پنجشنبه دسامبر 19, 1946 تا سهشنبه ژوئیه 20, 1954
French Indochina (Vietnam)
اولین جنگ هندوچین (که در فرانسه عموماً به عنوان جنگ هندوچین و در ویتنام به عنوان جنگ مقاومت ضد فرانسوی شناخته میشود) در ۱۹ دسامبر ۱۹۴۶ در هندوچین فرانسه آغاز شد و تا ۲۰ ژوئیه ۱۹۵۴ ادامه یافت. درگیری بین نیروهای فرانسوی و مخالفان ویتمین آنها در جنوب از سپتامبر ۱۹۴۵ آغاز شده بود. این درگیری مجموعهای از نیروها، از جمله سپاه اعزامی خاور دور فرانسه متعلق به اتحادیه فرانسه، به رهبری فرانسه و با حمایت ارتش ملی ویتنام به رهبری بائو دای را در برابر ویتمین به رهبری هو شی مین و ارتش خلق ویتنام به رهبری وو نوین گیاپ قرار داد. بیشتر نبردها در تونکن در شمال ویتنام رخ داد، اگرچه این درگیری کل کشور را فرا گرفت و به مناطق تحتالحمایه همسایه هندوچین فرانسه یعنی لائوس و کامبوج نیز کشیده شد.
ویتنام بین سالهای ۱۸۵۸ تا ۱۸۸۷ به تدریج در هندوچین فرانسه ادغام شد. ناسیونالیسم رشد کرد تا اینکه جنگ جهانی دوم وقفهای در کنترل فرانسه ایجاد کرد. مقاومت اولیه ویتنامیها بر محور روشنفکر فان بوی چائو متمرکز بود. چائو به ژاپن چشم دوخته بود که مدرن شده بود و یکی از معدود کشورهای آسیایی بود که با موفقیت در برابر استعمار اروپا مقاومت کرد.
به دلیل فشار فرانسه، ژاپن فان بوی چائو را به چین تبعید کرد. چائو با مشاهده انقلاب شینهای سون یاتسن، الهام گرفت تا جنبش ویتنام کوانگ فوک هوی را در گوانگژو آغاز کند. از سال ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۷، او توسط دولت ضدانقلابی یوان شیکای زندانی شد.
در سال ۱۹۲۵، فان بوی چائو توسط مأموران فرانسوی در شانگهای دستگیر و به ویتنام منتقل شد.
ژاپن تهاجم خود به هندوچین فرانسه را آغاز کرد که بازتابی از فتح فرانسه توسط متحدش آلمان بود.
از اکتبر ۱۹۴۰ تا مه ۱۹۴۱، در طول جنگ فرانسه و تایلند، فرانسویهای ویشی در هندوچین از مستعمره خود در یک درگیری مرزی دفاع کردند که در آن نیروهای تایلند حمله کردند در حالی که ژاپنیها در حاشیه نظارهگر بودند.
به دلیل محبوبیتش، چائو از اعدام نجات یافت و تا زمان مرگش در سال ۱۹۴۰ در حبس خانگی قرار گرفت.
موفقیتهای نظامی تایلند محدود به منطقه مرزی کامبوج بود و در ژانویه ۱۹۴۱، نیروهای دریایی مدرن فرانسه ویشی، نیروهای دریایی ضعیفتر تایلند را در نبرد کو چانگ به سختی شکست دادند. جنگ در ماه مه پایان یافت و فرانسویها با اصلاحات جزئی ارضی موافقت کردند که مناطق سابق تایلند را به این کشور بازگرداند.
در طول قحطی ویتنام در سال ۱۹۴۵، هو شی مین بهرهکشی بیرحمانه ژاپنیها و آب و هوای نامساعد را عامل مرگ تا دو میلیون ویتنامی دانست. ویتمین یک تلاش امدادی را در شمال ترتیب داد و در نتیجه حمایت گستردهای در آنجا به دست آورد.
