تاریخ بانک جهانی

بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه (IBRD) یک نهاد مالی بین‌المللی است که به کشورهای در حال توسعه با درآمد متوسط وام می‌دهد. IBRD اولین نهاد از پنج نهاد عضوی است که گروه بانک جهانی را تشکیل می‌دهند و دفتر مرکزی آن در واشینگتن، دی.سی. در ایالات متحده قرار دارد. این بانک در سال ۱۹۴۴ با مأموریت تأمین مالی بازسازی کشورهای اروپایی که در جنگ جهانی دوم ویران شده بودند، تأسیس شد. IBRD و بازوی وام‌دهی ترجیحی آن، یعنی انجمن توسعه بین‌المللی، به دلیل اشتراک در رهبری و کارکنان، مجموعاً به عنوان بانک جهانی شناخته می‌شوند.

در اوایل جنگ جهانی دوم، جان مینارد کینز از خزانه‌داری بریتانیا و هری دکستر وایت از وزارت خزانه‌داری ایالات متحده به‌طور مستقل شروع به توسعه ایده‌هایی درباره نظم مالی جهان پس از جنگ کردند. (به پیشنهاد کینز برای یک اتحادیه پایاپای بین‌المللی در زیر مراجعه کنید.) پس از مذاکره بین مقامات ایالات متحده و بریتانیا و مشورت با برخی دیگر از متفقین، «بیانیه مشترک کارشناسان در مورد تأسیس صندوق بین‌المللی پول» در ۲۱ آوریل ۱۹۴۴ به‌طور همزمان در تعدادی از کشورهای متفقین منتشر شد. در ۲۵ مه ۱۹۴۴، دولت ایالات متحده از کشورهای متفقین دعوت کرد تا نمایندگانی را به یک کنفرانس پولی بین‌المللی بفرستند، «به منظور تدوین پیشنهادهای قطعی برای یک صندوق بین‌المللی پول و احتمالاً یک بانک برای بازسازی و توسعه.» (کلمه «بین‌المللی» تنها در اواخر کنفرانس برتون وودز به عنوان بانک اضافه شد.) ایالات متحده همچنین از گروه کوچکتری از کشورها دعوت کرد تا کارشناسانی را به یک کنفرانس مقدماتی در آتلانتیک سیتی، نیوجرسی بفرستند تا پیش‌نویس پیشنهادهایی را برای کنفرانس برتون وودز تهیه کنند. کنفرانس آتلانتیک سیتی از ۱۵ تا ۳۰ ژوئن ۱۹۴۴ برگزار شد.

یوجین مایر از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۳ به عنوان رئیس فدرال رزرو خدمت کرد و اولین رئیس گروه بانک جهانی بود.

Eugene Isaac Meyer

ادامه در داستان‌گو

پس از جنگ جهانی دوم، جان جی. مک‌کلوی به عنوان رئیس بانک جهانی خدمت کرد.

John Jay McCloy

ادامه در داستان‌گو

اولین کشوری که وام بانک جهانی را دریافت کرد، فرانسه بود. رئیس وقت بانک، جان مک‌کلوی، فرانسه را بر دو متقاضی دیگر، یعنی لهستان و شیلی، ترجیح داد. این وام به مبلغ ۲۵۰ میلیون دلار آمریکا بود که نیمی از مبلغ درخواستی بود و با شرایط سختگیرانه‌ای همراه بود. فرانسه باید موافقت می‌کرد که بودجه متعادلی ایجاد کند و اولویت بازپرداخت بدهی به بانک جهانی را نسبت به سایر دولت‌ها رعایت کند.

یوجین «جین» رابرت بلک سینیور از سال ۱۹۴۹ تا ۱۹۶۳ رئیس بانک جهانی بود.

Eugene "Gene" Robert Black Sr.

ادامه در داستان‌گو

موسسه بانک جهانی (WBI) یک «اتصال‌دهنده جهانی دانش، یادگیری و نوآوری برای کاهش فقر» بود. هدف آن الهام بخشیدن به عوامل تغییر و تجهیز آن‌ها به ابزارهای ضروری بود که می‌تواند به دستیابی به نتایج توسعه کمک کند. WBI چهار استراتژی اصلی برای رویکرد به مشکلات توسعه داشت: نوآوری برای توسعه، تبادل دانش، رهبری و ایجاد ائتلاف، و یادگیری ساختاریافته. موسسه بانک جهانی (WBI) که قبلاً با نام موسسه توسعه اقتصادی (EDI) شناخته می‌شد، در ۱۱ مارس ۱۹۵۵ با حمایت بنیادهای راکفلر و فورد تأسیس شد.

