śr. lut 23, 1848 do sty, 1848
Western, Northern, and Central Europe
Wiosna Ludów, znana w niektórych krajach jako Wiosna Narodów, była serią politycznych wstrząsów w całej Europie w 1848 roku. Pozostaje ona najbardziej rozległą falą rewolucyjną w historii Europy. Rewolucje miały zasadniczo charakter demokratyczny i liberalny, a ich celem było usunięcie starych struktur monarchicznych i utworzenie niezależnych państw narodowych. Rewolucje rozprzestrzeniły się po Europie po tym, jak pierwsza z nich wybuchła we Francji w lutym. Dotknęły ponad 50 krajów, jednak bez znaczącej koordynacji czy współpracy między poszczególnymi rewolucjonistami. Do głównych czynników przyczyniających się do tego stanu rzeczy należały: powszechne niezadowolenie z przywództwa politycznego, żądania większego udziału w rządach i demokracji, żądania wolności prasy, inne żądania klasy robotniczej dotyczące praw ekonomicznych, wzrost nacjonalizmu, przegrupowanie sił rządowych[3] oraz zaraza ziemniaczana w Europie, która wywołała masowy głód, migracje i niepokoje społeczne.
W 1846 roku doszło do powstania polskiej szlachty w Galicji austriackiej, które zostało stłumione dopiero wtedy, gdy chłopi z kolei wystąpili przeciwko szlachcie. Ponadto w Wielkopolsce miało miejsce planowane, lecz ostatecznie niezrealizowane powstanie sił demokratycznych przeciwko Prusom.
Wojna Sonderbundu z listopada 1847 roku była wojną domową w Szwajcarii, będącej wówczas jeszcze stosunkowo luźną konfederacją kantonów.
2 maja 1848 roku utworzono Główną Radę Ruską (ukraińską). Rada (1848–1851) była kierowana przez greckokatolickiego biskupa Grzegorza Jachimowicza i składała się z 30 stałych członków. Jej głównym celem był podział administracyjny Galicji na część zachodnią (polską) i wschodnią (ruską/ukraińską) w granicach Cesarstwa Austriackiego oraz utworzenie odrębnego regionu z samorządem politycznym.
Liberalizacja prawa handlowego i rozwój fabryk zwiększyły przepaść między mistrzami rzemieślniczymi a czeladnikami i uczniami, których liczba w Niemczech wzrosła nieproporcjonalnie o 93% w latach 1815–1848.
Rewolucje 1848 roku w państwach włoskich, będące częścią szerszej Wiosny Ludów w Europie, były zorganizowanymi buntami w państwach Półwyspu Apenińskiego i na Sycylii, kierowanymi przez intelektualistów i agitatorów pragnących liberalnego rządu. Jako włoscy nacjonaliści dążyli do wyeliminowania reakcyjnej kontroli austriackiej.
W styczniu 1848 roku, w okresie narastającej opozycji ze strony rolników i liberałów, żądania monarchii konstytucyjnej, kierowane przez Narodowych Liberałów, zakończyły się marszem ludowym pod Christiansborg 21 marca. Nowy król, Fryderyk VII, spełnił żądania liberałów i powołał nowy gabinet, w skład którego weszli czołowi przywódcy Narodowej Partii Liberalnej.
Belgia nie doświadczyła większych niepokojów w 1848 roku; przeszła już reformę liberalną po rewolucji 1830 roku, dzięki czemu jej system konstytucyjny i monarchia przetrwały.
Najpoważniejsze zagrożenie rewolucyjną zarazą stanowiły jednak belgijskie grupy emigracyjne z Francji. W 1830 roku wybuchła rewolucja belgijska, zainspirowana rewolucją we Francji, a władze belgijskie obawiały się, że podobne zjawisko „naśladownictwa” może wystąpić w 1848 roku.
Iskrą dla rewolucji Młodej Irlandii stało się w 1848 roku uchwalenie przez brytyjski parlament ustawy „Crime and Outrage Bill”. Ustawa ta była w istocie wprowadzeniem stanu wojennego w Irlandii, mającym na celu przeciwdziałanie rosnącemu irlandzkiemu ruchowi nacjonalistycznemu.
W Chile rewolucje 1848 roku zainspirowały rewolucję chilijską z 1851 roku.
W hiszpańskiej Ameryce Łacińskiej rewolucja 1848 roku pojawiła się w Nowej Granadzie, gdzie kolumbijscy studenci, liberałowie i intelektualiści domagali się wyboru generała José Hilario Lópeza.
