτοντας το προτεινόμενο σχέδιο επειδή δεν περιλάμβανε διχοτόμηση. Οι Βρετανοί στη συνέχεια απέσυραν το σχέδιο.
Ο Βρετανός Πρωθυπουργός Χάρολντ Μακμίλαν αναμενόταν να προτείνει ένα σχέδιο για την επίλυση του Κυπριακού ζητήματος
eventΙούν, 1958placeΚύπρος
Τον Ιούνιο του 1958 ο Βρετανός Πρωθυπουργός Χάρολντ Μακμίλαν αναμενόταν να προτείνει ένα σχέδιο για την επίλυση του Κυπριακού ζητήματος. Υπό το φως της νέας εξέλιξης, οι Τούρκοι προκάλεσαν ταραχές στη Λευκωσία για να προωθήσουν την ιδέα ότι οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι δεν μπορούσαν να ζήσουν μαζί και επομένως οποιοδήποτε σχέδιο δεν περιλάμβανε διχοτόμηση δεν θα ήταν βιώσιμο. Αυτή η βία ακολουθήθηκε σύντομα από βομβαρδισμούς, θανάτους Ελληνοκυπρίων και λεηλασίες καταστημάτων και σπιτιών που ανήκαν σε Ελληνοκύπριους. Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι άρχισαν να εγκαταλείπουν χωριά με μικτό πληθυσμό όπου αποτελούσαν μειοψηφία αναζητώντας ασφάλεια. Αυτή ήταν ουσιαστικά η αρχή του διαχωρισμού των δύο κοινοτήτων.
Μια βόμβα εξερράγη στην είσοδο της Τουρκικής Πρεσβείας στην Κύπρο
eventΣάββατο Ιούν 7, 1958placeΚύπρος
Στις 7 Ιουνίου 1958 μια βόμβα εξερράγη στην είσοδο της Τουρκικής Πρεσβείας στην Κύπρο. Μετά τον βομβαρδισμό, οι Τουρκοκύπριοι λεηλάτησαν ελληνοκυπριακές περιουσίες.
Η κρίση έφτασε στο αποκορύφωμά της στις 12 Ιουνίου 1958, όταν οκτώ Έλληνες, από μια ένοπλη ομάδα τριάντα πέντε ατόμων που συνελήφθησαν από στρατιώτες των Royal Horse Guards με την υποψία ότι προετοίμαζαν επίθεση στην τουρκική συνοικία της Σκυλλούρας, σκοτώθηκαν σε ύποπτη επίθεση από Τουρκοκύπριους ντόπιους, κοντά στο χωριό Γερόλακκος, αφού διατάχθηκαν να επιστρέψουν με τα πόδια στο χωριό τους, τον Κοντεμένο.
Μια ένοπλη σύγκρουση πυροδοτήθηκε μετά τις 21 Δεκεμβρίου 1963, μια περίοδος που οι Τουρκοκύπριοι θυμούνται ως Ματωμένα Χριστούγεννα, όταν ένας Ελληνοκύπριος αστυνομικός που είχε κληθεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση ενός ταξιτζή που αρνούνταν σε αξιωματικούς που βρίσκονταν ήδη στη σκηνή την πρόσβαση για να ελέγξουν τα έγγραφα ταυτοποίησης των πελατών του, έβγαλε το όπλο του κατά την άφιξή του και πυροβόλησε και σκότωσε τον ταξιτζή και τον συνεργάτη του.
Ξέσπασαν πυροβολισμοί, οι γραμμές επικοινωνίας προς τις τουρκικές γειτονιές κόπηκαν
eventΚυριακή Δεκ 22, 1963placeΚύπρος
Το πρωί μετά τους πυροβολισμούς, πλήθη συγκεντρώθηκαν σε διαμαρτυρία στη Βόρεια Λευκωσία, πιθανώς ενθαρρυμένα από την TMT, χωρίς να υπάρξουν επεισόδια. Το βράδυ της 22ας, ξέσπασαν πυροβολισμοί, οι γραμμές επικοινωνίας προς τις τουρκικές γειτονιές κόπηκαν και η ελληνοκυπριακή αστυνομία κατέλαβε το κοντινό αεροδρόμιο.
Διαπραγματεύτηκε κατάπαυση του πυρός, η οποία όμως δεν τηρήθηκε
eventΔευτέρα Δεκ 23, 1963placeΚύπρος
Στις 23, διαπραγματεύτηκε μια κατάπαυση του πυρός, η οποία όμως δεν τηρήθηκε. Οι συγκρούσεις, συμπεριλαμβανομένων πυρών από αυτόματα όπλα, μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων και πολιτοφυλακών αυξήθηκαν στη Λευκωσία και τη Λάρνακα. Μια δύναμη Ελληνοκυπρίων ατάκτων με επικεφαλής τον Νίκο Σαμψών εισήλθε στο προάστιο της Λευκωσίας, την Ομορφίτα, και ενεπλάκη σε σφοδρούς πυροβολισμούς κατά ενόπλων, καθώς και, σύμφωνα με ορισμένες αναφορές, άοπλων Τουρκοκυπρίων. Η σύγκρουση στην Ομορφίτα έχει περιγραφεί από τους Τουρκοκύπριους ως σφαγή, ενώ αυτή η άποψη δεν έχει γίνει γενικά αποδεκτή από τους Ελληνοκύπριους.
