Historia I wojna chińsko-japońska

4 grudnia 1884 roku, z pomocą japońskiego ministra Takezoe Shinichiro, który obiecał zmobilizować straż poselstwa japońskiego w celu udzielenia pomocy, reformatorzy przeprowadzili zamach stanu pod pozorem bankietu wydanego przez Hong Yeong-sika, dyrektora Generalnej Administracji Pocztowej. Bankiet miał uczcić otwarcie nowego krajowego urzędu pocztowego. Oczekiwano, że król Gojong weźmie w nim udział wraz z kilkoma zagranicznymi dyplomatami i wysokimi rangą urzędnikami, z których większość była członkami prochińskiej frakcji Sadaedang. Kim Ok-gyun i jego towarzysze podeszli do króla Gojonga, fałszywie twierdząc, że wojska chińskie wywołały zamieszki, i eskortowali go do małego pałacu Gyoengu, gdzie umieścili go pod strażą japońskiego poselstwa. Następnie zabili i zranili kilku wysokich rangą urzędników frakcji Sadaedang. W rezultacie, w ciągu trzech dni, jeszcze zanim środki reformatorskie zostały upublicznione, zamach stanu został stłumiony przez wojska chińskie, które zaatakowały i pokonały siły japońskie oraz przywróciły władzę prochińskiej frakcji Sadaedang.

28 marca 1894 roku w Szanghaju zamordowano pro-japońskiego koreańskiego rewolucjonistę, Kim Ok-gyuna. Kim uciekł do Japonii po swoim udziale w zamachu stanu w 1884 roku, a Japończycy odrzucili koreańskie żądania jego ekstradycji.

4 czerwca koreański król Gojong zwrócił się do rządu Qing o pomoc w stłumieniu powstania Donghak. Chociaż powstanie nie było tak poważne, jak się początkowo wydawało, i w związku z tym posiłki z Qing nie były konieczne, rząd Qing wysłał generała Yuan Shikaia jako swojego pełnomocnika, aby poprowadził 2800 żołnierzy do Korei.

Korean king Gojong ImageGeneral Yuan Shikai Image

Kontynuuj w Storyteller

Około 2465 chińskich żołnierzy zostało przetransportowanych do Korei w celu stłumienia powstania Donghak.

Według Japończyków rząd Qing naruszył konwencję z Tiencin, nie informując rządu japońskiego o swojej decyzji o wysłaniu wojsk, ale Qing twierdzili, że Japonia wyraziła na to zgodę. Japończycy odpowiedzieli wysłaniem do Korei 8000-osobowego korpusu ekspedycyjnego (Brygada Złożona Oshima). Pierwsze 400 żołnierzy przybyło 9 czerwca w drodze do Seulu, a 3000 wylądowało w Inczon 12 czerwca.

11.06.1894 powstanie Donghak dobiegło końca.

Japoński minister spraw zagranicznych Mutsu Munemitsu spotyka się z Wang Fengzao, ambasadorem Qing w Japonii, aby omówić przyszły status Korei. Wang oświadcza, że rząd Qing zamierza wycofać się z Korei po stłumieniu powstania i oczekuje, że Japonia zrobi to samo. Chiny zachowują jednak rezydenta, który ma dbać o chińskie prymat w Korei.

Mutsu Munemitsu Image

Kontynuuj w Storyteller

Dodatkowe wojska japońskie przybywają do Korei. Japoński premier Itō Hirobumi mówi Matsukacie Masayoshiemu, że skoro Imperium Qing wydaje się czynić przygotowania wojskowe, prawdopodobnie „nie ma innej polityki niż wojna”. Mutsu mówi Ōtoriemu, aby wywarł nacisk na rząd koreański w sprawie japońskich żądań.

Matsukata Masayoshi ImageItō Hirobumi Image

Kontynuuj w Storyteller

Na początku czerwca 1894 roku 8000 japońskich żołnierzy schwytało koreańskiego króla Gojonga, zajęło pałac Gyeongbokgung w Seulu i do 25 czerwca zastąpiło istniejący rząd koreański członkami frakcji pro-japońskiej.

Korean king Gojong Image

Kontynuuj w Storyteller

Ōtori przedstawia zestaw propozycji reform koreańskiemu królowi Gojongowi. Rząd Gojonga odrzuca propozycje i zamiast tego nalega na wycofanie wojsk.