Rewolucje niemieckie lat 1848–1849, których początkowa faza nazywana była również rewolucją marcową, były początkowo częścią Wiosny Ludów, która wybuchła w wielu krajach europejskich. Była to seria luźno skoordynowanych protestów i buntów w państwach Związku Niemieckiego, w tym w Cesarstwie Austriackim.
Wiosna Ludów w Cesarstwie Austriackim była zbiorem rewolucji, które miały miejsce w Cesarstwie Austriackim od marca 1848 do listopada 1849 roku.
Węgierska rewolucja 1848 roku, czyli w pełni obywatelska rewolucja i wojna o niepodległość Węgier w latach 1848–1849, była jedną z wielu europejskich rewolucji 1848 roku i była ściśle powiązana z innymi rewolucjami 1848 roku na terenach habsburskich. Choć rewolucja zakończyła się niepowodzeniem, jest jednym z najważniejszych wydarzeń w nowożytnej historii Węgier, stanowiącym fundament współczesnej węgierskiej tożsamości narodowej.
W dniach 18–19 marca w stolicy Szwecji, Sztokholmie, miała miejsce seria zamieszek znana jako marcowe niepokoje (Marsoroligheterna). W mieście rozkolportowano deklaracje z żądaniami reform politycznych, a tłum został rozpędzony przez wojsko, co doprowadziło do 18 ofiar.
I wojna o Szlezwik była konfliktem zbrojnym w południowej Danii i północnych Niemczech, wynikającym z kwestii szlezwicko-holsztyńskiej, dotyczącej tego, kto powinien kontrolować głównie niemieckojęzyczne księstwa Szlezwiku, Holsztynu i Lauenburga. Ostatecznie strona duńska zwyciężyła dzięki wsparciu dyplomatycznemu wielkich mocarstw.
Powstanie wielkopolskie z 1848 roku, zwane również powstaniem poznańskim, było nieudanym zbrojnym zrywem Polaków przeciwko siłom pruskim w okresie Wiosny Ludów.
Rewolucja mołdawska 1848 roku to nazwa używana w odniesieniu do nieudanego rumuńskiego liberalnego i romantycznego ruchu nacjonalistycznego w Księstwie Mołdawii, inspirowanego Wiosną Ludów.
Rewolucja wołoska 1848 roku była rumuńskim powstaniem liberalnym i nacjonalistycznym w Księstwie Wołoszczyzny. Będąc częścią Wiosny Ludów i ściśle powiązana z nieudanym powstaniem w Księstwie Mołdawii, dążyła do obalenia administracji narzuconej przez władze Imperium Rosyjskiego w ramach reżimu Regulamentul Organic, a poprzez wielu swoich przywódców domagała się zniesienia przywilejów bojarskich.
Powstanie Młodej Irlandii było nieudanym irlandzkim zrywem narodowym kierowanym przez ruch Młodej Irlandii, będącym częścią szerszej Wiosny Ludów, która objęła większość Europy. Miało ono miejsce 29 lipca 1848 roku w Farranrory, małej osadzie położonej około 4,3 km na północny północny wschód od wioski Ballingarry w hrabstwie South Tipperary.
W odpowiedzi Partia Młodej Irlandii rozpoczęła w lipcu 1848 roku swoje powstanie, gromadząc wokół swojej sprawy właścicieli ziemskich i dzierżawców.
W Brazylii Rewolta Praieira, ruch w Pernambuco, trwała od listopada 1848 do 1852 roku.[potrzebne źródło] Nierozwiązane konflikty z okresu regencji oraz lokalny opór wobec konsolidacji Cesarstwa Brazylii, proklamowanego w 1822 roku, pomogły zasiać ziarno rewolucji.
„Rewolucja lutowa” we Francji została wywołana stłumieniem kampanii bankietów (campagne des banquets). Rewolucja ta była napędzana ideałami nacjonalistycznymi i republikańskimi wśród francuskiego społeczeństwa, które uważało, że lud powinien rządzić sam sobą. Położyła ona kres monarchii konstytucyjnej Ludwika Filipa i doprowadziła do powstania Drugiej Republiki Francuskiej. Na czele nowego rządu stanął Ludwik Napoleon, bratanek Napoleona Bonaparte, który w 1852 roku dokonał zamachu stanu i ustanowił się dyktatorskim cesarzem Drugiego Cesarstwa Francuskiego.
