شنبه فوریه 15, 1564 تا چهارشنبه ژانویه 8, 1642
Florence, Italy
گالیلئو دی وینچنزو بونایوتی د گالیله (۱۵ فوریه ۱۵۶۴ – ۸ ژانویه ۱۶۴۲) اخترشناس، فیزیکدان و مهندس ایتالیایی اهل پیزا بود که گاهی از او به عنوان یک همهچیزدان یاد میشود. گالیله را «پدر اخترشناسی رصدی»، «پدر فیزیک مدرن»، «پدر روش علمی» و «پدر علم مدرن» نامیدهاند.
گالیله تمایل داشت تنها با نام کوچک خود شناخته شود. در آن زمان، نام خانوادگی در ایتالیا اختیاری بود و نام کوچک او ریشهای مشابه با نام خانوادگیاش، گالیله، داشت. هم نام کوچک و هم نام خانوادگی او در نهایت از یکی از نیاکانش به نام گالیلئو بونایوتی گرفته شده است که پزشک، استاد و سیاستمدار مهمی در فلورانس قرن پانزدهم بود؛ نوادگان او در اواخر قرن چهاردهم به افتخار وی، خود را گالیله نامیدند.
گالیله در ۱۵ فوریه ۱۵۶۴ در پیزا (که در آن زمان بخشی از دوکنشین فلورانس بود)، ایتالیا، به دنیا آمد. او اولین فرزند از شش فرزند وینچنزو گالیله، نوازنده لوت، آهنگساز و نظریهپرداز موسیقی، و جولیا (با نام خانوادگی آماناتی) بود که در سال ۱۵۶۲ با هم ازدواج کرده بودند.
گالیله خود به نوازندهای چیرهدست در لوت تبدیل شد و احتمالاً از همان دوران کودکی از پدرش آموخت که نسبت به مراجع تثبیتشده شکاک باشد، ارزش آزمایشهای دقیق و کمی را درک کند، و برای اندازهگیری دورهای یا موسیقایی زمان یا ریتم، و همچنین نتایج حاصل از ترکیب ریاضیات و آزمایش، ارزش قائل شود.
هنگامی که گالیلئو گالیله هشت ساله بود، خانوادهاش به فلورانس نقل مکان کردند، اما او به مدت دو سال نزد یاکوپو بورگینی ماند.
گالیله از سال ۱۵۷۵ تا ۱۵۷۸ در صومعه والومبروسا، واقع در حدود ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی فلورانس، تحصیل کرد.
اگرچه گالیله در جوانی به طور جدی به کشیش شدن فکر میکرد، اما با اصرار پدرش در سال ۱۵۸۰ برای دریافت مدرک پزشکی در دانشگاه پیزا ثبتنام کرد.
در سال ۱۵۸۱، زمانی که گالیله مشغول تحصیل در رشته پزشکی بود، متوجه لوستری شد که در حال نوسان بود و جریانهای هوا باعث میشد در قوسهای بزرگتر و کوچکتر حرکت کند. برای او، با مقایسه با ضربان قلبش، به نظر میرسید که لوستر صرفنظر از میزان نوسان، زمان یکسانی را برای رفت و برگشت صرف میکند. وقتی به خانه بازگشت، دو آونگ با طول مساوی ساخت و یکی را با دامنه بزرگ و دیگری را با دامنه کوچک به حرکت درآورد و دریافت که زمان آنها با هم یکی است. تا زمان کارهای کریستیان هویگنس، تقریباً صد سال بعد، بود که از ماهیت همزمانی (توتوکرون) آونگ در حال نوسان برای ساخت یک زمانسنج دقیق استفاده شد.
در جهان کاتولیک پیش از درگیری گالیله با کلیسا، اکثریت افراد تحصیلکرده از دیدگاه زمینمرکزی ارسطویی پیروی میکردند که بر اساس آن زمین مرکز جهان بود و تمام اجرام آسمانی به دور زمین میچرخیدند، اگرچه نظریههای کوپرنیکی برای اصلاح تقویم در سال ۱۵۸۲ مورد استفاده قرار گرفتند.
