niedz. lip 29, 1883 do sob. kwi 28, 1945
Italy
Benito Amilcare Andrea Mussolini był włoskim politykiem i dziennikarzem, który założył i prowadził Narodową Partię Faszystowską. Był premierem Włoch od faszystowskiego zamachu stanu w 1922 roku do swojego obalenia w 1943 roku oraz Duce („Wódz”) włoskiego faszyzmu od założenia Włoskich Związków Kombatantów w 1919 roku do swojej egzekucji w 1945 roku podczas włoskiej wojny domowej. Jako dyktator Włoch i twórca ruchu faszystowskiego, Mussolini inspirował innych totalitarnych przywódców, takich jak Adolf Hitler, Francisco Franco i António de Oliveira Salazar.
Alessandro Mussolini był ojcem założyciela i przywódcy włoskiego faszyzmu Benito Mussoliniego, teściem Rachele Mussolini oraz dziadkiem ze strony ojca Eddy Mussolini, Romano Mussoliniego, Vittorio Mussoliniego i Bruno Mussoliniego.
Mussolini urodził się 29 lipca 1883 roku w Dovia di Predappio, małym miasteczku w prowincji Forlì w regionie Romania. Później, w epoce faszystowskiej, Predappio nazwano „miastem Duce”, a Forlì „miastem Duce”, do których pielgrzymowali ludzie, aby zobaczyć miejsce narodzin Mussoliniego.
W 1902 roku Mussolini wyemigrował do Szwajcarii, częściowo po to, by uniknąć obowiązkowej służby wojskowej. Pracował krótko jako kamieniarz w Genewie, Fryburgu i Bernie, ale nie był w stanie znaleźć stałej pracy.
W 1903 roku został aresztowany przez policję w Bernie z powodu nawoływania do brutalnego strajku generalnego, spędził dwa tygodnie w więzieniu i został deportowany do Włoch. Po zwolnieniu wrócił do Szwajcarii.
W 1904 roku Mussolini uczęszczał na Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu w Lozannie, uczestnicząc w wykładach Vilfredo Pareto.
W grudniu 1904 roku Mussolini wrócił do Włoch, aby skorzystać z amnestii za dezercję z wojska. Został za to skazany zaocznie.
Po odbyciu dwuletniej służby wojskowej (od stycznia 1905 do września 1906) powrócił do nauczania.
We wrześniu 1911 roku Mussolini wziął udział w zamieszkach wywołanych przez socjalistów przeciwko włoskiej wojnie w Libii. Gorzko potępił „imperialistyczną wojnę” Włoch, co przyniosło mu pięciomiesięczny wyrok więzienia.
W 1912 roku został redaktorem gazety Avanti!, której nadał brutalny, sugestywny i nieprzejednany kierunek.
Mussolini wspierał szereg partii socjalistycznych na początku I wojny światowej w sierpniu 1914 roku. Mussolini stanął na czele probolszewickiego skrzydła Włoskiej Partii Socjalistycznej, które usunęło umiarkowanych lub reformistycznych socjalistów.
5 grudnia 1914 roku Mussolini potępił ortodoksyjny socjalizm za to, że nie dostrzegł, iż wojna uczyniła tożsamość narodową i lojalność ważniejszymi niż podziały klasowe. W pełni zademonstrował swoją przemianę w przemówieniu, w którym uznał naród za byt – pojęcie, które odrzucał przed wojną.
W 1915 roku Mussolini wstąpił do armii włoskiej podczas I wojny światowej. Walczył na froncie i uzyskał stopień kaprala, zanim został zwolniony z powodu rany wojennej.
25 grudnia 1915 roku zawarł związek małżeński ze swoją rodaczką Rachele Guidi w Treviglio, która urodziła mu już córkę, Eddę.
Mussolini został ostatecznie ranny w akcji w lutym 1917 roku i odniósł tak poważne obrażenia, że musiał zostać ewakuowany z frontu.
23 marca 1919 roku Mussolini przekształcił mediolańskie fascio w Fasci Italiani di Combattimento (Włoskie Związki Kombatantów), składające się z 200 członków.
Znacznie później Mussolini powiedział, że już w 1919 roku czuł, iż „socjalizm jako doktryna już umarł; istniał dalej tylko jako uraza”.
