شنبه مارس 31, 1685 تا سهشنبه ژوئیه 28, 1750
Germany
یوهان سباستیان باخ (۳۱ مارس [تقویم قدیم ۲۱ مارس] ۱۶۸۵ – ۲۸ ژوئیه ۱۷۵۰) آهنگساز و نوازنده آلمانی دوره باروک بود. او برای آثار سازیاش مانند کنسرتوهای براندنبورگ و واریاسیونهای گلدبرگ، و موسیقی آوازیاش مانند انجیل به روایت متی و مس در سی مینور شناخته میشود. از زمان احیای آثار باخ در قرن نوزدهم، او به طور کلی به عنوان یکی از بزرگترین آهنگسازان تمام دوران شناخته میشود.
باخ در سال ۱۶۸۵ در آیزناخ، در دوکنشین ساکس-آیزناخ، در خانوادهای با پیشینه موسیقایی گسترده متولد شد. پدرش، یوهان آمبروزیوس باخ، مدیر نوازندگان شهر بود و تمام عموهایش نوازندگان حرفهای بودند. پدرش احتمالاً نواختن ویولن و هارپسیکورد را به او آموخت و برادرش یوهان کریستوف باخ، کلاویکورد را به او آموزش داد و او را با بسیاری از موسیقیهای معاصر آشنا کرد.
مادر باخ در سال ۱۶۹۴ درگذشت و پدرش هشت ماه بعد از دنیا رفت.
باخ ۱۰ ساله نزد برادر بزرگترش، یوهان کریستوف باخ (۱۶۷۱–۱۷۲۱)، نوازنده ارگ کلیسای سنت مایکل در اوردروف، ساکس-گوتا-آلتنبورگ نقل مکان کرد. او در آنجا به مطالعه، اجرا و رونویسی موسیقی، از جمله آثار برادرش پرداخت، با وجود اینکه از این کار منع شده بود، زیرا نتها بسیار ارزشمند و خصوصی بودند و کاغذهای نت خالی در آن زمان گرانقیمت بودند.
تا ۳ آوریل ۱۷۰۰، باخ و دوست مدرسهاش گئورگ اردمان - که دو سال از باخ بزرگتر بود - در مدرسه معتبر سنت مایکل در لونبورگ، که حدود دو هفته سفر به سمت شمال اوردروف فاصله داشت، ثبتنام کردند.
در دوران اقامت در لونبورگ، باخ به کلیسای سنت جان دسترسی داشت و احتمالاً از ارگ معروف این کلیسا که متعلق به سال ۱۵۵۳ بود استفاده میکرد، چرا که استاد ارگ او، گئورگ بوم، در آنجا مینواخت.
در ژانویه ۱۷۰۳، اندکی پس از فارغالتحصیلی از مدرسه سنت مایکل و رد شدن درخواستش برای سمت نوازنده ارگ در سانگرهاوزن، باخ به عنوان نوازنده دربار در کلیسای کوچک دوک یوهان ارنست سوم در وایمار منصوب شد.
در اوت ۱۷۰۳، او نوازنده ارگ کلیسای جدید شد، با وظایف سبک، حقوق نسبتاً سخاوتمندانه و یک ارگ جدید که با کوکی تنظیم شده بود که اجازه میداد موسیقی در طیف وسیعتری از گامها نواخته شود.
با وجود روابط خانوادگی قوی و کارفرمای علاقهمند به موسیقی، پس از چند سال تنش بین باخ و مقامات بالا گرفت. باخ از سطح خوانندگان گروه کر ناراضی بود. او یکی از آنها را «زیپل فاگوتیست» (نوازنده بیعرضه فاگوت) نامید. اواخر یک شب، این دانشجو که گایرزباخ نام داشت، با چوب به دنبال باخ افتاد. باخ شکایتی علیه گایرزباخ به مقامات ارائه کرد. آنها گایرزباخ را با توبیخی جزئی تبرئه کردند و به باخ دستور دادند که در مورد کیفیتهای موسیقایی که از شاگردانش انتظار دارد، میانهروتر باشد. چند ماه بعد، باخ کارفرمای خود را با غیبتی طولانی از آرنشتات ناراحت کرد: پس از گرفتن مرخصی برای چهار هفته، او در سالهای ۱۷۰۵–۱۷۰۶ به مدت حدود چهار ماه غایب بود تا به دیدار نوازنده ارگ و آهنگساز دیتریش بوکستههوده در شهر شمالی لوبک برود. سفر به دیدار بوکستههوده شامل ۴۵۰ کیلومتر (۲۸۰ مایل) مسیر رفت و برگشت بود که گفته میشود پیاده طی شده است.
