Historia Pałac Westminsterski w Anglii

Teren Pałacu Westminsterskiego miał strategiczne znaczenie w średniowieczu, ponieważ znajdował się na brzegach Tamizy. Znany w czasach średniowiecznych jako Thorney Island, teren ten mógł być po raz pierwszy wykorzystany jako rezydencja królewska przez Kanuta Wielkiego podczas jego panowania w latach 1016–1035. Święty Edward Wyznawca, przedostatni anglosaski monarcha Anglii, zbudował pałac królewski na Thorney Island, na zachód od City of London, mniej więcej w tym samym czasie, gdy budował Opactwo Westminsterskie (1045–1050). Thorney Island i otaczający ją obszar wkrótce stały się znane jako Westminster (skrót od słów West Minster). Do naszych czasów nie przetrwały ani budynki używane przez Anglosasów, ani te używane przez Wilhelma I. Najstarsza istniejąca część pałacu (Westminster Hall) pochodzi z czasów panowania następcy Wilhelma I, króla Wilhelma II.

King Edward the Confessor and Harold Godwinson at WinchesterWilliam II of England

Kontynuuj w Storyteller

Westminster Hall, najstarsza istniejąca część Pałacu Westminsterskiego, została wzniesiona w 1097 roku przez króla Wilhelma II („Wilhelma Rudego”) i była wówczas największą salą w Europie.

Westminster Hall in the early 19th centuryWilliam II of England

Kontynuuj w Storyteller

Ponieważ pierwotnie była to rezydencja królewska, pałac nie zawierał komnat specjalnie zaprojektowanych dla obu izb. Ważne ceremonie państwowe odbywały się w Painted Chamber, która została pierwotnie zbudowana w XIII wieku jako główna sypialnia króla Henryka III.

Painted Chamber in Westminster Palace

Kontynuuj w Storyteller

Pałac Westminsterski był główną rezydencją monarchy w późnym średniowieczu. Poprzednik parlamentu, Curia Regis (Rada Królewska), spotykał się w Westminster Hall (choć podążał za królem, gdy ten przenosił się do innych pałaców). Parlament Szymona de Montfort, pierwszy, który obejmował przedstawicieli głównych miast, zebrał się w pałacu w 1265 roku.

„Parlament Wzorcowy” (Model Parliament), pierwszy oficjalny parlament Anglii, zebrał się tam w 1295 roku.

Dach Westminster Hall był prawdopodobnie pierwotnie wsparty na filarach, tworząc trzy nawy, ale za panowania króla Ryszarda II został zastąpiony dachem o konstrukcji młotkowej (hammerbeam roof) autorstwa królewskiego cieśli Hugh Herlanda, „największego dzieła średniowiecznej architektury drewnianej”, co pozwoliło zastąpić oryginalne trzy nawy jedną ogromną otwartą przestrzenią z podestem na końcu. Nowy dach został zamówiony w 1393 roku.

Richard II King of England

Kontynuuj w Storyteller

W 1512 roku, we wczesnych latach panowania króla Henryka VIII, pożar zniszczył królewską część mieszkalną („prywatną”) pałacu.

W 1534 roku Henryk VIII przejął York Place od kardynała Thomasa Wolseya, wpływowego ministra, który stracił łaski króla. Przemianowując go na Pałac Whitehall, Henryk używał go jako swojej głównej rezydencji. Chociaż Westminster oficjalnie pozostał pałacem królewskim, był używany przez obie izby Parlamentu oraz przez różne królewskie sądy.

Portrait of Henry VIIICardinal Thomas WolseyPalace of Whitehall

Kontynuuj w Storyteller

Izba Gmin, która nie miała własnej sali, czasami prowadziła debaty w kapitularzu Opactwa Westminsterskiego. Izba Gmin uzyskała stałą siedzibę w pałacu w kaplicy św. Szczepana, dawnej kaplicy pałacu królewskiego, za panowania Edwarda VI. W 1547 roku budynek stał się dostępny dla Izby Gmin po rozwiązaniu kolegium św. Szczepana. Przez kolejne trzy stulecia w kaplicy św. Szczepana dokonywano przeróbek dla wygody niższej izby, stopniowo niszcząc lub zakrywając jej pierwotny średniowieczny wygląd. Główny projekt renowacji przeprowadzony przez Christophera Wrena pod koniec XVII wieku całkowicie zmienił wnętrze budynku.

