Historia I wojna światowa

W Europie istniało napięcie, zwłaszcza w niespokojnych regionach bałkańskich w południowo-wschodniej części kontynentu. Przez lata istniało wiele sojuszy obejmujących mocarstwa europejskie, Imperium Osmańskie, Rosję i inne strony, jednak niestabilność polityczna na Bałkanach groziła zniszczeniem tych porozumień, aż do momentu, gdy iskra I wojny światowej została rozpalona w Sarajewie w Bośni, gdzie arcyksiążę Franciszek Ferdynand i jego żona Zofia zostali zastrzeleni przez serbskiego nacjonalistę Gawriło Principa.

Władze austro-węgierskie zachęcały do późniejszych anty-serbskich zamieszek w Sarajewie, podczas których bośniaccy Chorwaci zabili 2 bośniackich Serbów i zniszczyli liczne mienie bośniackich Serbów. Brutalne działania przeciwko Serbom organizowano również poza Sarajewem, w innych częściach Bośni i Hercegowiny kontrolowanych przez Austro-Węgry.

Do 20 lipca Niemcy wycofali się za Marnę na swoje linie wyjściowe, osiągnąwszy niewiele, a armia niemiecka nigdy nie odzyskała inicjatywy.

23 lipca Austro-Węgry dostarczyły Serbii ultimatum lipcowe, serię dziesięciu żądań, które zostały celowo sformułowane jako nieakceptowalne, w celu sprowokowania wojny z Serbią.

Serbia zarządziła powszechną mobilizację 25 lipca. Serbia zaakceptowała wszystkie warunki ultimatum z wyjątkiem artykułu szóstego, który żądał, aby austriaccy delegaci zostali wpuszczeni do Serbii w celu udziału w śledztwie dotyczącym zamachu. W następstwie tego Austria zerwała stosunki dyplomatyczne z Serbią i następnego dnia zarządziła częściową mobilizację.

Ostatecznie, 28 lipca 1914 roku, miesiąc po zamachu, Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii.

29 lipca Rosja, w ramach wsparcia dla Serbii, ogłosiła częściową mobilizację przeciwko Austro-Węgrom.

Rosja, w ramach wsparcia dla Serbii, ogłosiła częściową mobilizację przeciwko Austro-Węgrom. Kanclerz Niemiec Bethmann-Hollweg czekał do 31 lipca na odpowiednią reakcję, kiedy to Niemcy ogłosiły Erklärung des Kriegszustandes, czyli stan zagrożenia wojennego.

1 sierpnia Wilhelm rozkazał generałowi Helmutowi von Moltke Młodszemu „maszerować całą armią na Wschód” po otrzymaniu błędnej informacji, że Brytyjczycy pozostaną neutralni, jeśli Francja nie zostanie zaatakowana. Moltke powiedział cesarzowi, że próba przegrupowania miliona ludzi jest nie do pomyślenia i że umożliwienie Francuzom ataku na Niemców „od tyłu” byłoby katastrofalne. Mimo to Wilhelm nalegał, aby armia niemiecka nie wkraczała do Luksemburga, dopóki nie otrzyma telegramu wysłanego przez swojego kuzyna Jerzego V, który wyjaśnił, że doszło do nieporozumienia. Ostatecznie cesarz powiedział Moltkemu: „Teraz możesz robić, co chcesz”.

Niemcy przystąpiły do I wojny światowej 1 sierpnia 1914 roku, wypowiadając wojnę Rosji.

Rosyjskie plany na początek wojny zakładały jednoczesną inwazję na austriacką Galicję i Prusy Wschodnie. Choć początkowy marsz Rosji na Galicję był w dużej mierze udany, została ona odparta z Prus Wschodnich przez Hindenburga i Ludendorffa w bitwach pod Tannenbergiem i nad jeziorami mazurskimi w sierpniu i wrześniu 1914 roku.

3 sierpnia Niemcy wypowiedziały wojnę Francji; tego samego dnia wysłały rządowi belgijskiemu ultimatum z żądaniem swobodnego przejścia przez dowolną część Belgii, co zostało odrzucone. Wczesnym rankiem 4 sierpnia Niemcy dokonali inwazji; król Albert nakazał wojsku stawiać opór i wezwał pomoc na mocy Traktatu Londyńskiego z 1839 roku.