آتشبسی بین ژاپن و ایالات متحده در ۲۰ اوت ۱۹۴۵ امضا شد. دولت موقت جمهوری فرانسه میخواست حکومت استعماری خود را در هندوچین فرانسه به عنوان آخرین گام آزادی فرانسه بازگرداند.
در مارس ۱۹۴۵، ژاپن دومین کارزار هندوچین فرانسه را برای بیرون راندن فرانسویهای ویشی آغاز کرد و رسماً امپراتور بائو دای را به عنوان رئیس امپراتوری اسماً مستقل ویتنام منصوب کرد. ژاپنیها اکثر مقامات فرانسوی و افسران نظامی باقیمانده در کشور را دستگیر و زندانی کردند.
در کنفرانس پوتسدام در ژوئیه ۱۹۴۵، ستاد مشترک ارتش تصمیم گرفت که هندوچین در جنوب مدار ۱۶ درجه شمالی باید در فرماندهی آسیای جنوب شرقی تحت نظر دریاسالار بریتانیایی مونتباتن قرار گیرد. نیروهای ژاپنی مستقر در جنوب آن خط تسلیم او شدند و نیروهای مستقر در شمال تسلیم چیانگ کایشک شدند.
نیروهای ژاپنی به ویتمین و سایر گروههای ملیگرا اجازه دادند بدون مقاومت ساختمانهای عمومی و سلاحها را تصرف کنند که این آغاز انقلاب اوت بود. در ۲۵ اوت، هو شی مین توانست امپراتور بائو دای را متقاعد کند که کنارهگیری کند. بائو دای به عنوان «مشاور عالی» دولت جدید تحت رهبری ویتمین در هانوی منصوب شد.
در سپتامبر ۱۹۴۵، نیروهای چینی وارد تونکن شدند و یک گروه ضربت کوچک بریتانیایی در سایگون پیاده شد.
در روز پیروزی بر ژاپن، ۲ سپتامبر، هو شی مین در هانوی تأسیس جمهوری دموکراتیک ویتنام (DRV) را اعلام کرد.
در ۱۳ سپتامبر ۱۹۴۵، یک گروه ضربت فرانسوی-بریتانیایی در جاوه، جزیره اصلی هند شرقی هلند (که سوکارنو به دنبال استقلال آن بود) و سایگون، پایتخت کوچینچین (بخش جنوبی هندوچین فرانسه) پیاده شد؛ هر دو منطقه توسط ژاپنیها اشغال شده بود و توسط فیلد مارشال هیسایچی تراوچی، فرمانده کل گروه ارتش اعزامی جنوبی ژاپن مستقر در سایگون اداره میشد.
نیروهای متفقین در سایگون شامل یک یگان هوابرد، دو گروهان بریتانیایی از لشکر ۲۰ پیادهنظام هند و هنگ ۵ پیادهنظام استعماری فرانسه بودند که ژنرال بریتانیایی سر داگلاس گریسی فرماندهی عالی آنها را بر عهده داشت. او در ۲۱ سپتامبر حکومت نظامی اعلام کرد. شب بعد، نیروهای فرانسوی-بریتانیایی کنترل سایگون را به دست گرفتند.
در ۲۳ سپتامبر ۱۹۴۵، با اطلاع فرمانده بریتانیایی در سایگون، نیروهای فرانسوی دولت محلی DRV (جمهوری دموکراتیک ویتنام) را سرنگون کردند و احیای اقتدار فرانسه در کوچینچین را اعلام کردند.
در ۹ اکتبر ۱۹۴۵، ژنرال لکلرک وارد سایگون شد که با گروه راهپیمایی (Groupement de marche) سرهنگ ماسوی فرانسوی همراه بود. اهداف اصلی لکلرک بازگرداندن نظم عمومی در ویتنام جنوبی و نظامی کردن تونکن (ویتنام شمالی) بود. اهداف ثانویه انتظار برای پشتیبانی فرانسه به منظور بازپسگیری هانوی تحت اشغال چین و سپس مذاکره با مقامات ویتمین بود.
