31st wiek p.n.e. do 4th wiek p.n.e.
South Asia
Według konsensusu współczesnej genetyki, anatomicznie współcześni ludzie przybyli na subkontynent indyjski z Afryki między 73 000 a 55 000 lat temu. Jednak najstarsze znane szczątki ludzkie w Azji Południowej datowane są na 30 000 lat temu. Osiadły tryb życia, który wiąże się z przejściem od zbieractwa do rolnictwa i pasterstwa, rozpoczął się w Azji Południowej około 7000 lat p.n.e.
Nandowie budowali na sukcesach swoich poprzedników z dynastii Harjanka i Śiśunaga oraz wprowadzili bardziej scentralizowaną administrację. Starożytne źródła przypisują im zgromadzenie wielkiego bogactwa, co prawdopodobnie było wynikiem wprowadzenia nowego systemu walutowego i podatkowego.
W południowych Indiach neolit rozpoczął się około 3000 r. p.n.e. i trwał do około 1400 r. p.n.e. Południowoindyjski neolit charakteryzuje się obecnością kopców popiołu (ashmounds) od 2500 r. p.n.e. w regionie Andhra-Karnataka, które później rozprzestrzeniły się na Tamilnadu.
Religie indyjskie, nazywane czasem również religiami dharmicznymi lub religiami indyjskimi, to religie, które powstały na subkontynencie indyjskim. Religie te, do których zalicza się hinduizm, dżinizm, buddyzm i sikhizm, klasyfikowane są również jako religie wschodnie.
Historia hinduizmu obejmuje szeroką gamę powiązanych tradycji religijnych wywodzących się z subkontynentu indyjskiego. Jej historia pokrywa się lub zbiega z rozwojem religii na subkontynencie indyjskim od epoki żelaza.
Dojrzała cywilizacja doliny Indusu rozkwitała od około 2600 do 1900 r. p.n.e., wyznaczając początek cywilizacji miejskiej na subkontynencie indyjskim. Cywilizacja ta obejmowała miasta takie jak Harappa, Ganeriwala i Mohendżo-daro w dzisiejszym Pakistanie oraz Dholavira, Kalibangan, Rakhigarhi i Lothal w dzisiejszych Indiach.
Cywilizacja ta koncentrowała się głównie w dzisiejszym Pakistanie, w dorzeczu rzeki Indus, a drugorzędnie w dorzeczu rzeki Ghaggar-Hakra we wschodnim Pakistanie i północno-zachodnich Indiach. Dojrzała cywilizacja doliny Indusu rozkwitała od około 2600 do 1900 r. p.n.e., wyznaczając początek cywilizacji miejskiej na subkontynencie indyjskim.
Ta cywilizacja rozkwitała między 2500 a 1900 r. p.n.e. na terenach dzisiejszego Pakistanu i północno-zachodnich Indii i słynęła z planowania urbanistycznego, domów z wypalanej cegły, rozbudowanej kanalizacji i zaopatrzenia w wodę.
Wczesne społeczeństwo wedyjskie opisano w Rygwedzie, najstarszym tekście wedyjskim, którego kompilację datuje się na II tysiąclecie p.n.e., w północno-zachodnim regionie subkontynentu indyjskiego.
Użycie żelaza i obróbka żelaza były powszechne na środkowej równinie Gangesu i we wschodnich Vindhyach od początku drugiego tysiąclecia p.n.e.
Wczesne społeczeństwo wedyjskie opisano w Rygwedzie, najstarszym tekście wedyjskim, którego kompilację datuje się na II tysiąclecie p.n.e.
Ludy indoaryjskie odnoszą się do pasterskich ludów indoeuropejskich migrujących z Azji Środkowej do Azji Południowej w drugim tysiącleciu p.n.e.
W II tysiącleciu p.n.e. kultura ceramiki ochrowej występowała w regionie Ganga-Jamuna Doab.