شرکت مالی بین‌المللی (IFC) یک نهاد مالی بین‌المللی است که خدمات سرمایه‌گذاری، مشاوره‌ای و مدیریت دارایی را برای تشویق توسعه بخش خصوصی در کشورهای کمتر توسعه‌یافته ارائه می‌دهد. IFC عضو گروه بانک جهانی است و دفتر مرکزی آن در واشینگتن، دی.سی. در ایالات متحده قرار دارد. این شرکت در سال ۱۹۵۶ به عنوان بازوی بخش خصوصی گروه بانک جهانی تأسیس شد تا با سرمایه‌گذاری در پروژه‌های انتفاعی و تجاری برای کاهش فقر و ترویج توسعه، پیشرفت اقتصادی را ارتقا دهد.

انجمن توسعه بین‌المللی (IDA) یک نهاد مالی بین‌المللی است که وام‌های ترجیحی و کمک‌های بلاعوض به فقیرترین کشورهای در حال توسعه جهان ارائه می‌دهد. IDA عضو گروه بانک جهانی است و دفتر مرکزی آن در واشینگتن، دی.سی. در ایالات متحده قرار دارد. این انجمن در سال ۱۹۶۰ تأسیس شد تا با وام دادن به کشورهای در حال توسعه‌ای که از پایین‌ترین درآمد ناخالص ملی، مشکلات اعتبار یا پایین‌ترین درآمد سرانه رنج می‌برند، مکمل بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه موجود باشد.

جورج دیوید وودز از ژانویه ۱۹۶۳ تا مارس ۱۹۶۸ به عنوان رئیس بانک جهانی خدمت کرد.

مرکز بین‌المللی حل و فصل اختلافات سرمایه‌گذاری (ICSID) یک نهاد داوری بین‌المللی است که در سال ۱۹۶۶ برای حل و فصل اختلافات حقوقی و سازش بین سرمایه‌گذاران بین‌المللی تأسیس شد. ICSID بخشی از گروه بانک جهانی است و توسط آن تأمین مالی می‌شود و دفتر مرکزی آن در واشینگتن، دی.سی. در ایالات متحده قرار دارد. این یک نهاد تخصصی خودمختار و چندجانبه برای تشویق جریان بین‌المللی سرمایه‌گذاری و کاهش ریسک‌های غیرتجاری بر اساس معاهده‌ای است که توسط مدیران اجرایی بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه تدوین و توسط کشورهای عضو امضا شده است. تا مه ۲۰۱۶، ۱۵۳ کشور عضو قرارداد موافقت کردند که آرای داوری را مطابق با کنوانسیون ICSID اجرا و رعایت کنند.

رابرت مک‌نامارا رئیس بانک جهانی شد.

Robert Strange McNamara

ادامه در داستان‌گو

از سال ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۰، بانک بر تأمین نیازهای اساسی مردم در کشورهای در حال توسعه متمرکز شد. با گسترش اهداف وام‌دهی از زیرساخت‌ها به خدمات اجتماعی و سایر بخش‌ها، اندازه و تعداد وام‌ها به وام‌گیرندگان به میزان قابل توجهی افزایش یافت.

از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۰، بدهی کشورهای در حال توسعه با نرخ رشد سالانه ۲۰ درصد افزایش یافت.

در طول دهه ۱۹۸۰، بانک بر وام‌دهی برای بازپرداخت بدهی‌های جهان سوم و سیاست‌های تعدیل ساختاری که برای ساده‌سازی اقتصاد کشورهای در حال توسعه طراحی شده بود، تأکید کرد. یونیسف در اواخر دهه ۱۹۸۰ گزارش داد که برنامه‌های تعدیل ساختاری بانک جهانی مسئول «کاهش سطح سلامت، تغذیه و آموزش برای ده‌ها میلیون کودک در آسیا، آمریکای لاتین و آفریقا» بوده است.

