یکشنبه ژانویه 1, 1961 تا دوشنبه ژانویه 1, 1990
Nicaragua
انقلاب نیکاراگوئه شامل مخالفتهای فزاینده با دیکتاتوری سوموزا در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، کارزار جبهه آزادیبخش ملی ساندینیستا (FSLN) برای سرنگونی خشونتآمیز دیکتاتوری در سالهای ۱۹۷۸–۷۹، تلاشهای متعاقب FSLN برای اداره نیکاراگوئه از ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۰، و جنگ کنترا است که بین دولت نیکاراگوئه به رهبری FSLN و کنتراهای تحت حمایت ایالات متحده از ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۰ درگرفت.
در سال ۱۹۶۱، کارلوس فونسکا آمادور، سیلویو مایورگا و توماس بورخه مارتینز به همراه سایر دانشجویان فعال در دانشگاه ملی خودمختار نیکاراگوئه (UNAN) در ماناگوآ، جبهه آزادیبخش ملی ساندینیستا (FSLN) را تشکیل دادند. برای اعضای مؤسس FSLN، این اولین تجربه فعالیت سیاسیشان نبود. آمادور، اولین دبیرکل سازمان، با دیگران روی روزنامهای به نام «سگوویا» کار کرده بود که «بهطور گسترده از حکومت سوموزا انتقاد میکرد».
در دهه ۱۹۷۰، FSLN کارزاری از آدمرباییها را آغاز کرد که منجر به شناسایی ملی این گروه در رسانههای نیکاراگوئه و تثبیت آن به عنوان نیرویی در مخالفت با رژیم سوموزا شد.
رژیم سوموزا، که شامل گارد ملی نیکاراگوئه (نیرویی که توسط ارتش آمریکا به شدت آموزش دیده بود) میشد، وضعیت فوقالعاده اعلام کرد و برای مبارزه با حملات FSLN به شکنجه، قتلهای فراقانونی، ارعاب و سانسور مطبوعات روی آورد. این امر منجر به محکومیت بینالمللی رژیم شد و در سال ۱۹۷۸، دولت جیمی کارتر، رئیسجمهور آمریکا، به دلیل نقض حقوق بشر، کمک به رژیم سوموزا را قطع کرد (متمم بولاند). در پاسخ، سوموزا برای ادامه دریافت کمک، وضعیت فوقالعاده را لغو کرد.
در ۱۰ ژانویه ۱۹۷۸، پدرو خواکین چامورو کاردنال، سردبیر روزنامه «لا پرنسا» در ماناگوآ و بنیانگذار اتحادیه آزادی دموکراتیک (UDEL)، توسط عناصر مشکوک رژیم سوموزا ترور شد و شورشهایی در پایتخت، ماناگوآ، علیه رژیم سوموزا به راه افتاد.
در پی شورشها، یک اعتصاب عمومی در ۲۳–۲۴ ژانویه خواستار پایان رژیم سوموزا شد و به گفته کارکنان وزارت امور خارجه آمریکا در سفارت ایالات متحده، در تعطیلی حدود ۸۰ درصد از کسبوکارها نه تنها در ماناگوآ، بلکه در مراکز استانی لئون، گرانادا، چیناندگا و ماتاگالپا موفق بود.
در ۲۲ اوت ۱۹۷۸، FSLN یک عملیات آدمربایی گسترده را سازماندهی کرد. نیروهای ساندینیستا به رهبری ایدن پاستورا، در حالی که مجلس در حال برگزاری جلسه بود، کاخ ملی را تصرف کردند و ۲۰۰۰ نفر را به گروگان گرفتند. پاستورا خواستار پول، آزادی زندانیان ساندینیستا و «راهی برای تبلیغ آرمان ساندینیستا» شد. پس از دو روز، دولت موافقت کرد که ۵۰۰ هزار دلار بپردازد و برخی زندانیان را آزاد کند که این یک پیروزی بزرگ برای FSLN محسوب میشد.
در اوایل سال ۱۹۷۹، سازمان کشورهای آمریکایی بر مذاکرات بین FSLN و دولت نظارت کرد. با این حال، زمانی که مشخص شد رژیم سوموزا هیچ قصدی برای اجازه برگزاری انتخابات دموکراتیک ندارد، این مذاکرات شکست خورد.
تا ژوئن ۱۹۷۹، FSLN کنترل تمام کشور به جز پایتخت را در دست داشت.
در ۱۷ ژوئیه، رئیسجمهور سوموزا استعفا داد و FSLN وارد ماناگوآ شد و کنترل کامل دولت را به جنبشهای انقلابی واگذار کرد.
با روی کار آمدن در ژانویه ۱۹۸۱، رونالد ریگان توزیع کمکهای اقتصادی به نیکاراگوئه را لغو کرد.
و در ۶ اوت ۱۹۸۱، او دستورالعمل شماره ۷ تصمیم امنیت ملی را امضا کرد که تولید و ارسال سلاح به منطقه را مجاز میشمرد، اما استقرار آنها را نه.
در ۱۷ نوامبر ۱۹۸۱، رئیسجمهور ریگان دستورالعمل امنیت ملی ۱۷ را امضا کرد که حمایت مخفیانه از نیروهای ضد ساندینیستا را مجاز میکرد.
تا سال ۱۹۸۲، نیروهای کنترا شروع به ترور اعضای دولت نیکاراگوئه کرده بودند.
تا سال ۱۹۸۳، کنتراها یک حمله بزرگ را آغاز کرده بودند و سازمان سیا به آنها کمک میکرد تا در بنادر نیکاراگوئه مینگذاری کنند تا از ورود محمولههای تسلیحاتی خارجی جلوگیری شود.
انتخابات ۱۹۸۴ در ۴ نوامبر برگزار شد. از ۱,۵۵۱,۵۹۷ شهروند ثبتنام شده در ژوئیه، ۱,۱۷۰,۱۴۲ نفر (۷۵.۴۱٪) رأی دادند. آرای باطله ۶٪ از کل آرا بود. ناظران بینالمللی با وجود اینکه دولت ریگان آن را «نمایش سبک شوروی» خواند، انتخابات را آزاد و عادلانه اعلام کردند.
توافق صلح اسکیپولاس ابتکاری در اواسط دهه ۱۹۸۰ برای حل مناقشات نظامی بود که سالها و در برخی موارد (بهویژه گواتمالا) دههها آمریکای مرکزی را گرفتار کرده بود. در مه ۱۹۸۶، نشست سران «اسکیپولاس ۱» با حضور پنج رئیسجمهور آمریکای مرکزی برگزار شد.
ماجرای ایران-کنترا در سال ۱۹۸۷، دولت ریگان را دوباره در کانون حمایت مخفیانه از کنتراها قرار داد.
در ۱۵ فوریه ۱۹۸۷، اسکار آریاس، رئیسجمهور کاستاریکا، طرح صلحی را ارائه کرد که از دل این نشست بیرون آمده بود.
در طول سالهای ۱۹۸۶ و ۱۹۸۷، «فرآیند اسکیپولاس» ایجاد شد که در آن سران کشورهای آمریکای مرکزی بر سر همکاریهای اقتصادی و چارچوبی برای حل مسالمتآمیز مناقشات توافق کردند. «توافق اسکیپولاس ۲» از این فرآیند حاصل شد و در ۷ اوت ۱۹۸۷ توسط پنج رئیسجمهور در شهر گواتمالا امضا شد.