Wielka Brytania zażądała od Niemiec przestrzegania Traktatu i poszanowania neutralności Belgii; wypowiedziała wojnę Niemcom o godzinie 19:00 UTC 4 sierpnia 1914 roku.

10 sierpnia siły niemieckie w Afryce Południowo-Zachodniej zaatakowały Republikę Południowej Afryki; sporadyczne i zacięte walki trwały przez resztę wojny. Niemieckie siły kolonialne w Niemieckiej Afryce Wschodniej, dowodzone przez pułkownika Paula von Lettow-Vorbecka, prowadziły kampanię partyzancką podczas I wojny światowej i poddały się dopiero dwa tygodnie po wejściu w życie rozejmu w Europie.

Bitwa nad Kolubarą toczyła się między Austro-Węgrami a Serbią w listopadzie i grudniu 1914 roku, podczas kampanii serbskiej I wojny światowej.

Bitwa nad Cerem była kampanią wojskową toczoną między Austro-Węgrami a Serbią w sierpniu 1914 roku, rozpoczynającą się trzy tygodnie po rozpoczęciu kampanii serbskiej, pierwszego działania militarnego I wojny światowej. Miała miejsce wokół góry Cer i kilku okolicznych wiosek, a także miasta Šabac. Bitwa była częścią pierwszej austro-węgierskiej inwazji na Serbię i rozpoczęła się w nocy 15 sierpnia, kiedy elementy serbskiej 1. Dywizji Kombinowanej napotkały austro-węgierskie placówki, które zostały ustanowione na zboczach góry Cer wcześniej podczas inwazji. Starcie, które nastąpiło, przerodziło się w bitwę o kontrolę nad kilkoma miastami i wioskami w pobliżu góry, zwłaszcza Šabacem.

Początkowe niemieckie natarcie na Zachodzie było bardzo skuteczne: pod koniec sierpnia lewe skrzydło aliantów, w skład którego wchodził Brytyjski Korpus Ekspedycyjny (BEF), było w pełnym odwrocie; straty francuskie w pierwszym miesiącu przekroczyły 260 000, w tym 27 000 zabitych 22 sierpnia podczas bitwy w Ardenach.

Ponieważ potężna Rosja wspierała Serbię, co stanowiło realne zagrożenie, Austro-Węgry wstrzymały się z wypowiedzeniem wojny, dopóki ich przywódcy nie uzyskali zapewnień od wielkiego sojusznika, niemieckiego cesarza Wilhelma II, że Niemcy ich wesprą. Austriaccy przywódcy obawiali się, że rosyjska interwencja zaangażuje inne państwa, Francję, a być może także Wielką Brytanię.

Nowa Zelandia zajęła Samoa Niemieckie (późniejsze Samoa Zachodnie) 30 sierpnia 1914 roku.

Von Kluck (niemiecki dowódca) wykorzystał tę swobodę, by nie wykonać rozkazów, otwierając lukę między armiami niemieckimi, gdy te zbliżały się do Paryża. Francuzi i Brytyjczycy wykorzystali tę lukę, aby zatrzymać niemieckie natarcie na wschód od Paryża podczas pierwszej bitwy nad Marną w dniach od 5 do 12 września i odepchnąć siły niemieckie o około 50 km.

Po pierwszej bitwie nad Marną (5–12 września 1914 r.) siły alianckie i niemieckie bezskutecznie próbowały się nawzajem oskrzydlić, co doprowadziło do serii manewrów znanych później jako „wyścig do morza”. Pod koniec 1914 roku walczące strony stanęły naprzeciw siebie wzdłuż nieprzerwanej linii okopów, ciągnącej się od Alzacji aż po wybrzeże Morza Północnego w Belgii.

Legion Czechosłowacki walczył po stronie Ententy. Jego celem było zdobycie poparcia dla niepodległości Czechosłowacji. Legion w Rosji został utworzony we wrześniu 1914 roku.

28 października niemiecki krążownik SMS Emden zatopił rosyjski krążownik Żemczug w bitwie pod Penang. Japonia zajęła niemieckie kolonie w Mikronezji, a po oblężeniu Tsingtao – niemiecki port węglowy Qingdao na chińskim półwyspie Szantung.