Na początku drugiego tysiąclecia p.n.e. utrzymująca się susza spowodowała, że ludność doliny Indusu rozproszyła się z dużych ośrodków miejskich do wiosek. Mniej więcej w tym samym czasie plemiona indoaryjskie przeniosły się do Pendżabu z Azji Środkowej w kilku falach migracji.
Był to „obszar najwcześniejszej znanej uprawy ryżu w Azji Południowej, a około 1800 r. p.n.e. był miejscem zaawansowanej populacji neolitycznej związanej ze stanowiskami Chirand i Chechar”. W tym regionie rozkwitały ruchy śramana, z których wywodziły się dżinizm i buddyzm.
Uważa się, że ruchy ludności indoaryjskiej do tego regionu z Azji Środkowej rozpoczęły się po 2000 r. p.n.e. jako powolna dyfuzja w późnym okresie harappańskim, co doprowadziło do zmiany języka na północnym subkontynencie indyjskim. Mniej więcej w tym samym czasie języki irańskie zostały wprowadzone na Wyżynę Irańską przez Irańczyków, którzy byli blisko spokrewnieni z Indoaryjczykami.
Okres wedyjski, trwający od około 1500 do 500 r. p.n.e., przyczynił się do powstania fundamentów wielu aspektów kulturowych subkontynentu indyjskiego. Pod względem kulturowym wiele regionów subkontynentu indyjskiego przeszło w tym okresie od chalkolitu do epoki żelaza.
Okres wedyjski to czas, w którym powstały Wedy, hymny liturgiczne ludów indoaryjskich. Kultura wedyjska znajdowała się w części północno-zachodnich Indii, podczas gdy inne części Indii miały w tym okresie odrębną tożsamość kulturową. Kultura wedyjska znajdowała się w części północno-zachodnich Indii, podczas gdy inne części Indii miały w tym okresie odrębną tożsamość kulturową. Kultura wedyjska jest opisana w tekstach Wed, wciąż świętych dla Hindusów, które były ustnie komponowane i przekazywane w sanskrycie wedyjskim. Wedy są jednymi z najstarszych zachowanych tekstów w Indiach.
Epoka żelaza na subkontynencie indyjskim od około 1200 r. p.n.e. do VI wieku p.n.e. definiowana jest przez powstanie Dżanapad, czyli krain, republik i królestw – w szczególności królestw epoki żelaza: Kuru, Pańćala, Kosala i Wideha.
Kultura malowanej ceramiki szarej (PGW) to indyjska kultura epoki żelaza z zachodniej równiny Gangesu i doliny Ghaggar-Hakra na subkontynencie indyjskim, konwencjonalnie datowana na ok. 1200 do 600–500 r. p.n.e.
Królestwo Kuru było pierwszym społeczeństwem na poziomie państwowym w okresie wedyjskim, odpowiadającym początkowi epoki żelaza w północno-zachodnich Indiach, około 1200–800 r. p.n.e.
Epoka żelaza na subkontynencie indyjskim od około 1200 r. p.n.e. do VI wieku p.n.e. definiowana jest przez powstanie Dżanapad, czyli krain, republik i królestw – w szczególności królestw epoki żelaza: Kuru, Pańćala, Kosala i Wideha.
Uważa się, że archeologiczna kultura PGW (kultura malowanej ceramiki szarej), która rozkwitała w regionach Hariany i zachodniego Uttar Pradesh w północnych Indiach od około 1100 do 600 r. p.n.e., odpowiada królestwom Kuru i Pańćala.
Dżanapady były krainami, republikami i królestwami okresu wedyjskiego na subkontynencie indyjskim.
Najwcześniejsze stanowiska z epoki żelaza w południowych Indiach to Hallur w stanie Karnataka oraz Adichanallur w stanie Tamilnadu, datowane na około 1000 r. p.n.e.
Dżinizm to religia założona w starożytnych Indiach. Dżiniści śledzą swoją historię poprzez dwudziestu czterech tirthankarów i czczą Rishabhanathę jako pierwszego z nich.