در سال ۱۹۸۰، دیوان اداری بانک جهانی برای رسیدگی به اختلافات بین گروه بانک جهانی و کارکنان آن در مواردی که ادعای عدم رعایت قراردادهای استخدامی یا شرایط انتصاب مطرح بود، تأسیس شد.

آلدن وینسِپ «تام» کلاوزن از سال ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۶ رئیس بانک جهانی بود.

باربر بنجامین کِینبل جونیور رئیس پیشین گروه بانک جهانی بود.

Barber Conable

ادامه در داستان‌گو

آژانس تضمین سرمایه‌گذاری چندجانبه (MIGA) یک مؤسسه مالی بین‌المللی است که بیمه ریسک سیاسی و تضمین‌های ارتقای اعتبار ارائه می‌دهد. این تضمین‌ها به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا از سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی در برابر ریسک‌های سیاسی و غیرتجاری در کشورهای در حال توسعه محافظت کنند. MIGA عضوی از گروه بانک جهانی است و دفتر مرکزی آن در واشینگتن، دی.سی. در ایالات متحده قرار دارد. MIGA در سال ۱۹۸۸ به عنوان یک تسهیلات بیمه سرمایه‌گذاری برای تشویق سرمایه‌گذاری مطمئن در کشورهای در حال توسعه تأسیس شد. MIGA متعلق به کشورهای عضو است و توسط آن‌ها اداره می‌شود، اما دارای رهبری اجرایی و کارکنان خاص خود است که عملیات روزانه آن را انجام می‌دهند. سهامداران آن دولت‌های عضو هستند که سرمایه پرداخت‌شده را تأمین می‌کنند و حق رأی در امور آن را دارند. این آژانس بدهی‌های بلندمدت و سرمایه‌گذاری‌های سهامی و همچنین سایر دارایی‌ها و قراردادهای بلندمدت را بیمه می‌کند. این آژانس هر ساله توسط گروه ارزیابی مستقل بانک جهانی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

از سال ۱۹۸۹، در پاسخ به انتقادات شدید بسیاری از گروه‌ها، بانک شروع به مشارکت دادن گروه‌های زیست‌محیطی و سازمان‌های مردم‌نهاد (NGOs) در وام‌های خود کرد تا اثرات گذشته سیاست‌های توسعه‌ای خود را که منجر به این انتقادات شده بود، کاهش دهد.

این بانک همچنین در راستای پروتکل‌های مونترال، یک آژانس اجرایی برای توقف آسیب‌های ناشی از تخریب لایه اوزون در جو زمین از طریق حذف تدریجی استفاده از ۹۵ درصد مواد شیمیایی مخرب لایه اوزون با هدف سال ۲۰۱۵ تشکیل داد. از آن زمان، مطابق با آنچه «شش موضوع استراتژیک» نامیده می‌شود، بانک سیاست‌های اضافی مختلفی را برای حفظ محیط زیست و در عین حال ترویج توسعه به اجرا گذاشته است. برای مثال، در سال ۱۹۹۱ بانک اعلام کرد که برای محافظت در برابر جنگل‌زدایی، به‌ویژه در آمازون، هیچ پروژه بهره‌برداری تجاری از چوب یا زیرساختی که به محیط زیست آسیب برساند را تأمین مالی نخواهد کرد.

لوئیس تامپسون پرستون از سپتامبر ۱۹۹۱ تا زمان مرگش در مه ۱۹۹۵ رئیس بانک جهانی بود.

سِر جیمز دیوید ولفنسون به عنوان نهمین رئیس گروه بانک جهانی (۱۹۹۵–۲۰۰۵) خدمت کرد.

James Wolfensohn

ادامه در داستان‌گو

به منظور ترویج کالاهای عمومی جهانی، بانک جهانی تلاش می‌کند بیماری‌های واگیردار مانند مالاریا را کنترل کند، واکسن‌ها را به بخش‌های مختلف جهان برساند و به نیروهای مبارزه بپیوندد. در سال ۲۰۰۰، بانک «جنگ علیه ایدز» را اعلام کرد و در سال ۲۰۱۱، بانک به مشارکت «توقف سل» پیوست.

