تاریخ سیستم‌عامل سیمبین

سیمبین از EPOC32 سرچشمه گرفت، سیستم‌عاملی که توسط Psion در دهه ۱۹۹۰ ایجاد شد.

در ژوئن ۱۹۹۸، بخش نرم‌افزاری Psion به شرکت Symbian Ltd. تبدیل شد؛ یک سرمایه‌گذاری مشترک بزرگ بین Psion و تولیدکنندگان تلفن همراه یعنی اریکسون، موتورولا و نوکیا.

پس از آن، پلتفرم‌های نرم‌افزاری مختلفی برای سیمبین ایجاد شد که توسط گروه‌های مختلفی از تولیدکنندگان تلفن همراه پشتیبانی می‌شدند. این پلتفرم‌ها شامل S60 (نوکیا، سامسونگ و ال‌جی)، UIQ (سونی اریکسون و موتورولا) و MOAP(S) (مخصوص ژاپن مانند فوجیتسو و شارپ) بودند.

Samsung i8910HD Image

ادامه در داستان‌گو

سیمبین در مراحل مختلف توسعه دشواری‌هایی داشت: (در حدود اوایل تا اواسط دهه ۲۰۰۰) به دلیل پیچیدگی زبان‌های برنامه‌نویسی بومی آن زمان یعنی OPL و Symbian C++ و همچنین خود سیستم‌عامل؛ سپس بوروکراسی سرسختانه توسعه‌دهندگان، همراه با قیمت‌های بالای IDEها و SDKهای مختلف که برای توسعه‌دهندگان مستقل یا بسیار کوچک بازدارنده بود؛ و سپس تکه‌تکه‌شدن (fragmentation) متعاقب آن که تا حدی ناشی از اختلافات داخلی بین تولیدکنندگان بود که هر کدام IDEها و SDKهای خاص خود را داشتند. همه این موارد توسعه‌دهندگان شخص ثالث را دلسرد کرد و باعث شد اکوسیستم برنامه‌های بومی سیمبین به مقیاسی که بعداً توسط اپ استور اپل یا گوگل پلی اندروید دست یافت، نرسد.

بدون وجود رقیب جدی در سیستم‌عامل‌های گوشی‌های هوشمند در آن زمان (Palm OS و ویندوز موبایل بازیگران نسبتاً کوچکی بودند)، سیمبین در سال ۲۰۰۶ به سهم بازار ۶۷ درصدی در بازار جهانی گوشی‌های هوشمند دست یافت.

در ژوئن ۲۰۰۸، نوکیا خرید شرکت Symbian Ltd. را اعلام کرد و یک سازمان مستقل غیرانتفاعی جدید به نام بنیاد سیمبین (Symbian Foundation) تأسیس شد. سیستم‌عامل سیمبین و رابط کاربری مرتبط با آن یعنی S60، UIQ و MOAP(S) توسط مالکان آن‌ها یعنی نوکیا، NTT DoCoMo، سونی اریکسون و Symbian Ltd. به این بنیاد اهدا شد تا پلتفرم سیمبین به عنوان یک نرم‌افزار متن‌باز و بدون حق امتیاز، تحت مجوز Eclipse Public License (EPL) که مورد تأیید OSI و FSF است، ایجاد شود.

The logo of the Finnish telecommunications company, Nokia Corporation

ادامه در داستان‌گو

این پلتفرم پس از راه‌اندازی رسمی بنیاد سیمبین در آوریل ۲۰۰۹، به عنوان جانشین سیستم‌عامل سیمبین تعیین شد.

نوکیا از آن زمان به بعد به مشارکت‌کننده اصلی در کد سیمبین تبدیل شد، زیرا منابع توسعه هم برای هسته سیستم‌عامل سیمبین و هم برای رابط کاربری را در اختیار داشت. از آن زمان، نوکیا مخزن کد خود را برای توسعه پلتفرم حفظ کرد و به‌طور منظم توسعه‌های خود را در مخزن عمومی منتشر می‌کرد. قرار بود سیمبین توسط جامعه‌ای به رهبری بنیاد سیمبین توسعه یابد که اولین بار در ژوئن ۲۰۰۸ اعلام شد و به‌طور رسمی در آوریل ۲۰۰۹ راه‌اندازی گردید.

