Historia Itzak Stern

Stern urodził się 25 stycznia 1901 roku w Krakowie. Był ważnym przywódcą społeczności żydowskiej, wiceprzewodniczącym Agencji Żydowskiej na Polskę Zachodnią oraz członkiem Syjonistycznego Komitetu Centralnego.

W 1938 roku Stern zaręczył się z Sophią Backenrot, choć ślub został przełożony na czas po wojnie.

18 listopada 1939 roku, w pierwszych miesiącach nazistowskiej okupacji Polski, Oskar Schindler po raz pierwszy spotkał się ze Sternem, który pracował wówczas jako księgowy dla innego agenta Abwehry, Josefa „Seppa” Aue, który przejął dawne żydowskie miejsce pracy Sterna jako Treuhander (powiernik). Schindler pokazał Sternowi bilans firmy, którą rozważał nabyć – producenta wyrobów emaliowanych o nazwie Rekord Ltd, należącego do konsorcjum żydowskich biznesmenów (w tym Abrahama Bankiera), które wcześniej w tym samym roku ogłosiło upadłość. Stern doradził mu, aby zamiast prowadzić firmę jako zarząd powierniczy pod auspicjami Haupttreuhandstelle Ost (Głównego Urzędu Powierniczego Wschód), kupił lub wydzierżawił przedsiębiorstwo bezpośrednio, co dałoby mu większą niezależność od dyktatu nazistów, w tym swobodę zatrudniania większej liczby Żydów.

Krakowscy Żydzi zostali uwięzieni w getcie krakowskim sześć miesięcy po wkroczeniu wojsk niemieckich do Krakowa. Getto zostało całkowicie zlikwidowane w 1943 roku. Osoby uznane za użyteczne (do pracy przymusowej) wysłano do Płaszowa, w tym pracowników Schindlera i Sterna. Pozostałych wysłano do różnych obozów zagłady na terenie Polski. W Płaszowie Stern i jego brat Natan, wraz z Mietkiem Pemperem i Josephem Bau, zostali zmuszeni do pracy w biurze obozowym, gdzie często kontaktowali się z osławionym komendantem obozu, Amonem Göthem. Stern pomagał Pemperowi w staraniach o zapobieżenie zamknięciu i likwidacji Płaszowa, wiedząc, że choć warunki tam były straszne, likwidacja prawdopodobnie oznaczałaby śmierć każdego więźnia. Stern utrzymywał kontakt ze Schindlerem przez cały ten czas i pracował na rzecz poprawy warunków życia Żydów, w tym przenosząc pracowników do fabryki Schindlera, rozdzielając pieniądze z pomocy i próbując informować świat zewnętrzny o ich trudnej sytuacji.

W 1944 roku, gdy zamknięcie Płaszowa stało się nieuniknione, Schindler zdecydował się otworzyć nową fabrykę, obóz pracy Brünnlitz w Brněncu w okupowanej Czechosłowacji, dla swoich żydowskich pracowników, aby zapobiec ich wysłaniu do obozów zagłady.

W 1938 roku Stern zaręczył się z Sophią Backenrot, która przeżyła wojnę dzięki swojemu aryjskiemu wyglądowi w getcie w Drohobyczu. Ich ślub został przełożony do końca wojny w 1945 roku.

Po wyzwoleniu obozu w Brünnlitz przez Armię Czerwoną, Stern przeniósł się do Paryża we Francji, a ostatecznie wyemigrował do Izraela.

Stern zmarł w wieku 68 lat.

Został przedstawiony w filmie Lista Schindlera z 1993 roku przez angielskiego aktora Bena Kingsleya. Pod koniec filmu wdowa po Sternie, Sophia, pojawia się w procesji Schindlerjuden oraz aktorów, którzy ich grali, kładąc kamienie na grobie Schindlera na Górze Syjon, co jest żydowską tradycją okazywania szacunku zmarłym. Brat Sterna, Natan, był również jednym z Schindlerjuden w tej procesji.