در اوایل سال ۱۹۴۶، فرانسویها یک نیروی نظامی را در هایفونگ پیاده کردند و مذاکراتی درباره آینده ویتنام به عنوان یک کشور در اتحادیه فرانسه انجام شد. درگیریهایی در هایفونگ بین دولت ویت مین و فرانسویها بر سر تضاد منافع در عوارض گمرکی بندر رخ داد.
چیانگ کایشک در واکنش به مانورهای فرانسویها و هو شی مین علیه یکدیگر، فرانسویها را به جنگ تهدید کرد و آنها را مجبور به دستیابی به یک توافق صلح نمود. در فوریه ۱۹۴۶، او همچنین فرانسویها را مجبور کرد که تسلیم شوند و از تمام امتیازات و بنادر خود در چین، مانند شانگهای، در ازای خروج از شمال هندوچین و اجازه دادن به نیروهای فرانسوی برای اشغال مجدد منطقه از مارس ۱۹۴۶، صرفنظر کنند.
در ۲۳ نوامبر ۱۹۴۶، ناوگان فرانسه بمباران دریایی بخشهای ویتنامی هایفونگ را آغاز کرد که در یک بعدازظهر بیش از ۶۰۰۰ غیرنظامی ویتنامی را کشت. ویت مین به سرعت با آتشبس موافقت کرد و شهرها را ترک کرد. این رویداد به عنوان حادثه هایفونگ شناخته میشود.
پس از بیش از یک سال درگیری پنهان، جنگ تمامعیار در دسامبر ۱۹۴۶ بین نیروهای فرانسوی و ویت مین آغاز شد، در حالی که هو شی مین و دولتش به فعالیتهای زیرزمینی روی آوردند.
اولین وقوع احتمالاً در مجلس ملی در ۲۱ مارس ۱۹۴۷ بود، زمانی که نمایندگان کمونیست از حمایت از اعتبارات نظامی برای هندوچین خودداری کردند.
در سال ۱۹۴۸، فرانسه شروع به جستجوی راههایی برای مقابله سیاسی با ویت مین کرد و یک دولت جایگزین در سایگون تشکیل داد. آنها مذاکراتی را با امپراتور سابق بائو دای برای رهبری یک دولت «خودمختار» در اتحادیه کشورهای فرانسه، یعنی دولت ویتنام، آغاز کردند.
در سال ۱۹۴۹، فرانسه رسماً «استقلال» اسمی دولت ویتنام را به عنوان یک کشور وابسته در اتحادیه فرانسه تحت رهبری بائو دای به رسمیت شناخت. با این حال، فرانسه همچنان کنترل تمام روابط خارجی و مسائل دفاعی را در دست داشت. ویت مین به سرعت این دولت را محکوم کرد و اعلام کرد که آنها «استقلال واقعی میخواهند، نه استقلال بائو دای». در چارچوب اتحادیه فرانسه، فرانسه همچنین به سایر کشورهای هندوچین، یعنی پادشاهیهای لائوس و کامبوج، استقلال اعطا کرد.
فرانسویها تلاش کردند با سازماندهی مجدد هندوچین به عنوان فدراسیون کشورهای وابسته، آن را تثبیت کنند. در سال ۱۹۴۹، آنها امپراتور سابق بائو دای را به عنوان حاکم دولت تازه تأسیس ویتنام به قدرت بازگرداندند.
تا ژانویه ۱۹۵۰، دولت هو شی مین از سوی چین و اتحاد جماهیر شوروی به رسمیت شناخته شد. در همان سال، دولت بائو دای توسط ایالات متحده و بریتانیا به رسمیت شناخته شد.
در ۳۰ ژوئن ۱۹۵۰، اولین محمولههای ایالات متحده برای هندوچین تحویل داده شد. در سپتامبر، ترومن گروه مشاوره کمک نظامی (MAAG) را برای کمک به فرانسویها به هندوچین فرستاد.