برخی از اجزای مهم در سیستم‌عامل سیمبین از اشخاص ثالث دارای مجوز بودند که مانع از انتشار کامل کد منبع تحت EPL توسط بنیاد می‌شد؛ در عوض، بخش زیادی از کد منبع تحت مجوز محدودتر Symbian Foundation License (SFL) منتشر شد و دسترسی به کد منبع کامل فقط به شرکت‌های عضو محدود بود، اگرچه عضویت برای هر سازمانی آزاد بود. همچنین، چارچوب متن‌باز Qt در سال ۲۰۱۰ به سیمبین معرفی شد تا مسیر ارتقای اصلی به MeeGo باشد که قرار بود سیستم‌عامل موبایل بعدی برای جایگزینی سیمبین در دستگاه‌های رده‌بالا باشد؛ Qt ذاتاً رایگان بود و توسعه با آن بسیار راحت بود. چندین چارچوب دیگر نیز برای این پلتفرم مستقر شدند که از جمله آن‌ها می‌توان به Standard C/C++، پایتون، روبی و فلش لایت اشاره کرد. IDEها و SDKها توسعه یافته و به‌صورت رایگان منتشر شدند و توسعه برنامه برای سیمبین رونق گرفت.

پلتفرم سیمبین به‌طور رسمی در فوریه ۲۰۱۰ به عنوان یک کد منبع باز در دسترس قرار گرفت.

Symbian Belle FP2 in Nokia 808 PureView Image

ادامه در داستان‌گو

هدف جامعه سیمبین انتشار کد منبع برای کل پلتفرم سیمبین تحت مجوز Eclipse Public License (EPL) مورد تأیید OSI و FSF بود. این کد در ۴ فوریه ۲۰۱۰ تحت EPL منتشر شد؛ بنیاد سیمبین گزارش داد که این رویداد بزرگ‌ترین پایگاه کدی است که در تاریخ به متن‌باز تبدیل شده است.

با کاهش سهم بازار از ۳۹٪ در سه‌ماهه سوم ۲۰۱۰ به ۳۱٪ در سه‌ماهه چهارم ۲۰۱۰، سیمبین به سرعت در حال از دست دادن جایگاه خود در برابر iOS و اندروید بود و در نهایت در سه‌ماهه چهارم ۲۰۱۰ از اندروید عقب افتاد. استیون الوپ در سپتامبر ۲۰۱۰ به عنوان مدیرعامل نوکیا منصوب شد.

Stephen elop Image

ادامه در داستان‌گو

در نوامبر ۲۰۱۰، بنیاد سیمبین اعلام کرد که به دلیل تغییرات در شرایط اقتصادی و بازار جهانی (و همچنین عدم حمایت اعضایی مانند سامسونگ و سونی اریکسون)، به یک سازمان صرفاً صدور مجوز تبدیل خواهد شد؛ نوکیا اعلام کرد که مسئولیت نظارت بر پلتفرم سیمبین را بر عهده می‌گیرد. بنیاد سیمبین همچنان دارنده علامت تجاری و نهاد صدور مجوز باقی می‌ماند و فقط مدیران غیر اجرایی در آن مشارکت داشتند.

در ۱۱ فوریه ۲۰۱۱، نوکیا همکاری با مایکروسافت را اعلام کرد که بر اساس آن نوکیا ویندوز فون را به عنوان پلتفرم اصلی گوشی‌های هوشمند خود می‌پذیرفت و سیمبین به همراه MeeGo به‌تدریج کنار گذاشته می‌شد. در نتیجه، سهم بازار سیمبین کاهش یافت و توسعه‌دهندگان برنامه برای سیمبین به‌سرعت از آن خارج شدند. تحقیقات در ژوئن ۲۰۱۱ نشان داد که بیش از ۳۹٪ از توسعه‌دهندگان موبایل که در زمان انتشار از سیمبین استفاده می‌کردند، قصد داشتند این پلتفرم را رها کنند.

Microsoft Corporation current (2019) logo

ادامه در داستان‌گو

تا ۵ آوریل ۲۰۱۱، نوکیا منبع‌باز بودن هر بخشی از نرم‌افزار سیمبین را متوقف کرد و همکاری خود را به گروه کوچکی از شرکای از پیش انتخاب‌شده در ژاپن محدود نمود. کد منبع منتشر شده تحت مجوز EPL همچنان در مخازن شخص ثالث در دسترس است.

NokiaE61 Image

ادامه در داستان‌گو

در ۲۲ ژوئن ۲۰۱۱، نوکیا توافق‌نامه‌ای را با اکسنچر برای یک برنامه برون‌سپاری امضا کرد. اکسنچر تا پایان سال ۲۰۱۶ خدمات توسعه و پشتیبانی نرم‌افزاری مبتنی بر سیمبین را برای نوکیا فراهم خواهد کرد؛ حدود ۲۸۰۰ کارمند نوکیا از اکتبر ۲۰۱۱ به کارمندان اکسنچر تبدیل شدند.

انتقال به اکسنچر در ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۱ تکمیل شد.

نوکیا پشتیبانی خود از توسعه و نگهداری نرم‌افزار برای سیمبین را از تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۱۴ متوقف کرد و پس از آن از انتشار برنامه‌ها یا محتوای جدید یا تغییریافته سیمبین در فروشگاه نوکیا خودداری نمود و برنامه «Symbian Signed» خود برای گواهی نرم‌افزار را خاتمه داد.