W obliczu zagrożenia ze strony Rosji na wschodzie, Austro-Węgry mogły przeznaczyć tylko jedną trzecią swojej armii do ataku na Serbię. Po poniesieniu ciężkich strat Austriacy na krótko zajęli serbską stolicę, Belgrad. Serbska kontrofensywa w bitwie nad Kolubarą zdołała wyprzeć ich z kraju do końca 1914 roku. Przez pierwsze dziesięć miesięcy 1915 roku Austro-Węgry wykorzystywały większość swoich rezerw wojskowych do walki z Włochami.

W Gallipoli Imperium Osmańskie skutecznie odparło siły brytyjskie, francuskie oraz Australijski i Nowozelandzki Korpus Armijny (ANZAC).

Obie strony próbowały przełamać impas, wykorzystując postęp naukowy i technologiczny. 22 kwietnia 1915 roku, podczas drugiej bitwy pod Ypres, Niemcy (łamiąc konwencję haską) po raz pierwszy na froncie zachodnim użyli gazu chlorowego. Wkrótce różne rodzaje gazów stały się powszechnie stosowane przez obie strony i choć nigdy nie okazały się bronią decydującą o wyniku bitwy, gaz bojowy stał się jednym z najbardziej przerażających i najlepiej zapamiętanych koszmarów wojny.

Począwszy od 1915 roku, Włosi pod dowództwem Cadorny przeprowadzili jedenaście ofensyw na froncie naddunajskim wzdłuż rzeki Isonzo (Socza), na północny wschód od Triestu. Z tych jedenastu ofensyw pięć wygrały Włochy, trzy pozostały nierozstrzygnięte, a trzy kolejne zostały odparte przez Austro-Węgrów, którzy zajmowali wyżej położone tereny.

W maju państwa centralne dokonały znaczącego przełomu na południowych granicach Polski dzięki ofensywie gorlicko-tarnowskiej. 5 sierpnia zdobyły Warszawę i zmusiły Rosjan do wycofania się z Polski.

Bułgaria wypowiedziała wojnę Serbii 12 października 1915 roku i przyłączyła się do trwającego już ataku armii austro-węgierskiej pod dowództwem Mackensena, liczącej 250 000 żołnierzy.

Pod koniec 1915 roku siły francusko-brytyjskie wylądowały w Salonikach w Grecji, aby zaoferować pomoc i wywrzeć presję na tamtejszy rząd, by wypowiedział wojnę państwom centralnym. Jednak proniemiecki król Konstantyn I zdymisjonował proaliancki rząd Eleftheriosa Venizelosa, zanim siły ekspedycyjne aliantów dotarły na miejsce.

Po podboju Serbia została podzielona między Austro-Węgry a Bułgarię.

Do wiosny 1915 roku Rosjanie wycofali się do Galicji.

Czarnogóra osłaniała serbski odwrót w stronę wybrzeża Adriatyku podczas bitwy pod Mojkovacem w dniach 6–7 stycznia 1916 roku, jednak ostatecznie Austriacy podbili również Czarnogórę. Ocalali serbscy żołnierze zostali ewakuowani drogą morską do Grecji.

W lutym 1916 roku Niemcy zaatakowali francuskie pozycje obronne w bitwie pod Verdun, która trwała do grudnia 1916 roku. Niemcy odnieśli początkowe sukcesy, zanim francuskie kontrataki przywróciły sytuację niemal do punktu wyjścia. Straty były większe po stronie francuskiej, ale Niemcy również ponieśli ciężkie straty – łącznie obie strony straciły od 700 000 do 975 000 żołnierzy. Verdun stało się symbolem francuskiej determinacji i poświęcenia.

Do połowy 1916 roku dwa lata wojny zdziesiątkowały rosyjską gospodarkę. Wywołało to spadek produkcji rolnej, problemy w sieci transportowej, napędziło inflację walutową oraz doprowadziło do krytycznych niedoborów żywności i paliwa w miastach.

Bitwa jutlandzka (niem. Skagerrakschlacht, czyli „bitwa na Skagerraku”) w maju/czerwcu 1916 roku stała się największą bitwą morską wojny. Było to jedyne pełnoskalowe starcie pancerników podczas wojny i jedno z największych w historii.

Powstanie arabskie, zainicjowane przez biuro arabskie brytyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, rozpoczęło się w czerwcu 1916 roku bitwą o Mekkę, pod wodzą szarifa Husajna ibn Alego, a zakończyło kapitulacją Damaszku przez Osmanów. Fakhri Pasza, osmański dowódca Medyny, stawiał opór przez ponad dwa i pół roku podczas oblężenia Medyny, zanim poddał się w styczniu 1919 roku.