Η Βρετανία, η Ελλάδα και η Τουρκία συμμετείχαν στις συνομιλίες, με όλες τις πλευρές να ζητούν εκεχειρία
eventΤρίτη Δεκ 24, 1963placeΚύπρος
Περαιτέρω καταπαύσεις του πυρός διευθετήθηκαν μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά επίσης απέτυχαν. Μέχρι την παραμονή των Χριστουγέννων, στις 24, η Βρετανία, η Ελλάδα και η Τουρκία είχαν συμμετάσχει στις συνομιλίες, με όλες τις πλευρές να ζητούν εκεχειρία.
Τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη πέταξαν πάνω από τη Λευκωσία σε ένδειξη υποστήριξης
eventΤετάρτη Δεκ 25, 1963placeΚύπρος
Την ημέρα των Χριστουγέννων, τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη πέταξαν πάνω από τη Λευκωσία σε ένδειξη υποστήριξης. Τελικά συμφωνήθηκε να επιτραπεί σε μια δύναμη 2.700 Βρετανών στρατιωτών να βοηθήσει στην επιβολή της κατάπαυσης του πυρός. Τις επόμενες ημέρες, δημιουργήθηκε μια «ζώνη ασφαλείας» στη Λευκωσία και ένας Βρετανός αξιωματικός χάραξε μια γραμμή σε έναν χάρτη με πράσινο μελάνι, χωρίζοντας τις δύο πλευρές της πόλης, γεγονός που αποτέλεσε την αρχή της «Πράσινης Γραμμής». Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν σε όλο το νησί για τις επόμενες εβδομάδες.
Η Τουρκία είχε πλέον προετοιμάσει τον στόλο της και τα μαχητικά της αεροσκάφη εμφανίστηκαν πάνω από τη Λευκωσία
event1964placeΚύπρος
Η Τουρκία είχε πλέον προετοιμάσει τον στόλο της και τα μαχητικά της αεροσκάφη εμφανίστηκαν πάνω από τη Λευκωσία. Η Τουρκία αποτράπηκε από άμεση εμπλοκή με τη δημιουργία της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP) το 1964.
Στρατιωτική χούντα ανέτρεψε τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της Ελλάδας
event1967placeΕλλάδα
Η κατάσταση επιδεινώθηκε το 1967, όταν μια στρατιωτική χούντα ανέτρεψε τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της Ελλάδας και άρχισε να ασκεί πίεση στον Μακάριο για την επίτευξη της ένωσης. Ο Μακάριος, μη επιθυμώντας να γίνει μέρος μιας στρατιωτικής δικτατορίας ή να προκαλέσει τουρκική εισβολή, άρχισε να αποστασιοποιείται από τον στόχο της ένωσης. Αυτό προκάλεσε εντάσεις με τη χούντα στην Ελλάδα καθώς και με τον Γεώργιο Γρίβα στην Κύπρο.
Οι εντάσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων υποχώρησαν
event1967placeΚύπρος
Μετά το 1967, οι εντάσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων υποχώρησαν. Αντίθετα, η κύρια πηγή έντασης στο νησί προήλθε από φατρίες εντός της ελληνοκυπριακής κοινότητας. Αν και ο Μακάριος είχε ουσιαστικά εγκαταλείψει την ένωση υπέρ μιας «εφικτής λύσης», πολλοί άλλοι συνέχισαν να πιστεύουν ότι η μόνη νόμιμη πολιτική φιλοδοξία για τους Ελληνοκύπριους ήταν η ένωση με την Ελλάδα. Ο Μακάριος χαρακτηρίστηκε προδότης του σκοπού από τον Γρίβα και, το 1971, ο τελευταίος επέστρεψε κρυφά στο νησί.
Ενεπλάκη σε σφοδρές συγκρούσεις με τους Τουρκοκύπριους
eventΤετάρτη Νοέ 15, 1967placeΚύπρος
Ο Γρίβας κλιμάκωσε τη σύγκρουση όταν οι ένοπλες μονάδες του άρχισαν να περιπολούν στους τουρκοκυπριακούς θύλακες του Αγίου Θεοδώρου και της Κοφίνου, και στις 15 Νοεμβρίου ενεπλάκησαν σε σφοδρές συγκρούσεις με τους Τουρκοκύπριους.
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς παραδέχτηκε στο βρετανικό κανάλι ITV ότι η βόμβα τοποθετήθηκε από τους ίδιους τους Τούρκους προκειμένου να δημιουργηθεί ένταση
eventΤρίτη Ιούν 26, 1984placeΚύπρος
Στις 26 Ιουνίου 1984, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Ραούφ Ντενκτάς, παραδέχτηκε στο βρετανικό κανάλι ITV ότι η βόμβα τοποθετήθηκε από τους ίδιους τους Τούρκους προκειμένου να δημιουργηθεί ένταση.