pon. maj 12, 2008 do pon. maj 12, 2008
China
Trzęsienie ziemi w Syczuanie w 2008 roku, znane również jako wielkie trzęsienie ziemi w Syczuanie lub trzęsienie ziemi w Wenchuan, wystąpiło 12 maja 2008 roku o godzinie 14:28:01 czasu pekińskiego. Trzęsienie o magnitudzie 8,0 Ms (7,9 Mw) miało epicentrum położone 80 kilometrów na zachód-północny zachód od Chengdu, stolicy prowincji, na głębokości 19 km. Wstrząs spowodował pęknięcie uskoku na długości ponad 240 km, z przemieszczeniami powierzchni sięgającymi kilku metrów. Wstrząsy były odczuwalne w pobliskich krajach oraz w tak odległych miastach jak Pekin i Szanghaj – odpowiednio 1500 i 1700 km dalej – gdzie budynki biurowe kołysały się pod wpływem drgań.
Trzęsienie ziemi miało magnitudę 8,0 Ms i 7,9 Mw. Epicentrum znajdowało się w powiecie Wenchuan, w Ngawa (prefektura autonomiczna tybetańsko-qiang), 80 km na zachód/północny zachód od stolicy prowincji, Chengdu. Główny wstrząs wystąpił 12 maja 2008 roku o godzinie 14:28:01.42 czasu pekińskiego (06:28:01.42 UTC) i trwał około dwóch minut; w wyniku kataklizmu zniszczeniu uległo prawie 80% budynków.
Wstrząsy były odczuwalne około trzy minuty po głównym trzęsieniu.
Wstrząsy były odczuwalne około trzy minuty po głównym trzęsieniu i trwały przez około pół minuty. Było to również najdalej położone trzęsienie ziemi, jakie kiedykolwiek odczuto w Hongkongu. Intensywność w Hongkongu osiągnęła stopień MM III.
Wstrząsy były odczuwalne około osiem minut po trzęsieniu ziemi w niektórych częściach Mongolii.
Dotarcie fal sejsmicznych na Tajwan zajęło około ośmiu minut, gdzie wstrząsy trwały od jednej do dwóch minut; nie odnotowano żadnych zniszczeń ani obrażeń. Intensywność w Tajpej wyniosła MM III.
Wstrząsy były odczuwalne około pięć minut po trzęsieniu ziemi w północnych częściach Wietnamu. Intensywność w Hanoi wyniosła MM III.
W niektórych częściach Tajlandii wstrząsy były odczuwalne sześć minut po trzęsieniu. Budynki biurowe w Bangkoku kołysały się przez kolejne kilka minut.
Wstrząsy były odczuwalne w Tuwie, nie odnotowano ofiar.
Wstrząsy były odczuwalne osiem i pół minuty po trzęsieniu we wszystkich częściach Bangladeszu.
Wstrząsy były odczuwalne około dziewięć minut po trzęsieniu ziemi w niektórych częściach Indii.
W niektórych częściach północnego Pakistanu wstrząsy były odczuwalne dziesięć minut po trzęsieniu.
Ulewne deszcze i osunięcia ziemi w powiecie Wenchuan oraz okolicach poważnie utrudniły akcję ratunkową. Na początku operacji 12 maja wysłano 20 śmigłowców w celu dostarczenia żywności, wody i pomocy doraźnej, a także ewakuacji rannych i rozpoznania terenów dotkniętych trzęsieniem.
Do godziny 17:37, 13 maja, łącznie ponad 15 600 żołnierzy i rezerwistów milicji z Okręgu Wojskowego Chengdu dołączyło do sił ratunkowych na najbardziej dotkniętych obszarach.
Wiele zespołów ratowniczych, w tym straż pożarna z Tajpej na Tajwanie, zgłosiło gotowość do udziału w akcji ratunkowej w Syczuanie już w środę. Jednak Chiński Czerwony Krzyż stwierdził (13 maja), że „obecnie jest to niewygodne ze względu na problemy komunikacyjne z obszarami najbardziej dotkniętymi, znajdującymi się najbliżej epicentrum”.
Pekin przyjął pomoc Fundacji Tzu Chi z Tajwanu późnym wieczorem 13 maja. Tzu Chi była pierwszą siłą spoza Chińskiej Republiki Ludowej, która dołączyła do akcji ratunkowej.
Do godziny 12:17 czasu pekińskiego, 14 maja 2008 roku, komunikacja w siedzibie władz powiatu Wenchuan została częściowo przywrócona.
Do 14 maja Ministerstwo Spraw Obywatelskich podało, że chińskie społeczeństwo przekazało 10,7 miliarda juanów (około 1,5 miliarda dolarów amerykańskich w tamtym czasie).
Popołudniu 14 maja 15 żołnierzy sił specjalnych, wraz z zaopatrzeniem ratunkowym i sprzętem łączności, zrzuciło się na spadochronach do niedostępnego powiatu Mao, na północny wschód od Wenchuan.