سرلشکر تای در ۱۵ سپتامبر به دونگ که حمله کرد و دونگ که در ۱۸ سپتامبر سقوط کرد.
در ۱۳ ژانویه ۱۹۵۱، گیاپ لشکرهای ۳۰۸ و ۳۱۲ را که متشکل از بیش از ۲۰,۰۰۰ نفر بودند، برای حمله به وین ین، در ۲۰ مایلی (۳۲ کیلومتری) شمال غربی هانوی، که توسط تیپ ۹ لژیون خارجی با ۶,۰۰۰ نیرو محافظت میشد، حرکت داد.
تا ۱۶ ژانویه، نبرد وین ین با مجبور شدن گیاپ به عقبنشینی پایان یافت، در حالی که بیش از ۶,۰۰۰ نفر از نیروهایش کشته، ۸,۰۰۰ نفر زخمی و ۵۰۰ نفر اسیر شدند.
ناو یواساس ویندهام بی در ۲۶ ژانویه ۱۹۵۱ هواپیماهای جنگنده گرومن اف۸اف بیرکت را به سایگون تحویل داد.
در ۲۳ مارس، گیاپ دوباره تلاش کرد و حملهای را علیه مائو که، در ۲۰ مایلی (۳۲ کیلومتری) شمال هایفونگ، آغاز کرد. لشکر ۳۱۶، متشکل از ۱۱,۰۰۰ نفر، با لشکرهای ۳۰۸ و ۳۱۲ که تا حدی بازسازی شده بودند در ذخیره، پیشروی کردند و در نبردهای تنبهتن شدید علیه نیروهای فرانسوی شکست خوردند. گیاپ عقبنشینی کرد، در حالی که تا ۲۸ مارس حدود ۵۰۰ نفر (طبق برآورد ویت مین) تا بیش از ۳,۰۰۰ نفر (طبق برآورد فرانسویها) کشته و زخمی داده بود.
گیاپ حمله دیگری را با نام نبرد رودخانه دای در ۲۹ مه با لشکر ۳۰۴ در فو لی، لشکر ۳۰۸ در نین بین و حمله اصلی توسط لشکر ۳۲۰ در فات دیم در جنوب هانوی آغاز کرد.
در ۳۱ ژوئیه، ژنرال فرانسوی شارل شانسون در جریان یک حمله انتحاری تبلیغاتی در سا دک در ویتنام جنوبی ترور شد که به ویت مین نسبت داده شد، اگرچه در برخی محافل استدلال میشد که ناسیونالیست کائو دای، ترین مین ته، ممکن است در برنامهریزی آن نقش داشته باشد.
در ۱۴ نوامبر ۱۹۵۱، فرانسویها هوا بین را در ۲۵ مایلی (۴۰ کیلومتری) غرب خط دو لاتره، با پرتاب چترباز تصرف کردند و محیط خود را گسترش دادند.
در ژانویه، ژنرال دو لاتره به سرطان مبتلا شد و مجبور شد برای درمان به فرانسه بازگردد. او مدت کوتاهی پس از آن در آنجا درگذشت و ژنرال رائول سالان به عنوان فرمانده کل نیروهای فرانسوی در هندوچین جایگزین او شد.
ویت مین حملاتی را به هوا بین آغاز کرد و فرانسویها را مجبور کرد تا ۲۲ فوریه ۱۹۵۲ به مواضع اصلی خود در خط دو لاتره عقبنشینی کنند.
در نبرد نا سان، که از ۲ اکتبر آغاز شد، فرماندهان فرانسوی شروع به استفاده از تاکتیکهای «جوجهتیغی» کردند که شامل ایجاد پاسگاههای بهخوبی دفاعشده برای بیرون کشیدن ویت مین از جنگل و مجبور کردن آنها به جنگهای متعارف به جای استفاده از تاکتیکهای چریکی بود.
