Etruskowie byli dominującą kulturą we Włoszech około 650 r. p.n.e., przewyższając inne starożytne ludy italskie, takie jak Ligurowie. Ich wpływy można dostrzec poza granicami Etrurii, w dolinie Padu i Lacjum, a także w Kampanii oraz poprzez kontakty z greckimi koloniami w południowych Włoszech (w tym na Sycylii).
W Sparcie wojny messeńskie doprowadziły do podboju Mesenii i zniewolenia Meseńczyków, co rozpoczęło się w drugiej połowie VIII wieku p.n.e. Był to bezprecedensowy akt w starożytnej Grecji, który doprowadził do rewolucji społecznej, w której podbita populacja helotów pracowała na roli i służyła Sparcie, podczas gdy każdy spartański obywatel płci męskiej stał się żołnierzem armii spartańskiej pozostającym w ciągłej gotowości bojowej. Zarówno bogaci, jak i biedni obywatele byli zobowiązani do życia i szkolenia się jako żołnierze, co było równością, która rozładowała konflikt społeczny. Reformy te, przypisywane Likurgowi ze Sparty, prawdopodobnie zostały zakończone do 650 r. p.n.e.
Wydaje się, że wprowadziło to napięcie do wielu miast-państw, ponieważ ich arystokratyczne reżimy były zagrożone przez nowe bogactwo kupców ambitnych w dążeniu do władzy politycznej. Od 650 r. p.n.e. arystokracje musiały walczyć o utrzymanie się przeciwko populistycznym tyranom. Rosnąca populacja i niedobór ziemi również wydają się tworzyć wewnętrzne konflikty między bogatymi a biednymi w wielu miastach-państwach.
Etruskowie byli dominującą kulturą we Włoszech około 650 r. p.n.e., przewyższając inne starożytne ludy italskie, takie jak Ligurowie. Ich wpływy można dostrzec poza granicami Etrurii, w dolinie Padu i Lacjum, a także w Kampanii oraz poprzez kontakty z greckimi koloniami w południowych Włoszech (w tym na Sycylii).
W Sparcie wojny messeńskie doprowadziły do podboju Mesenii i zniewolenia Meseńczyków, co rozpoczęło się w drugiej połowie VIII wieku p.n.e. Był to bezprecedensowy akt w starożytnej Grecji, który doprowadził do rewolucji społecznej, w której podbita populacja helotów pracowała na roli i służyła Sparcie, podczas gdy każdy spartański obywatel płci męskiej stał się żołnierzem armii spartańskiej pozostającym w ciągłej gotowości bojowej. Zarówno bogaci, jak i biedni obywatele byli zobowiązani do życia i szkolenia się jako żołnierze, co było równością, która rozładowała konflikt społeczny. Reformy te, przypisywane Likurgowi ze Sparty, prawdopodobnie zostały zakończone do 650 r. p.n.e.
Wydaje się, że wprowadziło to napięcie do wielu miast-państw, ponieważ ich arystokratyczne reżimy były zagrożone przez nowe bogactwo kupców ambitnych w dążeniu do władzy politycznej. Od 650 r. p.n.e. arystokracje musiały walczyć o utrzymanie się przeciwko populistycznym tyranom. Rosnąca populacja i niedobór ziemi również wydają się tworzyć wewnętrzne konflikty między bogatymi a biednymi w wielu miastach-państwach.