Itō Hirobumi ImageKorean king Gojong Image

Kontynuuj w Storyteller

Utworzenie Japońskiej Floty Połączonej, składającej się z prawie wszystkich jednostek Cesarskiej Marynarki Wojennej Japonii. Mutsu wysyła depeszę do Ōtoriego, aby podjął wszelkie niezbędne kroki w celu zmuszenia rządu koreańskiego do realizacji programu reform.

Itō Hirobumi ImageMutsu Munemitsu Image

Kontynuuj w Storyteller

Wojska japońskie okupują Seul, chwytają Gojonga i ustanawiają nowy, pro-japoński rząd, który wypowiada wszystkie traktaty chińsko-koreańskie i przyznaje Cesarskiej Armii Japońskiej prawo do wyparcia Armii Beiyang Imperium Qing z Korei.

Korean king Gojong Image

Kontynuuj w Storyteller

25 lipca 1894 roku krążowniki Yoshino, Naniwa i Akitsushima japońskiej eskadry latającej, która patrolowała zatokę Asan, napotkały chiński krążownik Tsi-yuan i kanonierkę Kwang-yi. Jednostki te wypłynęły z Asan, aby spotkać się z transportowcem Kow-shing, eskortowanym przez chińską kanonierkę Tsao-kiang. Po godzinnej walce Tsi-yuan uciekł, podczas gdy Kwang-yi osiadł na skałach, gdzie eksplodowała jego komora prochowa.

The Battle of Pungdo painting Image

Kontynuuj w Storyteller

28 lipca 1894 roku obie siły spotkały się tuż pod Asan w starciu, które trwało do 07:30 następnego ranka. Chińczycy stopniowo tracili teren na rzecz przeważających liczebnie Japończyków, aż w końcu załamali się i uciekli w stronę Pjongjangu. Straty chińskie wyniosły 500 zabitych i rannych, w porównaniu do 82 strat japońskich.

1 sierpnia wojna między Chinami a Japonią została oficjalnie wypowiedziana.

Do 4 sierpnia pozostałe siły chińskie w Korei wycofały się do północnego miasta Pjongjang, gdzie spotkały się z wojskami wysłanymi z Chin. 13 000–15 000 obrońców dokonało napraw obronnych miasta, mając nadzieję na powstrzymanie japońskiego natarcia.

Na początku września Li Hongzhang postanowił wzmocnić chińskie siły w Pjongjangu, wykorzystując flotę Beiyang do eskortowania transportowców do ujścia rzeki Taedong. Około 4500 dodatkowych żołnierzy stacjonujących w Zhili miało zostać przegrupowanych. 12 września połowa żołnierzy zaokrętowała się w Dagu na pięć specjalnie wyczarterowanych transportowców i skierowała się do Dalian, gdzie dwa dni później, 14 września, dołączyło do nich kolejne 2000 żołnierzy.

Li Hongzhang Image

Kontynuuj w Storyteller

Początkowo admirał Ding chciał wysłać transportowce pod lekką eskortą zaledwie kilku okrętów, podczas gdy główne siły floty Beiyang miały zlokalizować i zaatakować bezpośrednio Połączoną Flotę, aby uniemożliwić Japończykom przechwycenie konwoju. Jednak pojawienie się japońskich krążowników Yoshino i Naniwa podczas misji rozpoznawczej w pobliżu Weihaiwei pokrzyżowało te plany. Chińczycy wzięli je za główną flotę japońską. W rezultacie 12 września cała flota Beiyang opuściła Dalian, kierując się do Weihaiwei, docierając w pobliże półwyspu Shandong następnego dnia.

15 września Cesarska Armia Japońska skoncentrowała się na mieście Pjongjang z kilku kierunków. Japończycy zaatakowali miasto i ostatecznie pokonali Chińczyków atakiem od tyłu; obrońcy skapitulowali. Wykorzystując ulewne deszcze w nocy, pozostali chińscy żołnierze uciekli z Pjongjangu i skierowali się na północny wschód w stronę nadmorskiego miasta Uiju. Straty chińskie wyniosły 2000 zabitych i około 4000 rannych, podczas gdy straty japońskie wyniosły 102 zabitych, 433 rannych i 33 zaginionych. Wczesnym rankiem 16 września cała armia japońska wkroczyła do Pjongjangu.

Battle of Pyongyang painting Image

Kontynuuj w Storyteller

Chińskie okręty wojenne spędziły cały dzień na patrolowaniu obszaru, czekając na Japończyków. Jednak ponieważ nie zauważono japońskiej floty, admirał Ding zdecydował o powrocie do Dalian, docierając do portu rano 15 września.