King Edward VIChristopher Wren

Kontynuuj w Storyteller

Kontynuując na północ od Central Lobby, znajduje się Commons' Corridor. Ma on niemal identyczny wystrój jak jego południowy odpowiednik i jest ozdobiony scenami z XVII-wiecznej historii politycznej między wojną domową a rewolucją 1688 roku. Zostały one namalowane przez Edwarda Matthew Warda i obejmują tematy takie jak „Monk Declaring for a Free Parliament” oraz „The Lords and Commons Presenting the Crown to William III and Mary II in the Banqueting Hall”. Następnie, odzwierciedlając układ w części pałacu należącej do Lordów, znajduje się kolejne przedpokój, Members' Lobby. W tym pomieszczeniu członkowie parlamentu prowadzą dyskusje lub negocjacje i są często przepytywani przez akredytowanych dziennikarzy, zbiorowo znanych jako „The Lobby”.

Nieudany spisek prochowy z 1605 roku był spiskiem grupy rzymskokatolickiej szlachty mającym na celu przywrócenie katolicyzmu w Anglii poprzez zamordowanie protestanckiego króla Jakuba I i zastąpienie go katolickim monarchą. W tym celu umieścili duże ilości prochu pod Izbą Lordów, który jeden ze spiskowców, Guy Fawkes, miał zdetonować podczas uroczystego otwarcia parlamentu 5 listopada 1605 roku.

King James I of England

Kontynuuj w Storyteller

Średniowieczna sala Izby Lordów, która była celem nieudanego spisku prochowego z 1605 roku, została wyburzona w ramach tych prac, aby stworzyć nową Galerię Królewską i ceremonialne wejście na południowym krańcu pałacu.

Sir Walter Raleigh został stracony w Pałacu Westminsterskim 29 października 1618 roku.

Sir Walter Ralegh

Kontynuuj w Storyteller

Po 1707 roku wszystkie parlamenty brytyjskie obradowały w pałacu.

Wezwania do budowy zupełnie nowego pałacu pozostały bez echa, zamiast tego dodawano kolejne budynki o różnej jakości i stylu. Nowa zachodnia fasada, znana jako Stone Building, wychodząca na St Margaret's Street, została zaprojektowana przez Johna Vardy'ego i zbudowana w stylu palladiańskim między 1755 a 1770 rokiem, zapewniając więcej miejsca na przechowywanie dokumentów i sale komisji.

W 1801 roku Izba Wyższa przeniosła się do większej Białej Izby (znanej również jako Mniejsza Sala), w której wcześniej mieścił się Sąd Petycji; rozszerzenie składu parów przez króla Jerzego III w XVIII wieku, wraz z nadchodzącym Aktem Unii z Irlandią, wymusiło tę przeprowadzkę, ponieważ pierwotna izba nie była w stanie pomieścić zwiększonej liczby parów.

White ChamberKing George III

Kontynuuj w Storyteller

Izba Lordów znajduje się w południowej części Pałacu Westminsterskiego. Bogato zdobione pomieszczenie ma wymiary 13,7 na 24,4 metra (45 na 80 stóp).

Poprzedni Pałac Westminsterski był również miejscem zamachu na premiera 11 maja 1812 roku. Przebywając w lobby Izby Gmin, w drodze na przesłuchanie parlamentarne, Spencer Perceval został zastrzelony przez kupca z Liverpoolu, Johna Bellinghama. Perceval pozostaje jedynym brytyjskim premierem, na którego dokonano zamachu.

Spencer Perceval

Kontynuuj w Storyteller

Kompleks pałacowy został gruntownie przebudowany, tym razem przez sir Johna Soane'a, w latach 1824–1827.

Sir John Soane

Kontynuuj w Storyteller

16 października 1834 roku w Pałacu wybuchł pożar, gdy przegrzany piec używany do niszczenia zapasów karbowanych patyków Skarbu Państwa podpalił Izbę Lordów. W wyniku pożaru obie Izby Parlamentu zostały zniszczone, wraz z większością innych budynków w kompleksie pałacowym. Westminster Hall ocalał dzięki akcji gaśniczej i zmianie kierunku wiatru. Jewel Tower, Undercroft Chapel oraz krużganki i kapitularz św. Szczepana były jedynymi innymi częściami Pałacu, które przetrwały.