Bitwa nad Sommą była ofensywą anglo-francuską trwającą od lipca do listopada 1916 roku. Pierwszy dzień ofensywy (1 lipca 1916 r.) był najkrwawszym dniem w historii armii brytyjskiej, która poniosła 57 470 ofiar, w tym 19 240 zabitych. Cała ofensywa nad Sommą kosztowała armię brytyjską około 420 000 ofiar. Francuzi ponieśli kolejne szacunkowe 200 000 ofiar, a Niemcy około 500 000.

Rumunia była sprzymierzona z państwami centralnymi od 1882 roku. Kiedy jednak wybuchła wojna, ogłosiła neutralność, argumentując, że skoro Austro-Węgry same wypowiedziały wojnę Serbii, Rumunia nie ma obowiązku przystępowania do niej. 4 sierpnia 1916 roku Rumunia i Ententa podpisały traktat polityczny i konwencję wojskową, które ustaliły zasady udziału Rumunii w wojnie. W zamian otrzymała ona formalną zgodę aliantów na przyłączenie do Rumunii Siedmiogrodu, Banatu i innych terytoriów Austro-Węgier. Działanie to cieszyło się dużym poparciem społecznym.

Latem 1916 roku, po bitwie pod Doberdò, Włosi zdobyli miasto Gorycja. Po tym zwycięstwie front pozostał statyczny przez ponad rok, pomimo kilku włoskich ofensyw skoncentrowanych na płaskowyżu Banjšice i Kras na wschód od Gorycji.

27 sierpnia 1916 roku armia rumuńska rozpoczęła atak na Austro-Węgry przy ograniczonym wsparciu rosyjskim. Ofensywa rumuńska początkowo odnosiła sukcesy w Siedmiogrodzie.

Czołgi zostały opracowane przez Wielką Brytanię i Francję i po raz pierwszy użyte w walce przez Brytyjczyków podczas bitwy pod Flers–Courcelette (część bitwy nad Sommą) 15 września 1916 roku, z jedynie częściowym sukcesem. Jednak ich skuteczność rosła w miarę trwania wojny; alianci budowali czołgi w dużych ilościach, podczas gdy Niemcy używali tylko kilku własnych konstrukcji, uzupełnionych zdobycznymi czołgami alianckimi.

Siły francuskie i serbskie odzyskały ograniczone obszary Macedonii, odbijając Bitolę 19 listopada 1916 roku po kosztownej ofensywie monastyrskiej, która doprowadziła do stabilizacji frontu.

Bitwa o Bukareszt była ostatnią bitwą kampanii rumuńskiej 1916 roku podczas I wojny światowej, w której wojska państw centralnych pod dowództwem generała Ericha von Falkenhayna zajęły stolicę Rumunii i zmusiły rząd rumuński oraz resztki armii rumuńskiej do wycofania się do Mołdawii i przeniesienia stolicy do Jass.

12 grudnia 1916 roku, po dziesięciu brutalnych miesiącach bitwy pod Verdun i udanej ofensywie przeciwko Rumunii, Niemcy podjęły próbę wynegocjowania pokoju z aliantami. Próba ta została jednak odrzucona jako „podstępny wybieg wojenny”.

Dalej na zachód Kanał Sueski był broniony przed atakami osmańskimi w 1915 i 1916 roku; w sierpniu siły niemieckie i osmańskie zostały pokonane w bitwie pod Romani przez ANZAC Mounted Division oraz 52. Dywizję Piechoty (Lowland). Po tym zwycięstwie Egipskie Siły Ekspedycyjne posunęły się przez Półwysep Synaj, spychając siły osmańskie w bitwie pod Magdhaba w grudniu oraz w bitwie pod Rafah na granicy egipskiego Synaju i osmańskiej Palestyny w styczniu 1917 roku.

Brytyjska blokada morska zaczęła mieć poważny wpływ na Niemcy. W odpowiedzi, w lutym 1917 roku, niemiecki Sztab Generalny przekonał kanclerza Theobalda von Bethmanna-Hollwega do ogłoszenia nieograniczonej wojny podwodnej, której celem było zagłodzenie Wielkiej Brytanii i zmuszenie jej do wyjścia z wojny.