W późnym okresie wedyjskim królestwo Videha wyłoniło się jako nowe centrum kultury wedyjskiej, położone jeszcze dalej na wschód (na terenie dzisiejszego Nepalu i stanu Bihar w Indiach).
Parshvanatha był 23. z 24 tirthankarów dźinizmu. Jest jedynym tirthankarą, który zyskał tytuł Kalīkālkalpataru. Jest jednym z najwcześniejszych tirthankarów uznawanych za postacie historyczne. Był najwcześniejszym przedstawicielem filozofii karmy w historii zapisanej. Źródła dźinijskie umieszczają go między IX a VIII wiekiem p.n.e., podczas gdy historycy uważają, że żył w VIII lub VII wieku p.n.e.
Około 800 r. p.n.e. do 400 r. p.n.e. miało miejsce tworzenie najwcześniejszych Upaniszad. Upaniszady stanowią teoretyczną podstawę klasycznego hinduizmu i są znane jako Wedanta (zakończenie Wed).
W czasie między 800 a 200 r. p.n.e. uformował się ruch Śramaṇa, z którego wywodzi się dźinizm i buddyzm. W tym samym okresie spisano pierwsze Upaniszady.
Sakowie są poświadczeni w zapisach historycznych i archeologicznych datowanych na około VIII wiek p.n.e.
Mahabharata jest jednym z dwóch głównych sanskryckich eposów starożytnych Indii, drugim jest Ramajana.
W czasie między 800 a 200 r. p.n.e. uformował się ruch Śramaṇa, z którego wywodzi się dźinizm i buddyzm.
Rosnąca urbanizacja Indii w VII i VI wieku p.n.e. doprowadziła do powstania nowych ruchów ascetycznych lub Śramaṇa, które rzuciły wyzwanie ortodoksji rytuałów.
W prehistorii subkontynentu indyjskiego „epoka żelaza” jest uznawana za okres następujący po późnej kulturze harappańskiej.
Najważniejszym wydarzeniem między VII a XI wiekiem była walka trójstronna o Kannauj, która trwała ponad dwa stulecia między Imperium Pala, Imperium Rashtrakuta i Imperium Gurjara-Pratihara.
Gautama Budda, powszechnie znany jako Budda, był ascetą, przywódcą religijnym i nauczycielem, który żył w starożytnych Indiach (ok. VI do V wieku p.n.e. lub ok. V do IV wieku p.n.e.).
Wczesne źródła, pochodzące z buddyjskiego Kanonu Palijskiego, dźinijskich Agam i hinduskich Puran, wspominają, że Magadha była rządzona przez dynastię Haryanka przez około 200 lat, ok. 600–413 r. p.n.e.
Te Mahadźanapady rozwijały się i kwitły w pasie rozciągającym się od Gandhary na północnym zachodzie po Bengal we wschodniej części subkontynentu indyjskiego i obejmowały części regionu trans-Vindhyan. Okres ten był świadkiem drugiego wielkiego wzrostu urbanizacji w Indiach po cywilizacji doliny Indusu.
Okres od ok. 600 r. p.n.e. do ok. 300 r. p.n.e. był świadkiem powstania Mahadźanapad, szesnastu potężnych i rozległych królestw oraz oligarchicznych republik.
Podbój doliny Indusu przez Achemenidów odnosi się do achemenidzkiego podboju militarnego i sprawowania rządów na terytoriach północno-zachodnich regionów subkontynentu indyjskiego, od VI do IV wieku p.n.e.
Okres Sangam to okres w historii starożytnego Tamilnadu, Kerali i części Sri Lanki (znanych wówczas jako Tamilakam), trwający od ok. VI wieku p.n.e. do ok. III wieku n.e.
Po podboju Imperium Achemenidów w Persji, macedoński król Aleksander rozpoczął kampanię na terenie dzisiejszego Afganistanu i Pakistanu, których część stanowiła najbardziej wysunięte na wschód terytoria Imperium Achemenidów po podboju doliny Indusu (koniec VI wieku p.n.e.).