در سال ۱۷۰۶، باخ برای پستی به عنوان نوازنده ارگ در کلیسای بلازیوس در مولهاوزن درخواست داد.
قدیمیترین کانتاتهای باخ مربوط به سالهای حضور او در آرنشتات و مولهاوزن است. قدیمیترین کانتات با تاریخ مشخص، «مسیح در بندهای مرگ خوابید»، BWV 4، برای عید پاک ۱۷۰۷ است که یکی از کانتاتهای کرال او محسوب میشود. «زمان خدا بهترین زمان است»، BWV 106، که به عنوان «آکتوس تراگیکوس» نیز شناخته میشود، یک کانتات تدفین از دوره مولهاوزن است. حدود ۲۰ کانتات کلیسایی از سالهای پایانی حضور او در وایمار باقی مانده است، برای مثال، «من اندوه بسیار داشتم»، BWV 21.
به عنوان بخشی از درخواستش، او یک کانتات را در عید پاک، ۲۴ آوریل ۱۷۰۷ اجرا کرد که احتمالاً نسخه اولیهای از «مسیح در بندهای مرگ خوابید» بود.
باخ با ماریا باربارا باخ، دخترعموی دوم خود، ازدواج کرد.
در سال ۱۷۰۸ باخ «خدا پادشاه من است» را نوشت، یک کانتات جشن برای افتتاح شورای جدید که با هزینه شورا منتشر شد.
باخ در سال ۱۷۰۸ مولهاوزن را ترک کرد و این بار به عنوان نوازنده ارگ و از سال ۱۷۱۴ به عنوان کنسرتمایستر (مدیر موسیقی) به دربار دوک در وایمار بازگشت، جایی که فرصت کار با گروه بزرگی از نوازندگان حرفهای با بودجه مناسب را داشت.
باخ همچنین کار بر روی «کتاب کوچک ارگ» را در وایمار آغاز کرد که شامل ملودیهای کرال سنتی لوتری با بافتهای پیچیده بود.
اواخر همان سال، اولین فرزندشان، کاتارینا دوروتیا، متولد شد و خواهر بزرگتر و مجرد ماریا باربارا به آنها پیوست. یوهان سباستیان و ماریا باربارا سه فرزند دیگر داشتند که متأسفانه به اولین سالگرد تولدشان نرسیدند، از جمله دوقلوهایی که در سال ۱۷۱۳ متولد شدند.
در وایمار، باخ به نواختن و آهنگسازی برای ارگ و اجرای موسیقی کنسرت با گروه دوک ادامه داد. او همچنین شروع به نوشتن پرلودها و فوگهایی کرد که بعداً در اثر عظیم او «کلاویه خوشتأمپره» (کلاویه به معنای کلاویکورد یا هارپسیکورد) گردآوری شد، که شامل دو کتاب است و هر کدام دارای ۲۴ پرلود و فوگ در تمام گامهای ماژور و مینور است.
در سال ۱۷۱۳، زمانی که باخ در جریان بازسازی ارگ اصلی در گالری غربی کلیسای بازار بانوی عزیز ما توسط کریستوف کونتسیوس به مقامات مشاوره میداد، پستی در هاله به او پیشنهاد شد.
در بهار ۱۷۱۴، باخ به مقام کنسرتمایستر ارتقا یافت، افتخاری که مستلزم اجرای یک کانتاتای کلیسایی در هر ماه در کلیسای قلعه بود. سه کانتاتای نخست از سری جدیدی که باخ در وایمار ساخت عبارت بودند از: «پادشاه آسمان، خوش آمدی» (Himmelskönig, sei willkommen)، BWV 182، برای یکشنبه نخل که در آن سال با عید بشارت مصادف شده بود؛ «گریه، زاری، اندوه، هراس» (Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen)، BWV 12، برای یکشنبه جوبیلاته؛ و «طنینانداز شوید، ای سرودها، به صدا درآیید، ای سیمها!» (Erschallet, ihr Lieder, erklinget, ihr Saiten!)، BWV 172، برای عید پنجاهه.