هنگامی که او از بیش از یک نام برای خود استفاده میکرد، گاهی اوقات از نام گالیلئو گالیله لینچئو استفاده میکرد که اشارهای به عضویت او در آکادمی لینچی، یک سازمان نخبه طرفدار علم در ایتالیا بود. در میان خانوادههای توسکانی اواسط قرن شانزدهم، نامگذاری فرزند ارشد با نام خانوادگی والدین مرسوم بود.
گالیله یک دماسنج (ترموستات) که پیشدرآمد دماسنجهای امروزی بود ساخت و در سال ۱۵۸۶ کتاب کوچکی درباره طراحی ترازوی هیدرواستاتیکی که اختراع کرده بود منتشر کرد (که برای اولین بار او را مورد توجه محافل علمی قرار داد).
گالیله همچنین به مطالعه «دیزنیو» (طراحی) پرداخت، اصطلاحی که هنرهای زیبا را در بر میگرفت و در سال ۱۵۸۸، موقعیت استادی در آکادمی هنرهای طراحی در فلورانس را به دست آورد و به تدریس پرسپکتیو و سایهروشن پرداخت.
در سال ۱۵۸۹، گالیله به کرسی ریاضیات در پیزا منصوب شد.
در سال ۱۵۹۱، پدرش درگذشت و مسئولیت مراقبت از برادر کوچکترش، میکلآنیولو، به گالیله سپرده شد.
در سال ۱۵۹۲، گالیله به دانشگاه پادووا نقل مکان کرد و در آنجا تا سال ۱۶۱۰ به تدریس هندسه، مکانیک و نجوم پرداخت.
در سال ۱۵۹۳، گالیله با استفاده از انبساط و انقباض هوا در یک حباب برای جابجایی آب در یک لوله متصل، یک دماسنج ساخت.
گالیله کمکهای متعددی به آنچه امروزه مهندسی نامیده میشود، متمایز از فیزیک محض، انجام داد. بین سالهای ۱۵۹۵ و ۱۵۹۸، گالیله یک پرگار هندسی و نظامی مناسب برای استفاده توپچیها و نقشهبرداران ابداع و بهبود بخشید.
گالیله با وجود اینکه یک کاتولیک رومی عمیقاً متدین بود، صاحب سه فرزند خارج از ازدواج با مارینا گامبا شد. آنها دو دختر به نامهای ویرجینیا (متولد ۱۶۰۰) و لیویا (متولد ۱۶۰۱) و یک پسر به نام وینچنزو (متولد ۱۶۰۶) داشتند.
تیکو و دیگران ابرنواختر سال ۱۵۷۲ را مشاهده کرده بودند. نامه اوتاویو برنزونی در ۱۵ ژانویه ۱۶۰۵ به گالیله، ابرنواختر ۱۵۷۲ و نو اختر کمنورتر ۱۶۰۱ را به اطلاع گالیله رساند. گالیله ابرنواختر کپلر را در سال ۱۶۰۴ مشاهده و بررسی کرد. از آنجایی که این ستارگان جدید هیچ اختلاف منظر روزانهای نشان نمیدادند، گالیله نتیجه گرفت که آنها ستارگان دوری هستند و بنابراین، باور ارسطویی به تغییرناپذیری آسمانها را رد کرد.
بر اساس توصیفات نامطمئن از نخستین تلسکوپ کاربردی که هانس لیپرشی در سال ۱۶۰۸ در هلند سعی در ثبت اختراع آن داشت، گالیله در سال بعد تلسکوپی با بزرگنمایی حدود ۳ برابر ساخت. او بعدها نسخههای بهبودیافتهای با بزرگنمایی تا حدود ۳۰ برابر ساخت.