The Burning of the Houses of Lords and Commons

Kontynuuj w Storyteller

Największa i najwyższa wieża to mierząca 98,5 metra (323 stopy) Victoria Tower, która zajmuje południowo-zachodni narożnik Pałacu. Pierwotnie nazwana „Wieżą Króla”, ponieważ pożar z 1834 roku, który zniszczył stary Pałac Westminsterski, miał miejsce za panowania króla Wilhelma IV, wieża była integralną częścią oryginalnego projektu Barry'ego, który zamierzał uczynić ją najbardziej pamiętnym elementem. Architekt zaprojektował wielką kwadratową wieżę jako donżon legislacyjnego „zamku” (nawiązując do wyboru brony jako swojego znaku rozpoznawczego w konkursie projektowym) i wykorzystał ją jako królewskie wejście do Pałacu oraz ognioodporne repozytorium archiwów Parlamentu. Victoria Tower była kilkakrotnie przeprojektowywana, a jej wysokość stopniowo zwiększana; po ukończeniu w 1858 roku była najwyższym świeckim budynkiem na świecie.

Victoria Tower

Kontynuuj w Storyteller

Bezpośrednio po pożarze król Wilhelm IV zaoferował Parlamentowi niemal ukończony Pałac Buckingham, mając nadzieję na pozbycie się rezydencji, której nie lubił. Budynek uznano jednak za nieodpowiedni do celów parlamentarnych i dar został odrzucony.

Buckingham PalaceKing William IV of United Kingdom

Kontynuuj w Storyteller

Prace postępowały szybko i izby były gotowe do użytku w lutym 1835 roku.

W 1839 roku Charles Barry podróżował po Wielkiej Brytanii, oglądając kamieniołomy i budynki wraz z komisją, w skład której wchodziło dwóch czołowych geologów i kamieniarz.

Kamień węgielny pod nowy projekt Pugin-Barry został położony 27 kwietnia 1840 roku przez żonę Barry'ego, Sarah (z domu Rowsell).

Augustus PuginSir Charles Barry

Kontynuuj w Storyteller

Izba Lordów została ukończona w 1847 roku.

Nowy Pałac Westminsterski Barry'ego został odbudowany przy użyciu piaskowego wapienia Anston. Jednak kamień wkrótce zaczął niszczeć z powodu zanieczyszczeń i słabej jakości części użytego materiału. Choć wady te były widoczne już w 1849 roku, przez resztę XIX wieku nic nie zrobiono, nawet po wielu badaniach.

Izba Gmin w 1852 roku (w tym momencie Barry otrzymał tytuł szlachecki).

Prince's Chamber to mały przedsionek między Galerią Królewską a Izbą Lordów, nazwany na cześć pomieszczenia przylegającego do Izby Parlamentu w starym Pałacu Westminsterskim. Dzięki swojej lokalizacji jest to miejsce, w którym członkowie Izby Lordów spotykają się, aby omawiać sprawy Izby. Z pokoju prowadzi kilka drzwi do lobby głosowań Izby Lordów oraz do szeregu ważnych biur. Tematem przewodnim Prince's Chamber jest historia Tudorów, a 28 portretów olejnych namalowanych na panelach wokół pokoju przedstawia członków dynastii Tudorów. Są one dziełem Richarda Burchetta i jego uczniów, a ich stworzenie wymagało szeroko zakrojonych badań, co przyczyniło się do założenia National Portrait Gallery w 1856 roku. 12 brązowych płaskorzeźb osadzonych w ścianie pod portretami zostało wykonanych przez Williama Theeda w latach 1855–1857.

Na północnym krańcu Pałacu wznosi się najsłynniejsza z wież, Elizabeth Tower, powszechnie znana jako Big Ben. Przy wysokości 96 metrów (315 stóp) jest tylko nieco niższa od Victoria Tower, ale znacznie smuklejsza. Pierwotnie znana po prostu jako Clock Tower (nazwa Elizabeth Tower została jej nadana w 2012 roku dla uczczenia Diamentowego Jubileuszu Elżbiety II), mieści Wielki Zegar Westminsterski, zbudowany przez Edwarda Johna Denta według projektów zegarmistrza amatora Edmunda Becketta Denisona.