در سال ۱۷۱۷، باخ سرانجام در وایمار از لطف افتاد و طبق ترجمه گزارش منشی دربار، پیش از آنکه با بدنامی اخراج شود، نزدیک به یک ماه زندانی شد: «در ۶ نوامبر [۱۷۱۷]، کنسرتمایستر و نوازنده ارگ سابق، باخ، به دلیل پافشاری بیش از حد و لجاجت در موضوع استعفایش، در بازداشتگاه قاضی بخش محبوس شد و سرانجام در ۲ دسامبر با ابلاغ حکم اخراج نامطلوبش از بازداشت آزاد گردید.»
لئوپولد، شاهزاده آنهالت-کوتن، باخ را در سال ۱۷۱۷ به عنوان کاپلمایستر (مدیر موسیقی) خود استخدام کرد. شاهزاده لئوپولد که خود یک موسیقیدان بود، استعدادهای باخ را ارج مینهاد، حقوق خوبی به او میپرداخت و آزادی عمل قابل توجهی در آهنگسازی و اجرا به او میداد. شاهزاده یک کالوینیست بود و از موسیقی پیچیده در عبادت خود استفاده نمیکرد؛ از این رو، بیشتر آثار باخ در این دوره غیرمذهبی (سکولار) بودند، از جمله سوئیتهای ارکسترال، سوئیتهای ویولنسل، سوناتها و پارتیتاها برای ویولن سولو، و کنسرتوهای براندنبورگ.
باخ همچنین کانتاتاهای غیرمذهبی برای دربار میساخت، مانند «زمان، که روزها و سالها را میسازد» (Die Zeit, die Tag und Jahre macht)، BWV 134a.
با وجود اینکه باخ و هندل در یک سال و تنها با فاصله حدود ۱۳۰ کیلومتری (۸۰ مایل) از یکدیگر متولد شدند، هرگز یکدیگر را ملاقات نکردند. در سال ۱۷۱۹، باخ سفر ۳۵ کیلومتری (۲۲ مایلی) از کوتن به هاله را با هدف دیدار با هندل انجام داد؛ اما هندل شهر را ترک کرده بود. در سال ۱۷۳۰، ویلهلم فریدمن، پسر بزرگ باخ، به هاله سفر کرد تا از هندل دعوت کند که با خانواده باخ در لایپزیگ دیدار کند، اما این ملاقات صورت نگرفت.
در ۷ ژوئیه ۱۷۲۰، هنگامی که باخ در کارلسباد همراه شاهزاده لئوپولد بود، همسرش به طور ناگهانی درگذشت.
سال بعد، باخ با آنا ماگدالنا ویلکه آشنا شد، یک سوپرانوی جوان و بسیار بااستعداد که ۱۶ سال از او کوچکتر بود و در دربار کوتن اجرا میکرد؛ آنها در ۳ دسامبر ۱۷۲۱ ازدواج کردند.
یوهان کوناو از سال ۱۷۰۱ تا زمان مرگش در ۵ ژوئن ۱۷۲۲، توماسکانتور در لایپزیگ بود. باخ در دوران تصدی کوناو از لایپزیگ بازدید کرده بود: در سال ۱۷۱۴ در مراسم کلیسای سنت توماس در اولین یکشنبه ظهور شرکت کرد و در سال ۱۷۱۷ ارگ کلیسای پائولینر (Paulinerkirche) را آزمایش کرد. در سال ۱۷۱۶، باخ و کوناو به مناسبت آزمایش و افتتاح یک ارگ در هاله با یکدیگر ملاقات کرده بودند.
در سال ۱۷۲۳، باخ به عنوان توماسکانتور، کانتور مدرسه توماس در کلیسای توماس (سنت توماس) در لایپزیگ منصوب شد که موسیقی چهار کلیسای شهر را تأمین میکرد: کلیسای توماس، کلیسای نیکلای (سنت نیکلاس) و تا حد کمتری کلیسای نو (Neue Kirche) و کلیسای پترس (سنت پیتر).