Ze względu na skalę trzęsienia i uwagę mediów skupioną na Chinach, państwa i organizacje zagraniczne natychmiast zareagowały na katastrofę, oferując kondolencje i pomoc. 14 maja UNICEF poinformował, że Chiny formalnie zwróciły się o wsparcie społeczności międzynarodowej w celu zaspokojenia potrzeb dotkniętych rodzin.
Linie China Airlines wykonały bezpośredni czarterowy lot towarowy z międzynarodowego lotniska Tajpej-Taoyuan na międzynarodowe lotnisko Chengdu-Shuangliu, dostarczając około 100 ton pomocy humanitarnej przekazanej przez Fundację Tzu Chi i Czerwony Krzyż Tajwanu na dotknięte obszary. Uzyskano zgodę władz Chin kontynentalnych, a lot czarterowy wystartował z Tajpej o 17:00 czasu pekińskiego 15 maja i dotarł do Chengdu o 20:30 czasu pekińskiego.
Do 15 maja premier Wen Jiabao zarządził wysłanie dodatkowych 90 śmigłowców, z czego 60 miało zostać dostarczonych przez Siły Powietrzne Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, a 30 przez sektor lotnictwa cywilnego, co zwiększyło łączną liczbę statków powietrznych wykorzystywanych w operacjach ratunkowych przez siły powietrzne, armię i lotnictwo cywilne do ponad 150, co czyni tę operację największą niebojową operacją transportu lotniczego w historii Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej.
Zespół ratowniczy Czerwonego Krzyża z Tajwanu miał również wylecieć z Tajpej bezpośrednim lotem czarterowym linii Mandarin Airlines do Chengdu o godzinie 15:00 czasu pekińskiego 16 maja.
16 maja grupy ratownicze z Korei Południowej, Japonii, Singapuru, Rosji i Tajwanu przybyły, aby dołączyć do akcji ratunkowej.
16 maja Chiny oświadczyły, że otrzymały dotychczas 457 milionów dolarów w formie darowizn pieniężnych i towarów na działania ratunkowe, w tym 83 miliony dolarów od 19 krajów i czterech organizacji międzynarodowych. Arabia Saudyjska była największym darczyńcą pomocy dla Chin, przekazując blisko 40 000 000 euro pomocy finansowej oraz dodatkowe 8 000 000 euro w materiałach pomocowych.
Działania ratunkowe prowadzone przez chiński rząd były chwalone przez zachodnie media, zwłaszcza w porównaniu z blokowaniem przez Mjanmę pomocy zagranicznej podczas cyklonu Nargis, a także z wcześniejszymi działaniami Chin podczas trzęsienia ziemi w Tangshan w 1976 roku. Otwartość Chin podczas relacjonowania trzęsienia ziemi w Syczuanie skłoniła profesora Uniwersytetu Pekińskiego do stwierdzenia: „To pierwszy raz, kiedy chińskie media sprostały międzynarodowym standardom”. Los Angeles Times pochwalił relacje chińskich mediów z trzęsienia ziemi jako „demokratyczne”.
Wieczorem 18 maja stacja CCTV-1 wyemitowała specjalny czterogodzinny program zatytułowany „Dar miłości”, prowadzony przez stałych bywalców gali noworocznej CCTV oraz prezentera całodobowego serwisu informacyjnego, Bai Yansonga. Wzięli w nim udział liczni przedstawiciele świata rozrywki, literatury, biznesu i polityki z Chin kontynentalnych, Hongkongu, Singapuru i Tajwanu. Darowizny zebrane tego wieczoru wyniosły łącznie 1,5 miliarda juanów (~208 milionów dolarów amerykańskich). Spośród wszystkich darowizn, największy wkład korporacyjny przekazała stacja CCTV, wpłacając 50 milionów juanów.
19 maja 2008 roku o godzinie 14:28 czasu CST, tydzień po trzęsieniu ziemi, chińskie społeczeństwo uczciło pamięć ofiar minutą ciszy. Ludzie stali w milczeniu przez trzy minuty, podczas gdy rozbrzmiewały syreny obrony cywilnej, policji i straży pożarnej oraz klaksony pojazdów, statków i pociągów. Samochody i ciężarówki na drogach Pekinu również się zatrzymały.
Rada Państwa ogłosiła trzydniową żałobę narodową dla ofiar trzęsienia ziemi, rozpoczynającą się 19 maja 2008 roku; flagi państwowe ChRL oraz flagi regionalne Specjalnych Regionów Administracyjnych Hongkongu i Makau zostały opuszczone do połowy masztu. Był to pierwszy raz, kiedy ogłoszono żałobę narodową z powodu innego niż śmierć przywódcy państwa, a wielu określiło to jako największy wyraz żałoby od czasu śmierci Mao Zedonga.
Silne wstrząsy wtórne występowały jeszcze miesiące po głównym trzęsieniu ziemi. 25 maja wstrząs wtórny o sile 6,0 Mw (6,4 Ms według CEA) uderzył na północny wschód od epicentrum głównego trzęsienia ziemi, w powiecie Qingchuan w prowincji Syczuan.