ریشه‌کنی فقر شدید و گرسنگی: از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۴، نسبت افرادی که در فقر شدید زندگی می‌کردند از تقریباً یک‌سوم به کمتر از یک‌پنجم کاهش یافت. اگرچه نتایج در مناطق و کشورهای مختلف بسیار متفاوت است، اما این روند نشان می‌دهد که جهان به عنوان یک کل می‌تواند به هدف به نصف رساندن درصد افرادی که در فقر زندگی می‌کنند، دست یابد. با این حال، انتظار می‌رود فقر در آفریقا افزایش یابد و اکثر ۳۶ کشوری که ۹۰ درصد کودکان دچار سوءتغذیه جهان در آن‌ها زندگی می‌کنند، در آفریقا قرار دارند. کمتر از یک‌چهارم کشورها در مسیر دستیابی به هدف به نصف رساندن سوءتغذیه قرار دارند.

دستیابی به آموزش ابتدایی همگانی: درصد کودکان در حال تحصیل در کشورهای در حال توسعه از ۸۰ درصد در سال ۱۹۹۱ به ۸۸ درصد در سال ۲۰۰۵ افزایش یافت. با این حال، حدود ۷۲ میلیون کودک در سن مدرسه ابتدایی، که ۵۷ درصد آن‌ها دختر بودند، تا سال ۲۰۰۵ آموزش نمی‌دیدند.

کاهش مرگ‌ومیر کودکان: بهبودهایی در نرخ بقا در سطح جهانی وجود دارد؛ بهبودهای سریع‌تر بیش از همه در آسیای جنوبی و آفریقای سیاه (جنوب صحرا) مورد نیاز است. تخمین زده می‌شود که بیش از ۱۰ میلیون کودک زیر پنج سال در سال ۲۰۰۵ جان خود را از دست دادند؛ اکثر مرگ‌ومیرهای آن‌ها ناشی از علل قابل پیشگیری بود.

پل داندس ولفوویتز به عنوان دهمین رئیس بانک جهانی خدمت کرد.

Paul Wolfowitz

ادامه در داستان‌گو

رابرت بروس زولیک یازدهمین رئیس بانک جهانی بود، سمتی که از ۱ ژوئیه ۲۰۰۷ تا ۳۰ ژوئن ۲۰۱۲ بر عهده داشت.

Robert Zoellick

ادامه در داستان‌گو

چهل و پنج کشور مبلغ ۲۵.۱ میلیارد دلار آمریکا را به عنوان «کمک به فقیرترین کشورهای جهان» متعهد شدند؛ کمکی که به انجمن توسعه بین‌المللی (IDA) بانک جهانی می‌رسد و این نهاد وام‌ها را میان هشتاد کشور فقیرتر توزیع می‌کند. در حالی که کشورهای ثروتمندتر گاهی پروژه‌های کمکی خود، از جمله پروژه‌های مربوط به بیماری‌ها را تأمین مالی می‌کنند و با وجود اینکه IDA مورد انتقاد قرار می‌گیرد، رابرت بی. زولیک، رئیس سابق بانک جهانی، هنگام اعلام این وام‌ها در ۱۵ دسامبر ۲۰۰۷ گفت که پول IDA «تأمین مالی اصلی است که فقیرترین کشورهای در حال توسعه به آن متکی هستند».

Robert B. Zoellick

ادامه در داستان‌گو

در سال ۲۰۱۰، حق رأی در بانک جهانی برای افزایش صدای کشورهای در حال توسعه، به‌ویژه چین، بازنگری شد. کشورهایی که بیشترین حق رأی را دارند اکنون عبارتند از ایالات متحده (۱۵.۸۵٪)، ژاپن (۶.۸۴٪)، چین (۴.۴۲٪)، آلمان (۴.۰۰٪)، بریتانیا (۳.۷۵٪)، فرانسه (۳.۷۵٪)، هند (۲.۹۱٪)، روسیه (۲.۷۷٪)، عربستان سعودی (۲.۷۷٪) و ایتالیا (۲.۶۴٪). تحت این تغییرات که به «اصلاح صدا - فاز ۲» معروف است، کشورهایی غیر از چین که شاهد دستاوردهای قابل توجهی بودند شامل کره جنوبی، ترکیه، مکزیک، سنگاپور، یونان، برزیل، هند و اسپانیا هستند. حق رأی اکثر کشورهای توسعه‌یافته به همراه چند کشور در حال توسعه مانند نیجریه کاهش یافت. حق رأی ایالات متحده، روسیه و عربستان سعودی بدون تغییر باقی ماند.