سلف باخ به عنوان کانتور، یوهان کوناو، مدیر موسیقی کلیسای پائولینر، کلیسای دانشگاه لایپزیگ نیز بود. اما هنگامی که باخ در سال ۱۷۲۳ به عنوان کانتور منصوب شد، تنها مسئولیت موسیقی مراسمهای جشن (اعیاد مذهبی) در کلیسای پائولینر به او سپرده شد؛ درخواست او برای تأمین موسیقی مراسمهای یکشنبههای عادی در آنجا (با افزایش حقوق متناسب) تا نزد انتخابگر (Elector) رفت اما رد شد.
اولین نسخه مگنیفیکات باخ مربوط به سال ۱۷۲۳ است، اما این اثر بیشتر با نسخه ر ماژور سال ۱۷۳۳ شناخته میشود.
باخ معمولاً رهبری اجرای کانتاتاهایش را بر عهده داشت که بیشتر آنها در سه سال اول اقامتش در لایپزیگ ساخته شده بودند. اولین آنها «بینوایان باید بخورند» (Die Elenden sollen essen)، BWV 75 بود که در ۳۰ مه ۱۷۲۳، اولین یکشنبه پس از تثلیث، در کلیسای نیکلای اجرا شد. باخ کانتاتاهایش را در چرخههای سالانه جمعآوری میکرد. پنج چرخه در آگهیهای ترحیم ذکر شده و سه چرخه باقی مانده است.
پاسیون یوحنا اولین پاسیونی بود که باخ در دوران تصدی خود به عنوان توماسکانتور در لایپزیگ ساخت.
از بیش از ۳۰۰ کانتاتایی که باخ در لایپزیگ ساخت، بیش از ۱۰۰ اثر برای آیندگان از دست رفته است. بیشتر این آثار بر اساس قرائتهای انجیل که برای هر یکشنبه و روز عید در سال لوتری مقرر شده، نوشته شدهاند. باخ دومین چرخه سالانه را در اولین یکشنبه پس از تثلیث ۱۷۲۴ آغاز کرد و تنها کانتاتاهای کرال ساخت که هر کدام بر اساس یک سرود کلیسایی واحد بودند. این آثار شامل «ای ابدیت، ای کلام رعدآسا» (O Ewigkeit, du Donnerwort)، BWV 20، «بیدار شوید، صدایی ما را میخواند» (Wachet auf, ruft uns die Stimme)، BWV 140، «بیا، ای منجی ملتها» (Nun komm, der Heiden Heiland)، BWV 62، و «چقدر ستاره صبح زیبا میدرخشد» (Wie schön leuchtet der Morgenstern)، BWV 1 هستند.
پس از این، در سال ۱۷۲۵، باخ «علاقه خود را به کار» حتی برای مراسمهای جشن در کلیسای پائولینر از دست داد و تنها در «مناسبتهای خاص» در آنجا ظاهر میشد.
پاسیون متی با گروه کر و ارکستر دوگانه خود، یکی از گستردهترین آثار باخ است.
در سال ۱۷۳۳، باخ یک میسای کیریه-گلوریا در سی مینور ساخت که بعداً آن را در میسای خود در سی مینور گنجاند. او نسخه خطی را به انتخابگر تقدیم کرد تا در تلاشی که سرانجام موفقیتآمیز بود، شاهزاده را متقاعد کند که عنوان آهنگساز دربار را به او اعطا کند.
در سال ۱۷۳۵، باخ شروع به آمادهسازی اولین اثر چاپی خود از موسیقی ارگ کرد که در سال ۱۷۳۹ به عنوان سومین «تمرین کلاویه» (Clavier-Übung) منتشر شد.
از سال ۱۷۴۰ تا ۱۷۴۸، باخ موسیقیهایی به سبک پلیفونیک قدیمیتر (stile antico) از آهنگسازانی چون پالسترینا (BNB I/P/2)، کرل (BWV 241)، توری (BWV Anh. 30)، باسانی (BWV 1081)، گاسپارینی (Missa Canonica) و کالدرا (BWV 1082) را کپی، رونویسی، گسترش یا برنامهریزی کرد.
دو اثر بزرگ در سالهای پایانی عمر باخ جایگاه ویژهای داشتند. او از حدود سال ۱۷۴۲، کاننها و فوگهای مختلف «هنر فوگ» را نوشت و بازنگری کرد و تا مدت کوتاهی پیش از مرگش، همچنان مشغول آمادهسازی آنها برای انتشار بود.
