سیستمعامل یونیکس
سیستمعامل یونیکس در سال ۱۹۶۹ در آزمایشگاههای بل شرکت AT&T در ایالات متحده توسط کن تامپسون، دنیس ریچی، داگلاس مکایلروی و جو اوسانا طراحی و پیادهسازی شد.
null
تاریخ لینوکس
سهشنبه سپتامبر 17, 1991 تا حال
U.S.
لینوکس خانوادهای از سیستمعاملهای متنباز شبهیونیکس است که بر پایه هسته لینوکس بنا شدهاند؛ هسته سیستمعاملی که برای اولین بار در ۱۷ سپتامبر ۱۹۹۱ توسط لینوس توروالدز منتشر شد. لینوکس معمولاً در قالب یک توزیع لینوکس بستهبندی میشود.
انتشار یونیکس
یونیکس برای اولین بار در سال ۱۹۷۱ منتشر شد. یونیکس کاملاً به زبان اسمبلی نوشته شده بود، که در آن زمان رویهای معمول بود.
بازنویسی یونیکس
در سال ۱۹۷۳، در یک رویکرد کلیدی و پیشگامانه، یونیکس توسط دنیس ریچی به زبان برنامهنویسی C بازنویسی شد (به استثنای برخی روتینهای سختافزاری و ورودی/خروجی). در دسترس بودن پیادهسازی یونیکس با یک زبان سطح بالا، انتقال آن به پلتفرمهای مختلف کامپیوتری را آسانتر کرد.
سیستم نرمافزاری کامل سازگار با یونیکس
پروژه گنو (GNU) در سال ۱۹۸۳ توسط ریچارد استالمن آغاز شد که هدفش ایجاد یک «سیستم نرمافزاری کامل سازگار با یونیکس» بود که تماماً از نرمافزارهای آزاد تشکیل شده باشد.
آزمایشگاههای بل شروع به فروش یونیکس به عنوان یک محصول اختصاصی کردند
به دلیل یک پرونده ضدانحصار قبلی که AT&T را از ورود به تجارت کامپیوتر منع میکرد، این شرکت ملزم شد کد منبع سیستمعامل را به هر کسی که درخواست میکرد، مجوز دهد. در نتیجه، یونیکس به سرعت رشد کرد و به طور گسترده توسط مؤسسات دانشگاهی و تجاری پذیرفته شد. در سال ۱۹۸۴، AT&T از آزمایشگاههای بل جدا شد؛ با رهایی از تعهد قانونی برای صدور مجوز رایگان، آزمایشگاههای بل شروع به فروش یونیکس به عنوان یک محصول اختصاصی کردند که در آن کاربران از نظر قانونی اجازه تغییر یونیکس را نداشتند.
استالمن بنیاد نرمافزار آزاد را تأسیس کرد
در سال ۱۹۸۵، استالمن بنیاد نرمافزار آزاد (FSF) را تأسیس کرد و در سال ۱۹۸۹ مجوز عمومی گنو (GNU GPL) را نوشت. تا اوایل دهه ۱۹۹۰، بسیاری از برنامههای مورد نیاز در یک سیستمعامل (مانند کتابخانهها، کامپایلرها، ویرایشگرهای متن، پوسته یونیکس و سیستم پنجرهبندی) تکمیل شده بودند، اگرچه عناصر سطح پایین مانند درایورهای دستگاه، دیمونها و هسته، که گنو/هرد (GNU/Hurd) نامیده میشد، متوقف و ناقص باقی مانده بودند.
مینیکس (MINIX)
مینیکس توسط اندرو اس. تننباوم، استاد علوم کامپیوتر، ایجاد و در سال ۱۹۸۷ به عنوان یک سیستمعامل شبهیونیکس مینیمال با هدف آموزش اصول سیستمعامل به دانشجویان و دیگران منتشر شد. اگرچه کد منبع کامل مینیکس به صورت رایگان در دسترس بود، شرایط مجوز تا زمان تغییر آن در آوریل ۲۰۰۰، مانع از آن میشد که به عنوان نرمافزار آزاد شناخته شود.
آغاز لینوکس
در سال ۱۹۹۱، توروالدز در حالی که در دانشگاه هلسینکی تحصیل میکرد، به سیستمعاملها علاقهمند شد. او که از مجوز مینیکس که در آن زمان استفاده از آن را فقط به مقاصد آموزشی محدود میکرد ناامید شده بود، شروع به کار بر روی هسته سیستمعامل خود کرد که در نهایت به هسته لینوکس تبدیل شد.
اظهارات لینوس توروالدز
لینوس توروالدز اظهار داشته است که اگر هسته گنو در آن زمان (۱۹۹۱) در دسترس بود، تصمیم نمیگرفت که هسته خودش را بنویسد. اگرچه توسعه 386BSD که NetBSD، OpenBSD و FreeBSD از آن مشتق شدهاند، پیش از لینوکس آغاز شده بود، اما به دلیل پیچیدگیهای قانونی تا سال ۱۹۹۲ منتشر نشد. توروالدز همچنین گفته است که اگر 386BSD در آن زمان در دسترس بود، احتمالاً لینوکس را ایجاد نمیکرد.
رضایت به نام لینوکس
به منظور تسهیل توسعه، فایلها در سپتامبر ۱۹۹۱ بر روی سرور FTP (ftp.funet.fi) متعلق به FUNET بارگذاری شدند. آری لمکه، همکار توروالدز در دانشگاه فناوری هلسینکی (HUT) که در آن زمان یکی از مدیران داوطلب سرور FTP بود، فکر نمیکرد که «Freax» نام خوبی باشد. بنابراین، او بدون مشورت با توروالدز، نام پروژه را در سرور به «لینوکس» تغییر داد. با این حال، توروالدز بعداً به نام «لینوکس» رضایت داد.
پذیرش لینوکس در محیطهای تولیدی
پذیرش لینوکس در محیطهای تولیدی، به جای استفاده صرف توسط علاقهمندان، ابتدا در اواسط دهه ۱۹۹۰ در جامعه ابررایانهها آغاز شد، جایی که سازمانهایی مانند ناسا شروع به جایگزینی ماشینهای گرانقیمت خود با خوشههایی از کامپیوترهای ارزانقیمت تجاری کردند که لینوکس را اجرا میکردند. استفاده تجاری زمانی آغاز شد که دل و آیبیام، و به دنبال آنها هیولت پاکارد، شروع به ارائه پشتیبانی لینوکس کردند تا از انحصار مایکروسافت در بازار سیستمعاملهای دسکتاپ فرار کنند.
بزرگترین موفقیت لینوکس
بزرگترین موفقیت لینوکس در بازار مصرفکننده احتمالاً بازار دستگاههای موبایل است، به طوری که اندروید یکی از غالبترین سیستمعاملها در گوشیهای هوشمند است و در تبلتها و اخیراً در گجتهای پوشیدنی بسیار محبوب است. بازیهای لینوکس نیز با حمایت شرکت ولو (Valve) و عرضه SteamOS، توزیع لینوکس مخصوص بازی این شرکت، در حال رشد هستند. توزیعهای لینوکس همچنین در میان دولتهای محلی و ملی مختلف، مانند دولت فدرال برزیل، محبوبیت پیدا کردهاند.