Mussolini twierdził, że istnieje „prawo naturalne”, zgodnie z którym silniejsze narody mają prawo podporządkowywać i dominować nad „niższymi” ludami, takimi jak „barbarzyńskie” ludy słowiańskie w Jugosławii. Stwierdził to w przemówieniu we wrześniu 1920 roku.
W 1921 roku Mussolini po raz pierwszy wygrał wybory do Izby Deputowanych.
Rankiem 28 października król Wiktor Emanuel III, który zgodnie ze Statutem Albertyńskim posiadał najwyższą władzę wojskową, odrzucił wniosek rządu o wprowadzenie stanu wojennego, co doprowadziło do dymisji Facty. Następnie król przekazał władzę Mussoliniemu (który podczas rozmów przebywał w swojej kwaterze głównej w Mediolanie), prosząc go o utworzenie nowego rządu.
Masakra w Turynie z 1922 roku odnosi się do ataku włoskich faszystów na członków lokalnego ruchu robotniczego w Turynie, podczas trzydniowej kampanii terroru w dniach 18–20 grudnia 1922 roku, mającej na celu złamanie oporu ruchu robotniczego i klasy pracującej wobec faszyzmu.
W 1923 roku Mussolini wysłał włoskie siły do inwazji na Korfu podczas incydentu na Korfu. Ostatecznie Liga Narodów okazała się bezsilna, a Grecja została zmuszona do spełnienia włoskich żądań.
W wyborach 6 kwietnia 1924 roku sojusz narodowy, składający się z faszystów, większości dawnych liberałów i innych, zdobył 64% głosów.
W 1924 roku Mussolini uczynił propagowanie lub udzielanie informacji na temat antykoncepcji przestępstwem.
31 grudnia 1924 roku konsulowie MVSN (Milizia Volontaria di Sicurezza Nazionale) spotkali się z Mussolinim i postawili mu ultimatum: zmiażdżyć opozycję, albo zrobią to bez niego. Obawiając się buntu własnych bojowników, Mussolini postanowił porzucić wszelkie pozory demokracji.
Od 1925 roku Mussolini zaczął tytułować się Il Duce (wódz).
Ustawa uchwalona 24 grudnia 1925 roku – w Wigilię Bożego Narodzenia w tym w dużej mierze rzymskokatolickim kraju – zmieniła oficjalny tytuł Mussoliniego z „Prezesa Rady Ministrów” na „Szefa Rządu”, choć w większości nie-włoskich źródeł informacyjnych nadal nazywano go „premierem”.
7 kwietnia 1926 roku Mussolini przeżył pierwszą próbę zamachu dokonaną przez Violet Gibson, Irlandkę i córkę lorda Ashbourne'a, która po aresztowaniu została deportowana.
31 października 1926 roku 15-letni Anteo Zamboni próbował zastrzelić Mussoliniego w Bolonii. Zamboni został zlinczowany na miejscu.
W 1926 roku Mussolini nakazał każdej Włoszce podwojenie liczby dzieci, które chciałyby urodzić. Dla Mussoliniego ówczesna populacja Włoch wynosząca 40 milionów była niewystarczająca do prowadzenia wielkiej wojny i musiał zwiększyć liczbę ludności do co najmniej 60 milionów Włochów, zanim będzie gotowy do wojny.
W 1927 roku Mussolini został ponownie ochrzczony przez rzymskokatolickiego księdza.
Mussolini zainicjował „Bitwę o ziemię”, politykę opartą na nakreślonej melioracji gruntów.
11 lutego 1929 roku podpisał konkordat i traktat z Kościołem rzymskokatolickim. Mussolini próbował zdobyć poparcie społeczne, zjednując sobie katolicką większość we Włoszech.
Traktat z 1929 roku zawierał przepis prawny, zgodnie z którym rząd włoski miał chronić honor i godność papieża poprzez ściganie sprawców zniewag.
W lipcu 1932 roku Mussolini wysłał wiadomość do niemieckiego ministra obrony, generała Kurta von Schleichera, sugerując antyfrancuski sojusz włosko-niemiecki – ofertę, na którą Schleicher odpowiedział przychylnie, choć pod warunkiem, że Niemcy muszą najpierw się zbroić.
Zasady doktryny faszyzmu zostały sformułowane w artykule wybitnego filozofa Giovanniego Gentilego oraz samego Mussoliniego, który ukazał się w 1932 roku w Enciclopedia Italiana.