Wczesne źródła, pochodzące z buddyjskiego Kanonu Palijskiego, dźinijskich Agam i hinduskich Puran, wspominają, że Magadha była rządzona przez dynastię Haryanka przez około 200 lat, ok. 600–413 r. p.n.e.
Magadha stanowiła jedno z szesnastu Mahadźanapad, czyli królestw w starożytnych Indiach. Rdzeniem królestwa był obszar Biharu na południe od Gangesu; jego pierwszą stolicą była Rajagriha (współczesny Rajgir), a następnie Pataliputra (współczesna Patna).
Wczesne „republiki” lub Gaṇa sangha, takie jak Śakjowie, Kolijowie, Mallowie i Licchavi, posiadały rządy republikańskie. Gaṇa sanghy, takie jak Mallowie z centrum w mieście Kusinagara oraz Konfederacja Vajjian z centrum w mieście Vaishali, istniały już w VI wieku p.n.e. i przetrwały na niektórych obszarach do IV wieku n.e.
Magadha była regionem i jedną z szesnastu Mahadźanapad, „Wielkich Królestw” Drugiej Urbanizacji, położoną na terenie dzisiejszego południowego Biharu na wschodniej równinie Gangesu.
Mahadźanapady to szesnaście królestw lub oligarchicznych republik, które istniały w północnych starożytnych Indiach od VI do IV wieku p.n.e. w okresie drugiej urbanizacji.
Historia buddyzmu obejmuje okres od VI wieku p.n.e. do czasów współczesnych. Buddyzm powstał w starożytnych Indiach, w obrębie starożytnego Królestwa Magadhy i jego okolic, a opiera się na naukach ascety Siddhārthy Gautamy.
Pasterscy i koczowniczy Indoariowie rozprzestrzenili się z Pendżabu na równinę Gangesu, której znaczne połacie wylesili na potrzeby rolnictwa. Tworzenie tekstów wedyjskich zakończyło się około 600 r. p.n.e., kiedy to powstała nowa, międzyregionalna kultura.
Mahawira, znany również jako Vardhamana, był 24. tirthankarą dźinizmu. Był duchowym następcą 23. tirthankary Parshvanathy. Mahawira urodził się na początku VI wieku p.n.e. w królewskiej rodzinie dźinijskiej w Biharze w Indiach. Jego matka miała na imię Trishala, a ojciec Siddhartha.
Mahavira był zwolennikiem dźinizmu, a Gautama Budda był założycielem buddyzmu; byli oni najbardziej wybitnymi ikonami tego ruchu. Śramana dała początek koncepcji cyklu narodzin i śmierci, koncepcji samsary oraz koncepcji wyzwolenia.
Bimbisara był królem Magadhy i należał do dynastii Harjanka. Był synem Bhattiyi. Jego ekspansja królestwa, zwłaszcza aneksja królestwa Anga na wschodzie, uważana jest za fundament późniejszej ekspansji Imperium Maurjów.
Dynastia Harjanka była trzecią panującą dynastią Magadhy, imperium starożytnych Indii, która zastąpiła dynastię Pradyota i dynastię Barhadratha. Początkowo stolicą było Rajagriha.
Podbój odbył się w dwóch fazach. Pierwsza inwazja została przeprowadzona około 535 r. p.n.e. przez Cyrusa Wielkiego, który założył Imperium Achemenidów.
Sakowie byli uważani przez Babilończyków za synonim Gimirrai; obie nazwy są użyte w trójjęzycznej inskrypcji z Behistun, wykutej w 515 r. p.n.e. na rozkaz Dariusza Wielkiego. Ludzie ci byli zainteresowani głównie osiedleniem się w królestwie Urartu, późniejszej części Armenii, a nazwa Shacusen w Utik pochodzi od nich.
Podczas podboju doliny Indusu przez Achemenidów około 515 r. p.n.e. armia achemenidzka nie była wyłącznie perska, a Sakowie prawdopodobnie uczestniczyli w inwazji na północno-zachodnie Indie.