W Mezopotamii, dla odmiany, po klęsce brytyjskich obrońców w oblężeniu Kut przez Osmanów (1915–16), brytyjskie siły imperialne zreorganizowały się i zdobyły Bagdad w marcu 1917 roku.

W marcu i kwietniu 1917 roku, podczas pierwszej i drugiej bitwy pod Gazą, siły niemieckie i osmańskie zatrzymały natarcie Egipskich Sił Ekspedycyjnych, które rozpoczęło się w sierpniu 1916 roku bitwą pod Romani.

Wilson (prezydent USA) wezwał do wypowiedzenia wojny Niemcom 2 kwietnia 1917 roku, co Kongres USA uczynił 4 dni później.

Długotrwałe działania pod Verdun przez cały 1916 rok, w połączeniu z krwawą łaźnią nad Sommą, doprowadziły wyczerpaną armię francuską na skraj załamania. Daremnie podejmowane próby frontalnych ataków kosztowały życie wielu Brytyjczyków i Francuzów, co doprowadziło do szeroko zakrojonych buntów w armii francuskiej po niepowodzeniu kosztownej ofensywy Nivelle’a w kwietniu–maju 1917 roku.

3 maja 1917 roku, podczas ofensywy Nivelle’a, francuska 2. Dywizja Kolonialna, weterani bitwy pod Verdun, odmówiła wykonania rozkazów, przybywając pijana i bez broni. Oficerowie nie mieli środków, by ukarać całą dywizję, a surowe środki nie zostały natychmiast wdrożone. Bunty w armii francuskiej rozprzestrzeniły się ostatecznie na kolejne 54 dywizje francuskie, a 20 000 żołnierzy zdezerterowało.

W ciągu dwóch dni brytyjska i indyjska piechota, wspierana przez zaporowy ogień artyleryjski, przełamała linię frontu osmańskiego i zdobyła kwaterę główną ósmej armii (Imperium Osmańskie) w Tulkarm, ciągłe linie okopów w Tabsor, Arara oraz kwaterę główną siódmej armii (Imperium Osmańskie) w Nablusie.

Robert Nivelle został usunięty ze stanowiska dowódcy do 15 maja, a zastąpił go generał Philippe Pétain, który zawiesił krwawe ataki na dużą skalę.

Grecja oficjalnie przystąpiła do wojny po stronie aliantów w czerwcu 1917 roku.

Ostatnią ofensywą na dużą skalę w tym okresie był brytyjski atak (przy wsparciu francuskim) pod Passchendaele (lipiec–listopad 1917 r.). Ofensywa ta rozpoczęła się z wielkimi nadziejami dla aliantów, zanim utknęła w październikowym błocie. Straty, choć sporne, były mniej więcej równe i wynosiły około 200 000–400 000 po każdej ze stron.

Legion Czechosłowacka po raz pierwszy wzięła udział w walce 2 lipca 1917 roku. Wtedy to oddział liczący 3500 żołnierzy przypuścił szturm na austriackie okopy pod Zborowem na terenie dzisiejszej Ukrainy. Wojska Legionu Czechosłowackiego pokonały armię austro-węgierską w ukraińskiej wsi Zborów.

I wojna światowa była wielką katastrofą dla Imperium Rosyjskiego, prowadzącą do jego upadku w październiku 1917 roku. 1,7 miliona ofiar wojennych było zaledwie początkiem jeszcze większej rzezi. Mimo że Rosja wycofała się z wojny na mocy traktatu brzeskiego 3 marca 1918 roku, wojna domowa pogrążyła kraj w jeszcze większej przemocy i zniszczeniu.

Państwa Centralne rozpoczęły miażdżącą ofensywę 26 października 1917 roku, której przewodzili Niemcy, odnosząc zwycięstwo pod Caporetto (Kobarid).

Pod koniec października wznowiono kampanię na Synaju i w Palestynie, kiedy XX Korpus, XXI Korpus oraz Desert Mounted Corps (brytyjskie korpusy) generała Edmunda Allenby'ego wygrały bitwę pod Beer-Szewą. Kilka tygodni później dwie armie osmańskie zostały pokonane w bitwie pod Mughar Ridge.

Najwyższa Rada Wojenna sił alianckich została utworzona na konferencji w Doullens 5 listopada 1917 roku.

Zwycięstwo Państw Centralnych w bitwie pod Caporetto skłoniło aliantów do zwołania konferencji w Rapallo, na której utworzyli Najwyższą Radę Wojenną w celu koordynacji planowania. Wcześniej armie brytyjska i francuska działały pod oddzielnym dowództwem.

