اولین دستگاه محاسباتی
چارلز ببیج، مهندس مکانیک و دانشمند انگلیسی، مفهوم رایانه قابل برنامهریزی را پایهگذاری کرد. او که «پدر رایانه» نامیده میشود، اولین رایانه مکانیکی را در اوایل قرن نوزدهم مفهومسازی و اختراع کرد. پس از کار بر روی «ماشین تفاضلی» انقلابی خود که برای کمک به محاسبات ناوبری طراحی شده بود، در سال ۱۸۳۳ دریافت که طراحی بسیار کلیتری به نام «ماشین تحلیلی» امکانپذیر است. ورودی برنامهها و دادهها قرار بود از طریق کارتهای پانچ به ماشین داده شود؛ روشی که در آن زمان برای هدایت ماشینهای بافندگی مکانیکی مانند ماشین ژاکارد استفاده میشد. برای خروجی، ماشین دارای یک چاپگر، یک رسمکننده منحنی و یک زنگ بود. این ماشین همچنین قادر بود اعداد را روی کارتها پانچ کند تا بعداً خوانده شوند. این ماشین شامل یک واحد منطق حسابی، کنترل جریان به شکل شاخهبندی شرطی و حلقهها، و حافظه یکپارچه بود که آن را به اولین طراحی برای یک رایانه همهمنظوره تبدیل میکرد که میتوان آن را با اصطلاحات مدرن، تورینگ-کامل توصیف کرد. این ماشین حدود یک قرن از زمان خود جلوتر بود. تمام قطعات ماشین او باید با دست ساخته میشدند - این یک مشکل بزرگ برای دستگاهی با هزاران قطعه بود. در نهایت، این پروژه با تصمیم دولت بریتانیا برای قطع بودجه منحل شد. شکست ببیج در تکمیل ماشین تحلیلی را میتوان عمدتاً به مشکلات سیاسی و مالی و همچنین تمایل او به توسعه رایانهای پیچیدهتر و پیشی گرفتن از هر کس دیگری نسبت داد. با این وجود، پسرش، هنری ببیج، نسخه سادهشدهای از واحد محاسباتی ماشین تحلیلی (آسیاب) را در سال ۱۸۸۸ تکمیل کرد. او در سال ۱۹۰۶ نمایش موفقی از استفاده آن در جداول محاسباتی ارائه داد.