Historia Nelson Mandela

Mandela urodził się 18 lipca 1918 roku w wiosce Mvezo w Umtata, będącej wówczas częścią Prowincji Przylądkowej w RPA. Nadano mu imię Rolihlahla,

Pomimo przyjaźni z osobami niebędącymi czarnoskórymi oraz komunistami, Mandela przyjął poglądy Lembede, wierząc, że czarnoskórzy Afrykańczycy powinni być całkowicie niezależni w swojej walce o polityczne samostanowienie. Decydując o potrzebie stworzenia młodzieżówki w celu masowej mobilizacji Afrykańczyków w opozycji do ich zniewolenia, Mandela znalazł się w delegacji, która zwróciła się w tej sprawie do przewodniczącego ANC Alfreda Bitini Xumy w jego domu w Sophiatown; Liga Młodzieży Afrykańskiego Kongresu Narodowego (ANCYL) została założona w Niedzielę Wielkanocną 1944 roku w Bantu Men's Social Centre, z Lembede jako przewodniczącym i Mandelą jako członkiem komitetu wykonawczego.

W domu Sisulu Mandela poznał Evelyn Mase, praktykantkę pielęgniarstwa i aktywistkę ANC z Engcobo w Transkei. Związali się i pobrali w październiku 1944 roku, początkowo mieszkając z jej krewnymi, aż do przeprowadzki do wynajętego domu w dzielnicy Orlando na początku 1946 roku.

Nelson Mandela and Evelyn Mase Image

Kontynuuj w Storyteller

Mandela zajął miejsce Xumy w krajowym zarządzie ANC w marcu 1950 roku, a w tym samym roku został wybrany na krajowego przewodniczącego ANCYL.

W kwietniu 1952 roku Mandela rozpoczął pracę w kancelarii prawnej H.M. Basnera, która była własnością komunisty.

Podczas wiecu w Durbanie 22 czerwca Mandela przemówił do zgromadzonego tłumu 10 000 osób, inicjując protesty kampanii, za co został aresztowany i krótko internowany w więzieniu Marshall Square.

W lipcu 1952 roku Mandela został aresztowany na mocy Ustawy o zwalczaniu komunizmu i stanął przed sądem jako jeden z 21 oskarżonych – wśród nich Moroka, Sisulu i Yusuf Dadoo – w Johannesburgu. Uznani za winnych „ustawowego komunizmu”, terminu, którego rząd używał do opisania większości opozycji wobec apartheidu, ich wyrok dziewięciu miesięcy ciężkich robót został zawieszony na dwa lata. W grudniu Mandela otrzymał sześciomiesięczny zakaz uczestniczenia w spotkaniach lub rozmawiania z więcej niż jedną osobą jednocześnie, co czyniło jego prezydenturę w ANC w Transwalu niepraktyczną, a w tym okresie kampania Defiance wygasła.

W sierpniu 1953 roku Mandela i Tambo otworzyli własną kancelarię prawną, Mandela and Tambo, działającą w centrum Johannesburga. Jako jedyna kancelaria prawna prowadzona przez Afrykańczyków w kraju, cieszyła się popularnością wśród pokrzywdzonych czarnoskórych, często zajmując się sprawami brutalności policji. Niechętne władze zmusiły firmę do przeniesienia się w odległe miejsce po tym, jak cofnięto im zezwolenie na prowadzenie biura na mocy ustawy Group Areas Act; w rezultacie ich klientela zmalała.

We wrześniu 1953 roku Andrew Kunene odczytał przemówienie Mandeli „No Easy Walk to Freedom” na spotkaniu ANC w Transwalu; tytuł został zaczerpnięty z cytatu indyjskiego przywódcy niepodległościowego Jawaharlala Nehru, który miał kluczowy wpływ na myśl Mandeli. Przemówienie zawierało plan awaryjny na wypadek delegalizacji ANC. Ten Plan Mandeli, czyli M-Plan, zakładał podział organizacji na strukturę komórkową z bardziej scentralizowanym kierownictwem.

W grudniu 1956 roku Mandela został aresztowany wraz z większością krajowego zarządu ANC i oskarżony o „zdradę stanu”. Przetrzymywani w więzieniu w Johannesburgu w obliczu masowych protestów, przeszli przesłuchanie wstępne, zanim zostali zwolnieni za kaucją.

Inicjując postępowanie rozwodowe w maju 1956 roku, twierdziła, że Mandela znęcał się nad nią fizycznie; on zaprzeczył oskarżeniom i walczył o opiekę nad dziećmi. Wycofała swój wniosek o separację w listopadzie, ale Mandela złożył pozew o rozwód w styczniu 1958 roku; rozwód został sfinalizowany w marcu, a dzieci zostały powierzone opiece Evelyn.

Podczas postępowania rozwodowego zaczął spotykać się z pracownicą socjalną, Winnie Madikizelą, z którą ożenił się w Bizana w czerwcu 1958 roku. Później zaangażowała się w działalność ANC, spędzając kilka tygodni w więzieniu.

Winnie Mandela Image

Kontynuuj w Storyteller

29 marca 1961 roku, sześć lat po rozpoczęciu procesu o zdradę, sędziowie wydali wyrok uniewinniający, orzekając, że nie ma wystarczających dowodów, aby skazać oskarżonych za „zdradę stanu”, ponieważ nie propagowali ani komunizmu, ani gwałtownej rewolucji; wynik ten wprawił rząd w zakłopotanie.

5 sierpnia 1962 roku policja schwytała Mandelę wraz z innym aktywistą Cecilem Williamsem w pobliżu Howick.