27 maja dwa wstrząsy wtórne, jeden o sile 5,2 Mw w powiecie Qingchuan i drugi o sile 5,7 Mw w powiecie Ningqiang w prowincji Shaanxi, doprowadziły do zawalenia się ponad 420 000 domów i zraniły 63 osoby.
W wyniku trzęsienia ziemi i wielu silnych wstrząsów wtórnych wiele rzek zostało zablokowanych przez ogromne osuwiska, co doprowadziło do powstania „jezior zaporowych” za zatorami; ogromne ilości wody gromadziły się w bardzo szybkim tempie za naturalnymi tamami z osuwisk i istniała obawa, że zatory ostatecznie zawalą się pod ciężarem stale rosnącej masy wody, potencjalnie zagrażając życiu milionów ludzi mieszkających w dole rzeki. Według stanu na 27 maja 2008 roku powstały 34 jeziora z powodu gruzu z trzęsienia ziemi blokującego i tamującego rzeki, a szacowano, że 28 z nich nadal stanowi potencjalne zagrożenie dla lokalnej ludności. Całe wioski musiały zostać ewakuowane z powodu wynikających z tego powodzi.
29 maja 2008 roku urzędnicy państwowi rozpoczęli inspekcję ruin tysięcy zawalonych szkół, szukając wskazówek, dlaczego się zawaliły.
Działania ratunkowe wsparła również fundacja One Foundation założona przez Jeta Li, w ramach której aktor sztuk walki Wu Jing pomagał w akcji.
Kampania zbiórki funduszy Artistes 512, 8-godzinny maraton zbierania funduszy, odbyła się 1 czerwca w Hongkongu; wzięło w niej udział około 200 muzyków i celebrytów z kręgu kultury chińskiej.
W Dzień Dziecka, 1 czerwca 2008 roku, wielu rodziców udało się na gruzy szkół, aby opłakiwać swoje dzieci. Ocalałe dzieci, które w większości mieszkały w ośrodkach pomocy, przeprowadziły ceremonie upamiętniające ten wyjątkowy dzień, ale także uznające tragedię trzęsienia ziemi.
W czerwcu aktor z Hongkongu Jackie Chan, który przekazał 1,57 miliona dolarów na rzecz ofiar, nagrał teledysk wraz z innymi artystami zatytułowany „Promise”; utwór został skomponowany przez Andy'ego Lau.
W następstwie trzęsienia ziemi wiele lokalnych władz obiecało formalnie zbadać przyczyny zawalenia się szkół, ale według stanu na 17 lipca 2008 roku w całym Syczuanie rodzice dzieci, które zginęły w zawalonych szkołach, skarżyli się, że nie otrzymali żadnych raportów.
Ten sam obszar nawiedziły dwa kolejne wstrząsy wtórne o sile 5,6 i 6,0 Ms (odpowiednio 5,8 i 5,5 Mw według USGS) w dniu 23 lipca, co spowodowało 1 ofiarę śmiertelną, 6 poważnych obrażeń, zawalenie się setek domów i uszkodzenie kilometrów autostrad.
Powiaty Pingwu i Beichuan w prowincji Syczuan, również położone na północny wschód od Wenchuan i blisko epicentrum trzęsienia ziemi o sile 7,2 Ms z 1976 roku, doświadczyły 1 sierpnia wstrząsu wtórnego o sile 6,1 Ms (5,7 Mw według USGS); spowodował on 2 ofiary śmiertelne, 345 rannych, zawalenie się 707 domów, uszkodzenie ponad 1000 domów oraz zablokowanie 25 kilometrów dróg wiejskich.
Jeszcze 5 sierpnia kolejny wstrząs wtórny o sile 6,1 Ms (6,2 Mw według USGS) uderzył w Qingchuan w prowincji Syczuan, powodując 1 ofiarę śmiertelną, 32 rannych, przerwy w telekomunikacji oraz rozległe osuwiska blokujące drogi w okolicy, w tym autostradę krajową.
Wicegubernator Wei Hong potwierdził 21 listopada 2008 r., że w wyniku trzęsienia ziemi zginęło lub zaginęło łącznie ponad 90 000 osób. Oświadczył, że odbudowano 200 000 domów, a 685 000 jest w trakcie odbudowy, jednak 1,94 miliona gospodarstw domowych nadal nie posiada stałego schronienia. Odbudowano 1300 szkół, przeprowadzono wstępną relokację 25 gmin, w tym Beichuan i Wenchuan, dwóch najbardziej zniszczonych obszarów. Rząd wydał 441 miliardów dolarów na działania pomocowe i odbudowę.
12 maja 2009 r. Chiny uczciły pierwszą rocznicę trzęsienia ziemi chwilą ciszy, podczas której ludzie w całym kraju wspominali zmarłych. Rząd otworzył również na trzy dni dostęp do zamkniętych ruin siedziby powiatu Beichuan, po czym zostaną one zachowane jako państwowe muzeum reliktów trzęsienia ziemi, aby przypominać ludziom o tej straszliwej katastrofie. W całym kraju odbyło się także kilka koncertów, z których dochód przeznaczono na pomoc osobom, które przeżyły trzęsienie ziemi.
