czw. sie 18, 1955 do pon. mar 27, 1972
Southern Sudan
Pierwsza wojna domowa w Sudanie (znana również jako rebelia Anyanya lub Anyanya I, od nazwy rebeliantów, terminu w języku Madi oznaczającego „jad węża”) była konfliktem trwającym od 1955 do 1972 roku między północną częścią Sudanu a regionem południowego Sudanu, który domagał się reprezentacji i większej autonomii regionalnej. Pół miliona ludzi zginęło w ciągu 17 lat wojny, którą można podzielić na trzy etapy: początkową wojnę partyzancką, Anyanya oraz Ruch Wyzwolenia Sudanu Południowego.
18 sierpnia 1955 r. członkowie administrowanego przez Brytyjczyków Korpusu Równikowego Sudańskich Sił Obronnych zbuntowali się w Torit, a w kolejnych dniach w Dżubie, Yei i Maridi.
Rząd nie był w stanie wykorzystać słabości rebeliantów z powodu własnych podziałów i niestabilności. Pierwszy niepodległy rząd Sudanu, kierowany przez premiera Ismaila al-Azhari, został szybko zastąpiony przez patową koalicję różnych sił konserwatywnych, która z kolei została obalona w wyniku zamachu stanu szefa sztabu gen. por. Ibrahima Abbouda w 1958 roku.
Niechęć do rządu wojskowego doprowadziła do fali protestów społecznych, które doprowadziły do utworzenia rządu tymczasowego w październiku 1964 roku.
W 1969 roku Gordon Muortat Mayen został jednogłośnie wybrany na nowego przywódcę Południa. Sudan Południowy w tym czasie zmienił nazwę na Republikę Nilu i wznowił działania wojenne przeciwko Chartumowi, jednak niektórzy żołnierze byłego przywódcy Jadena nie zaakceptowali przywódcy z plemienia Dinka i walczyli przeciwko Anyanya.
Południem początkowo kierował nieżyjący już przywódca Aggrey Jaden; opuścił on ruch w 1969 roku z powodu wewnętrznych sporów politycznych.
Po drugim zamachu stanu 25 maja 1969 r. płk Gaafar Nimeiry został premierem i niezwłocznie zdelegalizował partie polityczne.
W 1971 roku były porucznik armii Joseph Lagu przeprowadził udany zamach stanu przeciwko Gordonowi Muortatowi przy pomocy Izraela, który obiecał mu swoje wsparcie. Następnie zgromadził wszystkie oddziały partyzanckie pod swoim Ruchem Wyzwolenia Sudanu Południowego (SSLM).
Walki wewnętrzne między frakcjami marksistowskimi i nie-marksistowskimi w rządzącej klasie wojskowej doprowadziły do kolejnego zamachu stanu w lipcu 1971 roku i krótkotrwałych rządów Sudańskiej Partii Komunistycznej, zanim frakcje antykomunistyczne przywróciły Nimeiry'ego do władzy w kraju.
Mediacje między Światową Radą Kościołów (WCC) a Wszechafrykańską Konferencją Kościołów (AACC), które przez lata budowały zaufanie między obiema stronami konfliktu, doprowadziły ostatecznie do zawarcia porozumienia z Addis Abeby w marcu 1972 roku, kończącego konflikt.
