Pokój westfalski
Rzeczywisty koniec imperium nastąpił w kilku etapach. Pokój westfalski z 1648 roku, który zakończył wojnę trzydziestoletnią, nadał terytoriom niemal pełną niepodległość. Kalwinizm został teraz dozwolony, ale anabaptyści, arminianie i inne wspólnoty protestanckie nadal nie miały żadnego wsparcia i były prześladowane aż do końca istnienia Cesarstwa. Konfederacja Szwajcarska, która już w 1499 roku uzyskała quasi-niepodległość, oraz Niderlandy Północne opuściły Cesarstwo. Cesarze z rodu Habsburgów skupili się na konsolidacji własnych posiadłości w Austrii i innych miejscach. Traktaty westfalskie zakończyły katastrofalny okres w historii Europy, który spowodował śmierć około ośmiu milionów ludzi. Uczeni uznali pokój westfalski za początek nowoczesnego systemu międzynarodowego, opartego na koncepcji suwerenności westfalskiej, choć interpretacja ta bywa kwestionowana.