در ۱۷ اکتبر ۱۹۵۲، ژیاپ حملاتی را علیه پادگانهای فرانسوی در امتداد «نغیا لو» در شمال غربی هانوی آغاز کرد و بخش بزرگی از دره رودخانه سیاه را تصرف کرد، به جز فرودگاه «نا سان» که یک پادگان قدرتمند فرانسوی در آن مستقر بود.
در ۲۹ اکتبر ۱۹۵۲، در بزرگترین عملیات در هندوچین تا آن زمان، ۳۰ هزار سرباز اتحادیه فرانسه از خط «دو لاتره» خارج شدند تا به انبارهای تدارکاتی ویتمین در «فو ین» حمله کنند.
سالان در ۵ نوامبر «فو تو» را تصرف کرد.
سالان در ۹ نوامبر با یک عملیات چتربازی، «فو دوان» را تصرف کرد.
سالان در ۱۳ نوامبر «فو ین» را تصرف کرد.
سالان به درستی حدس زد که ویتمین چه نقشهای دارد و عملیات را در ۱۴ نوامبر لغو کرد و شروع به عقبنشینی به سمت خط «دو لاتره» نمود.
تنها درگیری عمده در طول این عملیات در زمان عقبنشینی رخ داد، زمانی که ویتمین در ۱۷ نوامبر به ستون فرانسوی در «چان موئونگ» کمین زد.
در ۹ آوریل ۱۹۵۳، ژیاپ پس از شکستهای مکرر در حملات مستقیم به مواضع فرانسه در ویتنام، استراتژی خود را تغییر داد و با حمله به لائوس، محاصره و شکست چندین پاسگاه فرانسوی مانند «موئونگ خوآ»، شروع به فشار بر فرانسویها کرد.
در ماه مه، ژنرال آنری ناوار جایگزین سالان به عنوان فرمانده عالی نیروهای فرانسوی در هندوچین شد. او به دولت فرانسه گزارش داد که «... هیچ امکانی برای پیروزی در جنگ هندوچین وجود ندارد» و گفت که بهترین چیزی که فرانسویها میتوانند به آن امیدوار باشند، یک بنبست است.
عملیات کاستور در ۲۰ نوامبر ۱۹۵۳ با پرش ۱۸۰۰ نفر از گردانهای هوابرد اول و دوم فرانسه به دره «دین بین فو» و پاکسازی پادگان محلی ویتمین آغاز شد. چتربازان کنترل درهای به شکل قلب به طول ۱۲ مایل (۱۹ کیلومتر) و عرض ۸ مایل (۱۳ کیلومتر) را که توسط تپههای پردرخت احاطه شده بود، به دست گرفتند. با مواجهه با مقاومت اندک، واحدهای فرانسوی و تای که از «لای چاو» در شمال فعالیت میکردند، تپهها را گشتزنی کردند.
تا سال ۱۹۵۴، با وجود تبلیغات رسمی که جنگ را به عنوان یک «جنگ صلیبی علیه کمونیسم» معرفی میکرد، جنگ در هندوچین همچنان در میان مردم فرانسه نامحبوب بود. رکود سیاسی جمهوری چهارم به این معنی بود که فرانسه قادر به خارج شدن از این درگیری نبود.
نبرد دین بین فو در سال ۱۹۵۴ بین نیروهای ویتمین تحت فرماندهی «وو نوین ژیاپ»، با حمایت چین و اتحاد جماهیر شوروی، و سپاه اعزامی خاور دور فرانسه از اتحادیه فرانسه، با حمایت مالی ایالات متحده و متحدان هندوچینی رخ داد. این نبرد در نزدیکی روستای «دین بین فو» در شمال ویتنام رخ داد و به آخرین نبرد بزرگ بین فرانسویها و ویتنامیها در اولین جنگ هندوچین تبدیل شد.
