سهشنبه ژانویه 2, 1990 تا جمعه مارس 9, 1990
Mongolia
انقلاب ۱۹۹۰ مغولستان یک انقلاب دموکراتیک و مسالمتآمیز بود که با تظاهرات و اعتصاب غذا برای سرنگونی جمهوری خلق مغولستان آغاز شد و در نهایت به سمت مغولستان دموکراتیک امروزی و تدوین قانون اساسی جدید حرکت کرد. این انقلاب عمدتاً توسط جوانانی که در میدان سوخباتار در پایتخت، اولانباتور، تظاهرات میکردند، رهبری شد. این رویداد با استعفای دولت اقتدارگرا بدون خونریزی به پایان رسید. برخی از سازماندهندگان اصلی عبارت بودند از: تساخیاگین البگدورج، سانجاسورنگین زوریگ، اردنین بات-اول، بات-اردنین باتبایار و دوگمدین سوسوربارام.
در سال ۱۹۱۱ جنبشهای استقلالطلبانه علیه سیاست استعمارگرایانه اواخر سلسله چینگ وجود داشت. سرانجام، حزب خلق مغولستان در سال ۱۹۲۱ با کمک اتحاد جماهیر شوروی، پس از اخراج نیروهای روس سفید و چینی، قدرت را در مغولستان به دست گرفت.
در سال ۱۹۲۴، این حزب نام خود را به حزب انقلابی خلق مغولستان تغییر داد. در دهههای بعد، مغولستان همواره همسویی بسیار نزدیکی با اتحاد جماهیر شوروی داشت.
در ۲۸ نوامبر ۱۹۸۹، در پایان سخنرانی در دومین کنگره ملی هنرمندان جوان، تساخیاگین البگدورج گفت که مغولستان به دموکراسی نیاز دارد و از جوانان خواست تا برای ایجاد دموکراسی در مغولستان همکاری کنند.
در اواخر دسامبر، تظاهرات زمانی افزایش یافت که اخباری از مصاحبه گری کاسپاروف با مجله پلیبوی منتشر شد که پیشنهاد میکرد اتحاد جماهیر شوروی میتواند سلامت اقتصادی خود را با فروش مغولستان به چین بهبود بخشد.
در صبح روز ۱۰ دسامبر ۱۹۸۹، اولین تظاهرات عمومی علنی طرفدار دموکراسی در مقابل مرکز فرهنگی جوانان در اولانباتور برگزار شد. در آنجا، البگدورج ایجاد اتحادیه دموکراتیک مغولستان را اعلام کرد. در آنجا بود که اتحادیه دموکراتیک - اولین جنبش طرفدار دموکراسی در مغولستان - متولد شد.
در ۲ ژانویه ۱۹۹۰، اتحادیه دموکراتیک مغولستان شروع به توزیع اعلامیههایی کرد که خواستار انقلاب دموکراتیک بودند. هنگامی که دولت به این درخواستها و بعداً به خواستههای تهاجمیتر عمل نکرد، تظاهرات رخ داد.
در ۱۴ ژانویه ۱۹۹۰، معترضان که تعدادشان از سیصد نفر به حدود ۱۰۰۰ نفر رسیده بود، در میدانی مقابل موزه لنین که از آن زمان به بعد میدان آزادی نامیده شد، در اولانباتور تجمع کردند.
تظاهراتی در میدان سوخباتار در ۲۱ ژانویه (در دمای ۳۰- درجه سانتیگراد) به دنبال تظاهرات میدان آزادی برگزار شد.
پس از تظاهرات متعدد هزاران نفر در پایتخت و همچنین مراکز استانی، در ۴ مارس ۱۹۹۰، اتحادیه دموکراتیک مغولستان و سه سازمان اصلاحطلب دیگر یک گردهمایی بزرگ عمومی در فضای باز برگزار کردند و از دولت برای حضور دعوت کردند. دولت هیچ نمایندهای به آنچه که به تظاهرات بیش از ۱۰۰ هزار نفر برای مطالبه تغییرات دموکراتیک تبدیل شده بود، نفرستاد.
در ۷ مارس ۱۹۹۰، در میدان سوخباتار، اتحادیه دموکراتیک اعتصاب غذای ده نفرهای را آغاز کرد و از کمونیستها خواست که استعفا دهند. تعداد اعتصابکنندگان غذا افزایش یافت و هزاران نفر از آنها حمایت کردند. دفتر سیاسی حزب انقلابی خلق مغولستان (حزب خلق مغولستان کنونی) - مرجع قدرت دولت - سرانجام در برابر فشار تسلیم شد و وارد مذاکره با رهبران جنبش دموکراتیک، اتحادیه دموکراتیک مغولستان شد.
جامبین باتمونخ، رئیس دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب انقلابی خلق مغولستان، در ۹ مارس ۱۹۹۰ تصمیم به انحلال دفتر سیاسی و استعفا گرفت. با این حال، در پشت صحنه، حزب انقلابی خلق مغولستان به طور جدی سرکوب معترضان را در نظر گرفته بود و فرمانی را نوشته بود که قرار بود توسط رهبر حزب، جامبین باتمونخ، امضا شود.
البگدورج خبر استعفای دفتر سیاسی را در ساعت ۱۰ شب، پس از مذاکرات بین رهبران حزب انقلابی خلق مغولستان و اتحادیه دموکراتیک مغولستان، به اعتصابکنندگان غذا و مردمی که در میدان سوخباتار جمع شده بودند، اعلام کرد. اعتصاب غذا پایان یافت.
به دنبال انقلاب دموکراتیک ۱۹۹۰ در مغولستان، اولین انتخابات آزاد و چندحزبی مغولستان برای پارلمان دو مجلسی در ۲۹ ژوئیه ۱۹۹۰ برگزار شد.
خورال بزرگ خلق (مجلس علیا) برای اولین بار در ۳ سپتامبر تشکیل جلسه داد و یک رئیسجمهور (از حزب انقلابی خلق مغولستان)، معاون رئیسجمهور (از حزب سوسیال دموکرات)، نخستوزیر (از حزب انقلابی خلق مغولستان) و ۵۰ عضو برای باگا خورال (مجلس سفلی) انتخاب کرد. معاون رئیسجمهور همچنین رئیس باگا خورال بود.
در نوامبر ۱۹۹۱، خورال بزرگ خلق (پارلمان) بحث در مورد قانون اساسی جدید را آغاز کرد.
قانون اساسی جدید در ۱۲ فوریه ۱۹۹۲ لازمالاجرا شد. علاوه بر تثبیت مغولستان به عنوان یک جمهوری مستقل و دارای حاکمیت و تضمین تعدادی از حقوق و آزادیها، قانون اساسی جدید شاخه قانونگذاری دولت را بازسازی کرد و یک مجلس تکمجلسی به نام خورال بزرگ دولتی ایجاد کرد.
قانون اساسی در سال ۱۹۹۲ اصلاح شد. اولین پیروزی انتخاباتی برای دموکراتها، انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۹۹۳ بود که در آن نامزد اپوزیسیون، پونسالماگین اوچیربات، پیروز شد.
ائتلاف اتحادیه دموکراتیک که به رهبری مشترک رئیس حزب دموکرات، تساخیاگین البگدورج، اداره میشد، برای اولین بار در انتخابات پارلمانی سال ۱۹۹۶ موفق به کسب اکثریت شد.