Admirał Ding słusznie założył, że kolejna chińska linia obrony zostanie ustanowiona na rzece Jalu i zdecydował o przegrupowaniu tam zaokrętowanych żołnierzy. 16 września konwój pięciu statków transportowych wypłynął z zatoki Dalian pod eskortą okrętów floty Beiyang, w tym dwóch pancerników, Dingyuan i Zhenyuan. Po dotarciu do ujścia rzeki Jalu transportowce wyokrętowały żołnierzy, a operacja desantowa trwała do następnego ranka.

17 września 1894 roku japońska Połączona Flota napotkała chińską flotę Beiyang u ujścia rzeki Jalu. Bitwa morska, która trwała od późnego ranka do zmierzchu, zakończyła się zwycięstwem Japonii. Chociaż Chińczykom udało się wysadzić 4500 żołnierzy w pobliżu rzeki Jalu, do zachodu słońca flota Beiyang była bliska całkowitego upadku; większość floty uciekła lub została zatopiona, a dwa największe okręty, Dingyuan i Zhenyuan, miały niemal wyczerpaną amunicję. Cesarska Marynarka Wojenna Japonii zniszczyła osiem z dziesięciu chińskich okrętów wojennych, zapewniając Japonii panowanie na Morzu Żółtym. Głównymi czynnikami japońskiego zwycięstwa była przewaga w prędkości i sile ognia. Zwycięstwo złamało morale chińskich sił morskich. Bitwa u ujścia rzeki Jalu była największym starciem morskim wojny i stanowiła wielkie zwycięstwo propagandowe Japonii.

Battle of The Yalu River painting Image

Kontynuuj w Storyteller

Po klęsce pod Pjongjangiem Chińczycy opuścili północną Koreę i zajęli pozycje obronne w fortyfikacjach wzdłuż swojej strony rzeki Jalu w pobliżu Jiuliancheng. Po otrzymaniu posiłków do 10 października, Japończycy szybko ruszyli na północ w stronę Mandżurii.

W nocy 24 października 1894 roku Japończycy z powodzeniem przekroczyli rzekę Jalu, pozostając niewykrytymi dzięki zbudowaniu mostu pontonowego.

Japoński 2. Korpus Armii pod dowództwem Ōyamy Iwao wylądował na południowym wybrzeżu półwyspu Liaodong 24 października.

Ōyama Iwao Image

Kontynuuj w Storyteller

Następnego popołudnia, 25 października o godzinie 17:00, zaatakowali placówkę Hushan, na wschód od Jiuliancheng. O 20:30 obrońcy opuścili swoje pozycje, a następnego dnia byli w pełnym odwrocie z Jiuliancheng. Po zdobyciu Jiuliancheng, 1. Korpus Armii generała Yamagaty zajął pobliskie miasto Dandong, podczas gdy na północy oddziały wycofującej się armii Beiyang podpaliły miasto Fengcheng. Japończycy ustanowili silny przyczółek na terytorium Chin, tracąc zaledwie czterech zabitych i 140 rannych.

Japończycy szybko ruszyli, by zdobyć Jinzhou i zatokę Dalian w dniach 6–7 listopada. Japończycy rozpoczęli oblężenie strategicznego portu Lüshunkou (Port Arthur).

Opisując swoje motywy jako reakcję na widok okaleczonych szczątków japońskich żołnierzy po wkroczeniu do miasta, siły japońskie przystąpiły do niepohamowanego zabijania cywilów podczas masakry w Port Arthur, z niepotwierdzonymi szacunkami liczonymi w tysiącach. Wydarzenie to było wówczas powszechnie traktowane z sceptycyzmem, ponieważ świat wciąż nie mógł uwierzyć, że Japończycy są zdolni do czynów, które wydawały się bardziej prawdopodobne jako przesadzone fabrykacje propagandowe chińskiego rządu mające na celu zdyskredytowanie japońskiej hegemonii. W rzeczywistości sam chiński rząd nie był pewien, jak zareagować i początkowo całkowicie zaprzeczał utracie Port Arthur na rzecz Japończyków.

Do 21 listopada 1894 roku Japończycy zajęli miasto Lüshunkou (Port Arthur) przy minimalnym oporze i minimalnych stratach własnych.

Do 10 grudnia 1894 roku Kaipeng (obecnie Gaizhou) wpadło w ręce japońskiego 1. Korpusu Armii.