W styczniu 1936 roku Mussolini powiedział niemieckiemu ambasadorowi Ulrichowi von Hassellowi: „Gdyby Austria miała w praktyce stać się niemieckim satelitą, nie miałbym nic przeciwko temu”.
25 października 1936 roku Mussolini zgodził się utworzyć oś Rzym-Berlin, usankcjonowaną umową o współpracy z nazistowskimi Niemcami i podpisaną w Berlinie.
W styczniu 1937 roku Wielka Brytania podpisała z Mussolinim „Gentleman's Agreement” (dżentelmeńską umowę), mającą na celu ograniczenie włoskiej interwencji w Hiszpanii, co brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych postrzegało jako pierwszy krok w stronę stworzenia sojuszu anglo-włoskiego.
W kwietniu 1938 roku Wielka Brytania i Włochy podpisały porozumienia wielkanocne, na mocy których Wielka Brytania obiecała uznać Etiopię za włoską w zamian za wycofanie się Włoch z hiszpańskiej wojny domowej.
Członkowie TIGR, słoweńskiej grupy antyfaszystowskiej, spiskowali, by zabić Mussoliniego w Kobaridzie w 1938 roku, ale ich próba zakończyła się niepowodzeniem.
Porozumienie osi z Niemcami zostało wzmocnione podpisaniem paktu stalowego 22 maja 1939 roku, który związał faszystowskie Włochy i nazistowskie Niemcy pełnym sojuszem wojskowym.
Gdy Niemcy zaatakowały Francję w czerwcu 1940 roku, Mussolini ogłosił przystąpienie Włoch do wojny. Włochy wypowiedziały wojnę Francji i Wielkiej Brytanii 10 czerwca 1940 roku.
Trzeci syn, Bruno, zginął w wypadku lotniczym podczas lotu bombowcem Piaggio P.108 w ramach misji testowej, 7 sierpnia 1941 roku.
Mussolini wielokrotnie powtarzał synowi, aby przestał deklarować, że jest jego ojcem. Benito Albino Mussolini został zamordowany 26 sierpnia 1942 roku po wielokrotnych zastrzykach wywołujących śpiączkę.
Mussolini przystąpił do wojny w 1940 roku. Włochy od początku radziły sobie słabo, ponosząc haniebne klęski w Afryce Północnej, Grecji i Związku Radzieckim.
W 1943 roku Mussolini zaproponował teorię uspołecznienia gospodarczego.
Komunikat włoskiego radia ogłaszający dymisję Mussoliniego i mianowanie Badoglio, 25 lipca 1943 roku.
Mussolini został uratowany przez niemieckie wojska z więzienia w Campo Imperatore 12 września 1943 roku.
Włochy ostatecznie wypowiedziały wojnę nazistowskim Niemcom 13 października 1943 roku z Malty. Tysiące żołnierzy wysłano do walki z Niemcami, podczas gdy inni odmówili zmiany stron i dołączyli do Niemców. Rząd Badoglio zawarł polityczny rozejm z lewicowymi partyzantami dla dobra Włoch i w celu oczyszczenia kraju z nazistów.
Faszystowska republika walczyła z partyzantami, aby utrzymać kontrolę nad terytorium. Faszystowskie siły zbrojne liczyły według nich 780 000 mężczyzn i kobiet, ale źródła wskazują, że nie było ich więcej niż 558 000. Partyzanci i ich aktywni zwolennicy liczyli 82 000 w czerwcu 1944 roku.
Banda Carità, specjalna jednostka utworzona w ramach 92. Legionu Czarnych Koszul, działała w Toskanii i Wenecji Euganejskiej. Stała się niesławna z powodu brutalnych represji, takich jak masakra na Piazza Tasso we Florencji w 1944 roku.
Masakra w Porzûs była wewnątrzpartyzancką masakrą włoskiego ruchu oporu pod koniec II wojny światowej, 7 lutego 1945 roku.
25 kwietnia 1945 roku wojska alianckie posuwały się w głąb północnych Włoch, a upadek Republiki Salò był nieuchronny. Mussolini i jego kochanka Clara Petacci wyruszyli do Szwajcarii, zamierzając wsiąść do samolotu i uciec do Hiszpanii.
Mussolini zginął w wyniku egzekucji przez rozstrzelanie w Giulino di Mezzegra, w Królestwie Włoch.