Big Ben

Kontynuuj w Storyteller

Chociaż większość prac została wykonana do 1860 roku, budowa nie została zakończona aż do dekadę później.

Nowy Pałac stał się celem bomb fenian 24 stycznia 1885 roku, podobnie jak Tower of London.

W latach 1910. stało się jednak jasne, że część kamieniarki wymaga wymiany.

W 1928 roku uznano za konieczne użycie kamienia Clipsham, wapienia o miodowym kolorze z Rutland, aby zastąpić zniszczony Anston. Projekt rozpoczął się w latach 30. XX wieku, ale został przerwany przez wybuch II wojny światowej i ukończony dopiero w latach 50. Do lat 60. zanieczyszczenia ponownie zaczęły zbierać swoje żniwo. Program konserwacji i renowacji kamienia elewacji zewnętrznych i wież rozpoczął się w 1981 roku i zakończył w 1994 roku.

W swoim przemówieniu otwierającym parlament w lutym 1835 roku, po zakończeniu wyborów powszechnych w tym samym roku, król zapewnił członków, że pożar był przypadkowy i zezwolił parlamentowi na sporządzenie „planów [jego] stałego zakwaterowania”. Każda z izb powołała komisję, po czym wywiązała się publiczna debata na temat proponowanych stylów.

Podczas II wojny światowej Pałac Westminsterski był bombardowany czternaście razy. 26 września 1940 roku jedna bomba spadła na Old Palace Yard, poważnie uszkadzając południową ścianę St Stephen's Porch oraz zachodnią fasadę.

Pomieszczenie jest podobne do Peers' Lobby, ale ma prostszy wystrój i jest nieco większe, tworząc sześcian o boku 13,7 metra (45 stóp). Po poważnych zniszczeniach, jakich doznało podczas bombardowania w 1941 roku, zostało odbudowane w uproszczonym stylu, co jest najbardziej widoczne w posadzce, która jest niemal całkowicie pozbawiona zdobień. Łuk drzwi prowadzących do Izby Gmin pozostawiono nieodnowiony jako przypomnienie okrucieństw wojny; obecnie znany jest jako Rubble Arch lub Churchill Arch. Po jego bokach znajdują się brązowe posągi Winstona Churchilla i Davida Lloyda George'a, premierów, którzy prowadzili Wielką Brytanię odpowiednio przez II i I wojnę światową; stopa każdego z nich jest wyraźnie błyszcząca, co jest wynikiem długiej tradycji pocierania ich przez posłów na szczęście w drodze na swoje pierwsze przemówienie. W lobby znajdują się popiersia i posągi większości premierów XX wieku, a także dwie duże tablice, na których posłowie mogą odbierać listy i wiadomości telefoniczne, zaprojektowane na użytek Izby i zainstalowane na początku lat 60. XX wieku.

US President Barack Obama (right) in the Members' Lobby during a tour of the Palace in May 2011. With him are, from the left: the Lord Great Chamberlain, the Marquess of Cholmondeley, holding his white staff of office; the Lord Speaker, Baroness Hayman; and the Speaker of the House of Commons, John Bercow

Kontynuuj w Storyteller

Najgorszy nalot miał miejsce w nocy z 10 na 11 maja 1941 roku, kiedy to pałac został trafiony co najmniej dwanaście razy, a trzy osoby (dwóch policjantów i rezydent nadzorujący Izbę Lordów, Edward Elliott) zginęły.

Bomba zapalająca uderzyła w salę Izby Gmin i podpaliła ją; kolejna podpaliła dach Westminster Hall. Strażacy nie byli w stanie uratować obu obiektów, więc podjęto decyzję o próbie ratowania hali.

The old chamber of the House of Commons was in use between 1852 and 1941, when it was destroyed by German bombs in the course of the Second World War

Kontynuuj w Storyteller

Izba Gmin została odbudowana po wojnie przez architekta sir Gilesa Gilberta Scotta w uproszczonej wersji stylu starej izby.