Jerozolima została zdobyta po kolejnej klęsce Osmanów w bitwie o Jerozolimę.

Walki w Mołdawii trwały w 1917 roku, ale wycofanie się Rosji z wojny pod koniec 1917 roku w wyniku rewolucji październikowej oznaczało, że Rumunia została zmuszona do podpisania rozejmu z Państwami Centralnymi 9 grudnia 1917 roku.

W grudniu Państwa Centralne podpisały rozejm z Rosją, uwalniając tym samym duże liczby niemieckich żołnierzy do walki na zachodzie. Wraz z niemieckimi posiłkami i napływającymi nowymi oddziałami amerykańskimi, wynik miał zostać rozstrzygnięty na froncie zachodnim.

W styczniu 1918 roku siły rumuńskie ustanowiły kontrolę nad Besarabią, gdy armia rosyjska opuściła prowincję. Choć rządy rumuński i bolszewickiej Rosji podpisały traktat po rozmowach między 5 a 9 marca 1918 roku w sprawie wycofania sił rumuńskich z Besarabii w ciągu dwóch miesięcy, 27 marca 1918 roku Rumunia formalnie przyłączyła zamieszkaną przez rumuńską większość Besarabię do swojego terytorium, w oparciu o rezolucję przyjętą przez lokalne zgromadzenie tego terytorium w sprawie zjednoczenia z Rumunią.

Po tym sukcesie liczba czechosłowackich legionistów wzrosła, podobnie jak potęga militarna Czechosłowacji. W bitwie pod Bachmaczem Legion pokonał Niemców i zmusił ich do zawarcia rozejmu.

Na początku 1918 roku linia frontu została wydłużona i Dolina Jordanu została zajęta po pierwszym i drugim ataku na Transjordanię przeprowadzonym przez siły Imperium Brytyjskiego w marcu i kwietniu 1918 roku.

Niemieckie straty między marcem a kwietniem 1918 roku wyniosły 270 000 żołnierzy, w tym wielu świetnie wyszkolonych szturmowców.

Ludendorff opracował plany (pod kryptonimem Operacja Michael) ofensywy na froncie zachodnim w 1918 roku. Ofensywa wiosenna miała na celu rozdzielenie sił brytyjskich i francuskich za pomocą serii pozorowanych ataków i natarć. Niemieckie dowództwo miało nadzieję zakończyć wojnę przed przybyciem znaczących sił amerykańskich. Operacja rozpoczęła się 21 marca 1918 roku atakiem na siły brytyjskie w pobliżu Saint-Quentin. Siły niemieckie osiągnęły bezprecedensowy postęp 60 kilometrów.

Operacja Georgette była drugim dużym atakiem niemieckim wiosną 1918 roku. Atak był mniejszy w skali niż pierwotny plan, więc kryptonim zmieniono z „Georg” na „Georgette”. Ofensywa rozpoczęła się o 4:15 rano 9 kwietnia 1918 roku.

Rumunia oficjalnie zawarła pokój z Państwami Centralnymi, podpisując traktat w Bukareszcie 7 maja 1918 roku. Na mocy traktatu Rumunia była zobowiązana do zakończenia wojny z Państwami Centralnymi i dokonania niewielkich ustępstw terytorialnych na rzecz Austro-Węgier, przekazując kontrolę nad niektórymi przełęczami w Karpatach oraz przyznając koncesje naftowe Niemcom. W zamian Państwa Centralne uznały suwerenność Rumunii nad Besarabią.

Podczas niemal ciągłych operacji prowadzonych przez australijską lekką kawalerię, brytyjską konną Yeomanry, indyjskich lansjerów oraz nowozelandzkie brygady strzelców konnych w Dolinie Jezreel, zdobyto Nazaret, Afulę, Beisan, Dżenin, a także Hajfę na wybrzeżu Morza Śródziemnego i Darę na wschód od rzeki Jordan na linii kolejowej Hidżaz. Samakh i Tyberiada nad Jeziorem Galilejskim zostały zdobyte w drodze na północ do Damaszku. W międzyczasie siły Chaytor's Force, składające się z australijskiej lekkiej kawalerii, nowozelandzkich strzelców konnych oraz piechoty indyjskiej, brytyjskiej z Indii Zachodnich i żydowskiej, zdobyły przeprawy przez rzekę Jordan, Es Salt, Amman oraz pod Ziza większość Czwartej Armii (Imperium Osmańskie).