در سال ۱۶۰۹، گالیله به همراه توماس هریوت انگلیسی و دیگران، از نخستین کسانی بود که از تلسکوپ شکستی به عنوان ابزاری برای رصد ستارگان، سیارات یا قمرها استفاده کرد. نام «تلسکوپ» برای ابزار گالیله توسط یک ریاضیدان یونانی به نام جیووانی دمیزیانی در ضیافتی که در سال ۱۶۱۱ توسط شاهزاده فدریکو چزی برای عضویت گالیله در آکادمی لینچی برگزار شد، ابداع گردید.
در ۳۰ نوامبر ۱۶۰۹، گالیله تلسکوپ خود را به سمت ماه نشانه رفت. اگرچه او اولین کسی نبود که ماه را از طریق تلسکوپ رصد میکرد (توماس هریوت، ریاضیدان انگلیسی، چهار ماه قبل این کار را انجام داده بود اما تنها «لکههای عجیبی» دیده بود)، گالیله اولین کسی بود که علت ناهمواریهای ماه را به عنوان انسداد نور توسط کوهها و دهانههای ماه استنتاج کرد. او در مطالعه خود، نقشههای توپوگرافی نیز ترسیم کرد و ارتفاع کوهها را تخمین زد. ماه آنگونه که ارسطو ادعا میکرد، یک کره شفاف و کامل نبود و به سختی میتوانست اولین «سیاره» یا «مرواریدی ابدی برای صعود باشکوه به امپریوم آسمانی» باشد، آنطور که دانته مطرح کرده بود. گاهی کشف لیبراسیون (رخگردی) ماه در عرض جغرافیایی در سال ۱۶۳۲ به گالیله نسبت داده میشود، اگرچه ممکن است توماس هریوت یا ویلیام گیلبرت پیش از او این کار را انجام داده باشند.
در ۷ ژانویه ۱۶۱۰، گالیله با تلسکوپ خود آنچه را که در آن زمان «سه ستاره ثابت، که به دلیل کوچکی کاملاً نامرئی بودند» توصیف کرد، مشاهده نمود که همگی نزدیک به مشتری و در یک خط مستقیم از میان آن قرار داشتند.
گالیله مشاهدات تلسکوپی خود را در اواخر سال ۱۶۰۹ آغاز کرد و تا مارس ۱۶۱۰ توانست کتاب کوچکی به نام «پیک ستارگان» (Sidereus Nuncius) را منتشر کند که برخی از اکتشافات او را توصیف میکرد: کوههای ماه، قمرهای کوچک در مدار مشتری، و تفکیک آنچه که تصور میشد تودههای ابری در آسمان (سحابیها) هستند به مجموعهای از ستارگان که بدون تلسکوپ قابل مشاهده نبودند. مشاهدات دیگر، از جمله اهله زهره و وجود لکههای خورشیدی، به دنبال آن آمدند.
مشارکتهای گالیله برای متکلمان و فیلسوفان طبیعی آن زمان مشکلاتی ایجاد کرد، زیرا با ایدههای علمی و فلسفی مبتنی بر نظریات ارسطو و بطلمیوس که با کلیسای کاتولیک پیوند نزدیکی داشتند، در تضاد بود. بهویژه، مشاهدات گالیله از اهله زهره که نشان میداد به دور خورشید میچرخد، و مشاهده قمرهایی که به دور مشتری میچرخیدند، مدل زمینمرکزی بطلمیوس را که مورد حمایت و پذیرش کلیسای کاتولیک روم بود، رد میکرد و از مدل خورشیدمرکزی کوپرنیکی که توسط گالیله ترویج میشد، پشتیبانی میکرد.
در سال ۱۶۱۰، گالیله از تلسکوپ در فاصله نزدیک برای بزرگنمایی اجزای حشرات استفاده کرد.