Sala Izby Gmin znajduje się na północnym krańcu Pałacu Westminsterskiego; została otwarta w 1950 roku po tym, jak wiktoriańska sala została zniszczona w 1941 roku i odbudowana przez architekta Gilesa Gilberta Scotta. Sala mierzy 14 na 20,7 metra (46 na 68 stóp) i jest prostsza w stylu niż Izba Lordów; ławy, podobnie jak inne meble w części pałacu należącej do Izby Gmin, są koloru zielonego. Osobom postronnym nie wolno siadać na ławach. Inne parlamenty w krajach Wspólnoty Narodów, w tym w Indiach, Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii, skopiowały schemat kolorystyczny, zgodnie z którym Izba Niższa kojarzona jest z kolorem zielonym, a Izba Wyższa z czerwonym.

Left to right: U.S. Secretary of State John Kerry, House of Commons Speaker John Bercow and U.K. Foreign Secretary William Hague examine the despatch boxes on 25 February 2013

Kontynuuj w Storyteller

Prace zostały wykonane przez firmę John Mowlem & Co., a budowa trwała do 1950 roku, kiedy to król Jerzy VI otworzył nową salę podczas ceremonii, która odbyła się w Westminster Hall 26 października.

King George VI

Kontynuuj w Storyteller

Izba Lordów została następnie odnowiona w ciągu kolejnych miesięcy; Lordowie ponownie zajęli ją w maju 1951 roku.

17 czerwca 1974 roku 9-kilogramowa (20 funtów) bomba podłożona przez Tymczasową IRA eksplodowała w Westminster Hall. Eksplozja i wynikający z niej pożar, podsycany przez pęknięty główny przewód gazowy, zraniły 11 osób i spowodowały rozległe zniszczenia.

W miarę wzrostu zapotrzebowania na przestrzeń biurową w pałacu, parlament pozyskał przestrzeń biurową w pobliskim budynku Norman Shaw Building w 1975 roku oraz w specjalnie wybudowanym Portcullis House, ukończonym w 2000 roku. Ten wzrost umożliwił wszystkim posłom posiadanie własnych zapleczy biurowych.

Norman Shaw North (centre) and South (left) Buildings

Kontynuuj w Storyteller

Samochód pułapka odebrał życie Aireyowi Neave'owi, wybitnemu politykowi Partii Konserwatywnej, gdy wyjeżdżał z parkingu Izby Gmin na New Palace Yard. Atak miał miejsce 30 marca 1979 roku, dzień po ogłoszeniu wyborów powszechnych w tym roku; zarówno Irlandzka Armia Wyzwolenia Narodowego, jak i Tymczasowa IRA przyznały się do zamachu na Neave'a, ale obecnie przyjmuje się, że odpowiedzialność ponoszą ci pierwsi.

Trwa również renowacja wewnętrznych dziedzińców. Według stanu na kwiecień 2012 roku ukończono cztery z nich, w tym dwa największe (Speaker's Court i Royal Court); pozostałe mają zostać ukończone do października 2016 roku.

Według stanu na październik 2012 roku północna ściana Westminster Hall jest w trakcie renowacji.

Niezależny raport z oceny opcji (Independent Options Appraisal Report) opublikowany w czerwcu 2015 roku wykazał, że koszt renowacji Pałacu Westminsterskiego może wynieść nawet 7,1 miliarda funtów, jeśli posłowie mieliby pozostać w pałacu podczas trwania prac.

W 2016 roku posłowie zdecydowali o opuszczeniu budynku na sześć lat, począwszy od 2022 roku.

22 marca 2017 roku miał miejsce atak terrorystyczny o podłożu islamistycznym, w którym mężczyzna dźgnął nożem policjanta po wjechaniu w pieszych na moście Westminsterskim. Zginęło pięć osób, w tym napastnik i policjant.

W styczniu 2018 r. Izba Gmin przegłosowała opuszczenie Pałacu Westminsterskiego przez obie izby parlamentu, aby umożliwić przeprowadzenie gruntownego remontu budynku, który może potrwać do sześciu lat, począwszy od 2025 r. Oczekuje się, że Izba Gmin będzie tymczasowo mieścić się w replice sali obrad, która powstanie w Richmond House przy Whitehall, natomiast Izba Lordów będzie obradować w Queen Elizabeth II Conference Centre przy Parliament Square.

W sierpniu 2018 r. miał miejsce atak, który prokuratorzy zakwalifikowali jako terroryzm.