برای اطمینان از اینکه عملیات‌های تأمین مالی شده توسط بانک جهانی این اهداف را به خطر نمی‌اندازند، بلکه به تحقق آن‌ها کمک می‌کنند، پادمان‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و حقوقی تعریف شدند. با این حال، این پادمان‌ها هنوز به طور کامل اجرا نشده‌اند. در نشست سالانه بانک جهانی در توکیو در سال ۲۰۱۲، بازنگری این پادمان‌ها آغاز شد که مورد استقبال چندین سازمان جامعه مدنی قرار گرفت.

به طور سنتی، بر اساس یک تفاهم ضمنی بین ایالات متحده و اروپا، رئیس بانک جهانی همیشه از میان نامزدهای معرفی شده توسط ایالات متحده انتخاب شده است. در سال ۲۰۱۲، برای اولین بار، دو شهروند غیر آمریکایی نامزد شدند.

در ۲۳ مارس ۲۰۱۲، باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرد که ایالات متحده جیم یونگ کیم را به عنوان رئیس بعدی بانک نامزد خواهد کرد.

Jim Yong KimBarack Obama Image

ادامه در داستان‌گو

جیم یونگ کیم در ۲۷ آوریل ۲۰۱۲ انتخاب شد و در سال ۲۰۱۷ برای دومین دوره پنج ساله مجدداً انتخاب گردید. او اعلام کرد که از اول فوریه ۲۰۱۹ از سمت خود استعفا خواهد داد.

Jim Yong Kim

ادامه در داستان‌گو

تحولات مختلف باعث شد که اهداف توسعه هزاره برای سال ۲۰۱۵ در برخی موارد در دسترس قرار گیرند. برای تحقق این اهداف، شش معیار باید رعایت شود: رشد قوی‌تر و فراگیرتر در آفریقا و کشورهای شکننده، تلاش بیشتر در زمینه بهداشت و آموزش، ادغام دستورکارهای توسعه و محیط زیست، کمک‌های بیشتر و بهتر، پیشرفت در مذاکرات تجاری، و حمایت قوی‌تر و متمرکزتر از سوی نهادهای چندجانبه مانند بانک جهانی.

جدیدترین هدف اعلام شده بانک جهانی، کاهش فقر است. تا نوامبر ۲۰۱۸، بزرگترین دریافت‌کنندگان وام‌های بانک جهانی، هند (۸۵۹ میلیون دلار در سال ۲۰۱۸) و چین (۳۷۰ میلیون دلار در سال ۲۰۱۸) از طریق وام‌های بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه (IBRD) بودند.

کریستالینا جورجیوا از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ مدیر اجرایی گروه بانک جهانی بود و پس از استعفای جیم یونگ کیم، از ۱ فوریه ۲۰۱۹ تا ۸ آوریل ۲۰۱۹ به عنوان رئیس موقت گروه بانک جهانی خدمت کرد.

Kristalina Georgieva

ادامه در داستان‌گو

دیوید مالپاس در ۴ آوریل ۲۰۱۹ به عنوان رئیس بانک جهانی انتخاب شد.

David Malpass

ادامه در داستان‌گو

بانک جهانی مسئولیت مدیریت موقت صندوق فناوری پاک (CTF) را بر عهده گرفته است که بر رقابتی کردن هزینه انرژی‌های تجدیدپذیر با نیروگاه‌های زغال‌سنگ در سریع‌ترین زمان ممکن متمرکز است، اما این ممکن است پس از کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل در کپنهاگ در دسامبر ۲۰۰۹ ادامه نیابد، زیرا بانک همچنان به سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های زغال‌سنگ ادامه می‌دهد.

در بحبوحه مبارزه جهانی با همه‌گیری کووید-۱۹، در سپتامبر ۲۰۲۰ بانک جهانی یک طرح ۱۲ میلیارد دلاری را برای تأمین واکسن برای «کشورهای با درآمد کم و متوسط» پس از تأیید آن اعلام کرد. این طرح قرار است بیش از دو میلیارد نفر را تحت تأثیر قرار دهد.