Niemcy rozpoczęły operację Marna (druga bitwa nad Marną) 15 lipca, próbując okrążyć Reims. Wynikający z tego kontratak, który rozpoczął ofensywę stu dni, oznaczał pierwszą udaną ofensywę aliantów w tej wojnie.

Do lata 1918 roku USA wysyłały do Francji 10 000 świeżych żołnierzy każdego dnia.

Zreorganizowane Egipskie Siły Ekspedycyjne, z dodatkową dywizją kawalerii, rozbiły siły osmańskie w bitwie pod Megiddo we wrześniu 1918 roku.

Wojska serbskie i francuskie ostatecznie dokonały przełomu we wrześniu 1918 roku w ofensywie wardarskiej, po tym jak większość wojsk niemieckich i austro-węgierskich została wycofana.

Bitwa rozegrała się w początkowej fazie ofensywy wardarskiej na teatrze działań wojennych na Bałkanach. 15 września połączone siły serbskie, francuskie i greckie zaatakowały okopy obsadzone przez Bułgarów w Dobro Pole („Dobre Pole”), będącym wówczas częścią Królestwa Serbii (obecnie Grecja i Macedonia Północna). Ofensywa i poprzedzające ją przygotowanie artyleryjskie miały niszczycielski wpływ na morale Bułgarów, prowadząc ostatecznie do masowych dezercji.

Do 25 września wojska brytyjskie i francuskie przekroczyły granicę właściwej Bułgarii, podczas gdy armia bułgarska załamała się. Bułgaria skapitulowała cztery dni później, 29 września 1918 roku.

Austro-Węgrom nie udało się przełamać frontu w serii bitew nad Piawą i ostatecznie zostali decydująco pokonani w bitwie pod Vittorio Veneto w październiku.

Rozejm w Mudros, podpisany pod koniec października, zakończył działania wojenne z Imperium Osmańskim w czasie, gdy walki trwały jeszcze na północ od Aleppo.

1 listopada włoska marynarka wojenna zniszczyła znaczną część floty austro-węgierskiej stacjonującej w Puli, uniemożliwiając jej przekazanie nowo powstałemu Państwu Słoweńców, Chorwatów i Serbów.

3 listopada Włosi zajęli Triest od strony morza. Tego samego dnia podpisano rozejm w Villa Giusti.

Pod koniec działań wojennych w listopadzie 1918 roku admirał Enrico Millo ogłosił się włoskim gubernatorem Dalmacji.

9 listopada 1918 roku, po utracie poparcia wojska i w obliczu trwającej w kraju rewolucji, cesarz Wilhelm II został zmuszony do abdykacji i ucieczki z Niemiec do Holandii. Władzę przekazano rządowi kierowanemu przez lidera lewicowej Socjaldemokratycznej Partii Niemiec, Friedricha Eberta.

Rozejm z 11 listopada 1918 roku był zawieszeniem broni podpisanym w Le Francport koło Compiègne, które zakończyło walki na lądzie, morzu i w powietrzu podczas I wojny światowej między aliantami a ich ostatnim przeciwnikiem, Niemcami.

Austro-Węgry skapitulowały 11 listopada 1918 roku.

Do połowy listopada 1918 roku wojska włoskie zajęły całe dawne Pobrzeże Austriackie i przejęły kontrolę nad częścią Dalmacji, która została zagwarantowana Włochom na mocy paktu londyńskiego.

Paryska konferencja pokojowa w 1919 roku narzuciła pokonanym mocarstwom różne rozstrzygnięcia, z których najbardziej znany jest traktat wersalski. Upadek imperiów rosyjskiego, niemieckiego, osmańskiego i austro-węgierskiego doprowadził do licznych powstań i powstania niepodległych państw, w tym Polski, Czechosłowacji i Jugosławii. Z powodów, które wciąż są przedmiotem debat, niepowodzenie w opanowaniu niestabilności wynikającej z tego przewrotu w okresie międzywojennym zakończyło się wybuchem II wojny światowej w 1939 roku.

W następstwie wojny zniknęły cztery imperia: niemieckie, austro-węgierskie, osmańskie i rosyjskie. Liczne narody odzyskały dawną niepodległość, a powstały nowe państwa.