12 czerwca 1964 roku sędzia De Wet uznał Mandelę i dwóch jego współoskarżonych za winnych wszystkich zarzutów; chociaż prokuratura domagała się kary śmierci, sędzia skazał ich na dożywocie. Mandela i jego współoskarżeni zostali przeniesieni z Pretorii do więzienia na wyspie Robben Island, gdzie pozostali przez kolejne 18 lat.

Chociaż uważał Mandelę za niebezpiecznego „arcy-marksistę”, w lutym 1985 roku Botha zaoferował mu zwolnienie z więzienia, jeśli „bezwarunkowo odrzuci przemoc jako broń polityczną”. Mandela odrzucił ofertę, publikując oświadczenie za pośrednictwem swojej córki Zindzi, w którym stwierdził: „Jaką wolność mi oferują, skoro organizacja ludu pozostaje zdelegalizowana? Tylko wolni ludzie mogą negocjować. Więzień nie może zawierać umów”.

Opuszczając więzienie Victor Verster 11 lutego, Mandela trzymał Winnie za rękę na oczach zgromadzonych tłumów i prasy; wydarzenie to było transmitowane na żywo na cały świat. Jadąc do ratusza w Kapsztadzie przez tłumy, wygłosił przemówienie, w którym zadeklarował swoje zaangażowanie na rzecz pokoju i pojednania z białą mniejszością, ale jasno dał do zrozumienia, że zbrojna walka ANC nie dobiegła końca i będzie kontynuowana jako „czysto defensywne działanie przeciwko przemocy apartheidu”. Wyraził nadzieję, że rząd zgodzi się na negocjacje, tak aby „nie było już potrzeby prowadzenia walki zbrojnej”, i podkreślił, że jego głównym celem jest zaprowadzenie pokoju dla czarnoskórej większości i przyznanie jej prawa głosu w wyborach krajowych i lokalnych.

We wrześniu 1991 roku w Johannesburgu odbyła się krajowa konferencja pokojowa, podczas której Mandela, Buthelezi i de Klerk podpisali porozumienie pokojowe, choć przemoc trwała nadal.

Ich małżeństwo było coraz bardziej napięte, gdy dowiedział się o jej romansie z Dalim Mpofu, ale wspierał ją podczas procesu o porwanie i napaść. Uzyskał fundusze na jej obronę z Międzynarodowego Funduszu Obrony i Pomocy dla Afryki Południowej oraz od libijskiego przywódcy Muammara Kaddafiego, ale w czerwcu 1991 roku została uznana za winną i skazana na sześć lat więzienia, co w wyniku apelacji zmniejszono do dwóch lat. 13 kwietnia 1992 roku Mandela publicznie ogłosił separację z Winnie.

Mandela i de Klerk zostali wspólnie uhonorowani Pokojową Nagrodą Nobla w Norwegii.

Nobel Price Image

Kontynuuj w Storyteller

Pierwszym aktem nowo wybranego Zgromadzenia Narodowego był formalny wybór Mandeli na pierwszego czarnoskórego szefa rządu RPA. Jego zaprzysiężenie odbyło się w Pretorii 10 maja 1994 roku i było transmitowane dla miliarda widzów na całym świecie. W wydarzeniu wzięło udział cztery tysiące gości, w tym światowi przywódcy z szerokiego spektrum geograficznego i ideologicznego. Mandela stanął na czele Rządu Jedności Narodowej zdominowanego przez ANC – które nie miało doświadczenia w samodzielnym rządzeniu – ale zawierającego przedstawicieli Partii Narodowej i Inkatha.

Mandela Image

Kontynuuj w Storyteller

W 1995 roku Mandela zatrzymał się, by porozmawiać z dziećmi ulicy w Kapsztadzie, co zainspirowało go do założenia organizacji. W ten sposób założył Fundusz Dzieci Nelsona Mandeli.

Mandela ustąpił ze stanowiska przewodniczącego ANC podczas grudniowej konferencji partii w 1997 roku. Miał nadzieję, że jego następcą zostanie Ramaphosa, uważając Mbekiego za zbyt nieelastycznego i nietolerancyjnego wobec krytyki, ale ANC mimo to wybrało Mbekiego.

Relacja Mandeli z Machel zacieśniła się; w lutym 1998 roku publicznie oświadczył, że jest „zakochany w niezwykłej damie”, a pod naciskiem Tutu, który nalegał, by dał przykład młodym ludziom, zorganizował ślub na swoje 80. urodziny w lipcu tego samego roku. Następnego dnia wydał wielkie przyjęcie z udziałem wielu zagranicznych dygnitarzy.

Chociaż konstytucja z 1996 roku pozwalała prezydentowi na sprawowanie dwóch kolejnych pięcioletnich kadencji, Mandela nigdy nie planował ubiegać się o drugą kadencję. Swoje pożegnalne przemówienie do Parlamentu wygłosił 29 marca 1999 roku, kiedy to zakończył obrady przed wyborami powszechnymi w 1999 roku, po czym przeszedł na emeryturę w czerwcu 1999 roku.

Po długotrwałej infekcji dróg oddechowych Mandela zmarł 5 grudnia 2013 roku w wieku 95 lat, około godziny 20:50 czasu lokalnego (UTC+2) w swoim domu w Houghton, w otoczeniu rodziny. Zuma publicznie ogłosił jego śmierć w telewizji, ogłaszając dziesięć dni żałoby narodowej.

South Africans mourn the death of Nelson Mandela Image

Kontynuuj w Storyteller