با قطع خطوط تدارکاتی فرانسه، موقعیت فرانسویها غیرقابل دفاع شد، بهویژه زمانی که فرا رسیدن فصل بارانهای موسمی، پرتاب تدارکات و نیروهای کمکی با چتر را دشوار کرد. با نزدیک شدن به شکست، فرانسویها سعی کردند تا زمان آغاز نشست صلح ژنو در ۲۶ آوریل مقاومت کنند. آخرین حمله فرانسویها در ۴ مه انجام شد، اما بیاثر بود. سپس ویتمین شروع به کوبیدن پاسگاه با راکتهای کاتیوشای شوروی و سایر تسلیحات ارائهشده توسط متحدان کمونیست کرد.
سقوط نهایی دو روز، ۶ و ۷ مه طول کشید که طی آن فرانسویها به مبارزه ادامه دادند اما در نهایت توسط یک حمله جبههای عظیم درهم شکسته شدند. ژنرال کونی، مستقر در هانوی، به ژنرال دو کاستری که فرماندهی پاسگاه را بر عهده داشت، دستور داد که در ساعت ۵:۳۰ بعد از ظهر آتشبس کند و تمام تجهیزات (سلاحها، سیستمهای مخابراتی و غیره) را نابود کند تا دشمن از آنها استفاده نکند. دستور رسمی داده شد که از پرچم سفید استفاده نشود تا این اقدام به عنوان آتشبس تلقی شود نه تسلیم. بخش عمدهای از درگیریها در ۷ مه پایان یافت؛ با این حال، آتشبس در «ایزابل»، موقعیت جنوبی جدا افتاده، رعایت نشد و نبرد تا ساعت ۱:۰۰ بامداد ۸ مه ادامه یافت.
مذاکرات بین فرانسه و ویتمین در آوریل ۱۹۵۴ در کنفرانس ژنو آغاز شد، در حالی که اتحادیه فرانسه و ویتمین در «دین بین فو» در حال نبرد بودند. در فرانسه، پیر مندس فرانس، مخالف جنگ از سال ۱۹۵۰، در ۱۷ ژوئن ۱۹۵۴ با وعده پایان دادن به جنگ و دستیابی به آتشبس در عرض چهار ماه به عنوان نخستوزیر منصوب شد.
یک ماه پس از «دین بین فو»، گروه ترکیبی ۱۰ (GM100) از نیروهای اتحادیه فرانسه، پاسگاه «آن که» را تخلیه کرد و توسط نیروی بزرگتر ویتمین در نبرد گذرگاه مانگ یانگ از ۲۴ ژوئن تا ۱۷ ژوئیه مورد کمین قرار گرفت.
در کنفرانس بینالمللی ژنو در ۲۱ ژوئیه ۱۹۵۴، دولت سوسیالیستی جدید فرانسه و ویتمین به توافقی دست یافتند که عملاً کنترل ویتنام شمالی در بالای مدار ۱۷ درجه را به ویتمین داد. جنوب تحت حاکمیت «بائو دای» باقی ماند. این توافق توسط دولت ویتنام و ایالات متحده محکوم شد. یک سال بعد، «بائو دای» توسط نخستوزیر خود، «نگو دین دیم»، برکنار شد و جمهوری ویتنام ایجاد گردید.
در اوت ۱۹۵۴، در حمایت از نیروی دریایی فرانسه و نیروی دریایی تجاری، نیروی دریایی ایالات متحده «عملیات گذر به آزادی» را آغاز کرد و صدها کشتی، از جمله «یواساس مونتاگ»، را برای تخلیه پناهندگان غیرکمونیست ویتنامی - بهویژه کاتولیکها - از ویتنام شمالی پس از آتشبس و تقسیم ویتنام در ۲۰ ژوئیه ۱۹۵۴ اعزام کرد.
در ماه اوت، عملیات گذر به آزادی آغاز شد که شامل تخلیه غیرنظامیان کاتولیک و وفادار ویتنامی از آزار و اذیت کمونیستهای ویتنام شمالی بود.