پس از استخراج کانتات BWV 191 از «مس کیریه-گلوریا» (Kyrie-Gloria Mass) که در سال ۱۷۳۳ برای دربار درسدن نوشته بود، باخ در اواسط دهه ۱۷۴۰ آن را گسترش داد و در سالهای پایانی عمرش به «مس در سی مینور» تبدیل کرد. اگرچه این مس کامل هرگز در زمان حیات آهنگساز اجرا نشد، اما یکی از بزرگترین آثار کرال در تاریخ موسیقی محسوب میشود.
در سال ۱۷۴۶، باخ در حال آمادهسازی برای ورود به «انجمن علوم موسیقی» لورنتس کریستوف میزلر بود. برای پذیرش، باخ باید یک اثر موسیقایی ارائه میداد که او «واریاسیونهای کاننیک بر روی سرود Vom Himmel hoch da komm' ich her» را انتخاب کرد، و همچنین یک پرتره که توسط الیاس گوتلوب هاوسمان نقاشی شده بود و شامل «کانن سهگانه برای ۶ صدا» (Canon triplex á 6 Voc) باخ بود.
در مه ۱۷۴۷، باخ از دربار پادشاه فردریک دوم پروس در پوتسدام بازدید کرد. پادشاه تمی را برای باخ نواخت و او را به چالش کشید تا بر اساس آن تم، یک فوگ بداهه بنوازد. باخ پذیرفت و یک فوگ سهبخشی را بر روی یکی از فورتهپیانوهای فردریک که در آن زمان ساز جدیدی محسوب میشد، نواخت. پس از بازگشت به لایپزیگ، او مجموعهای از فوگها، کاننها و یک تریو سونات را بر اساس «تم سلطنتی» (Thema Regium) ساخت.
در ژانویه ۱۷۴۹، الیزابت یولیانه فریدِریکه، دختر باخ، با شاگرد او یوهان کریستوف آلتنیکول ازدواج کرد. با این حال، وضعیت سلامتی باخ رو به وخامت بود.
در ۲ ژوئن، هاینریش فون برول به یکی از شهرداران لایپزیگ نامه نوشت تا درخواست کند که مدیر موسیقی او، یوهان گوتلوب هارر، «پس از فوت احتمالی آقای باخ»، پستهای توماسکانتور و مدیر موسیقی را بر عهده بگیرد.
باخ که در حال نابینا شدن بود، در مارس ۱۷۵۰ و دوباره در آوریل، توسط جراح چشم بریتانیایی، جان تیلور، تحت عمل جراحی چشم قرار گرفت؛ فردی که امروزه به عنوان یک شیاد شناخته میشود و معتقدند باعث نابینایی صدها نفر شده است.
باخ در ۲۸ ژوئیه ۱۷۵۰ بر اثر عوارض ناشی از درمان ناموفق درگذشت.
در سال ۱۸۰۲، یوهان نیکولائوس فورکل کتاب «یوهان سباستین باخ: زندگی، هنر و آثار او» را منتشر کرد که اولین زندگینامه این آهنگساز بود و به شناخته شدن او در میان عموم مردم کمک کرد.
در سال ۱۹۵۰، ولفگانگ اشمیدر یک کاتالوگ موضوعی از آثار باخ به نام «فهرست آثار باخ» (Bach-Werke-Verzeichnis) منتشر کرد. اشمیدر تا حد زیادی از «نسخه انجمن باخ» (Bach-Gesellschaft-Ausgabe) پیروی کرد که مجموعهای جامع از آثار آهنگساز بود و بین سالهای ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰ تولید شد. اولین نسخه این کاتالوگ شامل ۱۰۸۰ اثر باقیمانده بود که بدون شک توسط باخ ساخته شده بودند.
در قرن بیست و یکم، آثار باخ به صورت آنلاین در دسترس قرار گرفتهاند، برای مثال در «پروژه بینالمللی کتابخانه نتهای موسیقی» (IMSLP). نسخههای فاکسیمیله با کیفیت بالا از دستنوشتههای باخ در وبسایت «باخ دیجیتال» در دسترس قرار گرفت. از زندگینامهنویسان قرن بیست و یکم میتوان به پیتر ویلیامز و رهبر ارکستر جان الیوت گاردینر اشاره کرد.