Po 500 r. p.n.e. rozpoczęła się tzw. „druga urbanizacja”, wraz z nowymi osadami miejskimi powstającymi na równinie Gangesu, zwłaszcza na równinie środkowego Gangesu. Podwaliny pod „drugą urbanizację” zostały położone przed 600 r. p.n.e. w kulturze ceramiki malowanej na szaro (Painted Grey Ware) w dorzeczu Ghaggar-Hakra i na równinie górnego Gangesu.
Istnieją źródła literackie, archeologiczne, epigraficzne i numizmatyczne dotyczące historii starożytnych Tamilów. Najważniejszym z tych źródeł jest literatura Sangam, datowana na okres od V wieku p.n.e. do III wieku n.e.
Po 500 r. p.n.e. rozpoczęła się tzw. „druga urbanizacja”, wraz z nowymi osadami miejskimi powstającymi na równinie Gangesu, zwłaszcza na równinie środkowego Gangesu.
Uważa się, że dynastia Śiśunaga była drugą panującą dynastią Magadhy, imperium starożytnych Indii. Według hinduskich Puran dynastia ta była drugą panującą dynastią Magadhy, następującą po Nagadashace z dynastii Harjanka.
Purany wymieniają założyciela dynastii jako Mahapadmę i twierdzą, że był on synem króla z dynastii Śiśunaga, Mahanandina. Jednak nawet te teksty sugerują niskie pochodzenie Nandów, stwierdzając, że matka Mahapadmy należała do klasy śudrów, najniższej z warn.
Imperium Nanda w okresie swojej największej świetności rozciągało się od Bengalu na wschodzie po region Pendżabu na zachodzie i aż na południe do pasma górskiego Vindhya. Dynastia Nanda słynęła ze swojego wielkiego bogactwa. Dynastia Nanda rządziła w północnej części subkontynentu indyjskiego w IV wieku p.n.e., a być może także w V wieku p.n.e.
Większość subkontynentu indyjskiego została podbita przez Imperium Maurjów w IV i III wieku p.n.e.
Rządy Indo-Scytów w północno-zachodniej części subkontynentu indyjskiego ustały, gdy ostatni zachodni satrapa Rudrasimha III został pokonany przez cesarza Guptów Ćandraguptę II w 395 r. n.e.
Ostatni władca z dynastii Śiśunaga, Kalasoka, został zamordowany w 345 r. p.n.e. przez Mahapadmę Nandę, pierwszego z tzw. Dziewięciu Nandów, którymi byli Mahapadma i jego ośmiu synów.
Dynastia Nanda rządziła w północnej części subkontynentu indyjskiego w IV wieku p.n.e., a być może także w V wieku p.n.e.
Dhana Nanda był ostatnim władcą dynastii Nanda w starożytnych Indiach. Był najmłodszym z ośmiu braci założyciela dynastii, Ugraseny (znanego również jako Mahapadma Nanda).
Marsz Aleksandra na wschód doprowadził go do konfrontacji z Imperium Nanda w Magadha. Według źródeł greckich armia Nanda była rzekomo pięciokrotnie większa od armii macedońskiej.
Kampania indyjska Aleksandra Wielkiego rozpoczęła się w 327 r. p.n.e.
Bitwa nad Hydaspes została stoczona między Aleksandrem Wielkim a królem Porosem. Bitwa nad rzeką Hydaspes została stoczona przez Aleksandra w lipcu 326 r. p.n.e. przeciwko królowi Porosowi nad rzeką Hydaspes w Pendżabie, w pobliżu Bhera. Hydaspes była ostatnią wielką bitwą stoczoną przez Aleksandra.
Imperium zostało założone przez Ćandraguptę Maurję przy wsparciu Ćanakji (Kautili) w Magadha (w dzisiejszym Biharze), kiedy obalił on dynastię Nanda.
Imperium Maurjów zjednoczyło większość subkontynentu indyjskiego w jedno państwo i było największym imperium, jakie kiedykolwiek istniało na subkontynencie indyjskim.