Chińska flota wycofała się następnie za fortyfikacje Weihaiwei. Została jednak zaskoczona przez japońskie siły lądowe, które w koordynacji z marynarką wojenną obeszły obronę portu. Bitwa o Weihaiwei była 23-dniowym oblężeniem, którego główne działania lądowe i morskie miały miejsce między 20 stycznia a 12 lutego 1895 roku. Historyk Jonathan Spence zauważa, że „chiński admirał wycofał swoją flotę za ochronną kurtynę min kontaktowych i nie brał dalszego udziału w walkach”. Japoński dowódca poprowadził swoje siły przez półwysep Shandong i dotarł do strony lądowej Weihaiwei, gdzie oblężenie zakończyło się ostatecznie sukcesem Japończyków.

Battle of Weihaiwei painting Image

Kontynuuj w Storyteller

Po upadku Weihaiwei 12 lutego 1895 roku i złagodzeniu surowych warunków zimowych, wojska japońskie posunęły się dalej w głąb południowej Mandżurii i północnych Chin. Do marca 1895 roku Japończycy ufortyfikowali pozycje, które kontrolowały morskie podejścia do Pekinu. Choć była to ostatnia wielka bitwa, po niej nastąpiło wiele potyczek. Bitwa pod Yingkou rozegrała się pod miastem portowym Yingkou w Mandżurii 5 marca 1895 roku.

Battle of Yingkou painting Image

Kontynuuj w Storyteller

Japończycy rozpoczęli przygotowania do zajęcia Tajwanu. Jednak pierwsza operacja miała być skierowana nie przeciwko samej wyspie, lecz przeciwko wyspom Peskadorom, które ze względu na swoje strategiczne położenie u zachodniego wybrzeża miały stać się punktem wypadowym do dalszych działań przeciwko wyspie. 6 marca japońskie siły ekspedycyjne, składające się ze wzmocnionego pułku piechoty z 2800 żołnierzami i baterią artylerii, zostały zaokrętowane na pięć transportowców i wypłynęły z Ujiny do Sasebo, docierając tam trzy dni później.

15 marca pięć transportowców, eskortowanych przez siedem krążowników i pięć torpedowców 4. Flotylli, opuściło Sasebo, kierując się na południe w stronę Peskadorów.

Japońska flota przybyła na Peskadory w nocy 20 marca, ale napotkała sztormową pogodę. Z powodu złych warunków atmosferycznych lądowanie przełożono na 23 marca, kiedy pogoda się poprawiła.

Rankiem 23 marca japońskie okręty wojenne rozpoczęły ostrzał chińskich pozycji wokół portu Lizhangjiao. Fort strzegący portu został szybko uciszony. Około południa japońskie wojska rozpoczęły lądowanie. Niespodziewanie, w trakcie operacji desantowej, działa fortu ponownie otworzyły ogień, co wywołało pewne zamieszanie wśród japońskich żołnierzy. Zostały one jednak wkrótce ponownie uciszone po ostrzale z japońskich krążowników. Do godziny 14:00 Lizhangjiao znalazło się pod kontrolą Japonii.

Po wzmocnieniu zdobytych pozycji, następnego ranka japońskie wojska pomaszerowały na główne miasto Magong. Chińczycy stawili symboliczny opór i po krótkiej potyczce porzucili swoje pozycje, wycofując się na pobliską wyspę Xiyu. O godzinie 11:30 Japończycy wkroczyli do Magong.

Japońskie okręty wojenne wpłynęły do cieśniny następnego dnia i po odkryciu, że nie ma tam pól minowych, wpłynęły do portu Magong.

Traktat z Shimonoseki został podpisany 17 kwietnia 1895 roku. Cesarstwo Qing uznało całkowitą niepodległość Korei i przekazało Japonii „na zawsze” Półwysep Liaodong, Tajwan oraz wyspy Penghu.

Kilku urzędników Qing na Tajwanie postanowiło sprzeciwić się cesji Tajwanu na rzecz Japonii na mocy traktatu z Shimonoseki i 23 maja ogłosiło wyspę niepodległą Republiką Formozy.

29 maja siły japońskie pod dowództwem admirała Motonoriego Kabayamy wylądowały na północnym Tajwanie i w ciągu pięciomiesięcznej kampanii pokonały siły republikańskie oraz zajęły główne miasta wyspy.

Kampania zakończyła się faktycznie 21 października 1895 roku ucieczką Liu Yongfu, drugiego republikańskiego prezydenta, oraz kapitulacją republikańskiej stolicy Tainan.