در نامهای به کپلر در اوت ۱۶۱۰، گالیله شکایت کرد که برخی از فیلسوفانی که با اکتشافات او مخالف بودند، حتی از نگاه کردن از طریق تلسکوپ خودداری کردهاند: کپلر عزیز، ای کاش میتوانستیم به حماقت قابل توجه توده مردم بخندیم. چه میگویی درباره فیلسوفان اصلی این آکادمی که سرشار از لجاجت مار هستند و نمیخواهند نه به سیارات، نه به ماه و نه به تلسکوپ نگاه کنند، با وجود اینکه من هزار بار آزادانه و آگاهانه این فرصت را به آنها پیشنهاد دادهام؟ حقیقتاً، همانطور که مار گوشهای خود را میبندد، این فیلسوفان نیز چشمان خود را بر نور حقیقت میبندند.
از سپتامبر ۱۶۱۰، گالیله مشاهده کرد که زهره مجموعه کاملی از اهله مشابه ماه را نشان میدهد. مدل خورشیدمرکزی منظومه شمسی که توسط نیکلاس کوپرنیک توسعه یافته بود، پیشبینی میکرد که تمام اهله قابل مشاهده خواهند بود، زیرا مدار زهره به دور خورشید باعث میشود نیمکره روشن آن هنگام قرار گرفتن در سمت مقابل خورشید، رو به زمین باشد و هنگام قرار گرفتن در سمت زمینِ خورشید، از زمین دور شود.
در سال ۱۶۱۱، گالیله از کالج روم (Collegium Romanum) در رم بازدید کرد، جایی که اخترشناسان یسوعی تا آن زمان مشاهدات او را تکرار کرده بودند. کریستف گرینبرگر، یکی از محققان یسوعی در هیئت علمی، با نظریات گالیله همدردی میکرد، اما توسط کلودیو آکواویوا، پدر کل یسوعیان، خواسته شد تا از دیدگاه ارسطویی دفاع کند. همه ادعاهای گالیله کاملاً پذیرفته نشد: کریستوفر کلاویوس، برجستهترین اخترشناس عصر خود، هرگز با ایده وجود کوهها در ماه کنار نیامد و در خارج از کالج، بسیاری همچنان در واقعیت مشاهدات تردید داشتند.
یکی از اولین اتهامات ارتداد که گالیله مجبور به مقابله با آن شد، در سال ۱۶۱۳ از سوی یک استاد فلسفه، شاعر و متخصص ادبیات یونانی به نام کوزیمو بوسالیا مطرح شد. در گفتگو با حامی گالیله، کوزیمو دوم مدیچی و مادرش کریستینا لورن، بوسالیا گفت که اکتشافات تلسکوپی معتبر هستند، اما حرکت زمین آشکارا برخلاف کتاب مقدس است: دکتر بوسالیا مدتی با مادام [کریستینا] صحبت کرده بود و اگرچه تمام چیزهایی را که در آسمان کشف کرده بودید پذیرفت، اما گفت که حرکت زمین باورنکردنی است و نمیتواند باشد، بهویژه از آنجا که کتاب مقدس آشکارا با چنین حرکتی مخالف است.
توماسو کاچینی، یک راهب دومینیکن، به نظر میرسد اولین حمله خطرناک را به گالیله انجام داده است. او در پایان سال ۱۶۱۴ در فلورانس موعظهای ایراد کرد و در آن گالیله، همکارانش و بهطور کلی ریاضیدانان (دستهای که شامل اخترشناسان نیز میشد) را محکوم کرد.
در اواخر ۱۶۱۴ یا اوایل ۱۶۱۵، یکی از همکیشان دومینیکن کاچینی، نیکولو لورینی، نسخهای از نامه گالیله به کاستلی را به دست آورد. لورینی و دیگر دومینیکنها در صومعه سان مارکو، این نامه را از نظر ارتدوکسی مشکوک دانستند، تا حدی به این دلیل که ممکن بود احکام شورای ترنت را نقض کرده باشد: ...برای مهار ارواح مهارگسیخته، [شورای مقدس] مقرر میدارد که هیچکس با تکیه بر قضاوت خود، در مسائل مربوط به ایمان و اخلاق که به تعالی آموزههای مسیحی مربوط میشود، نباید با تحریف متون مقدس مطابق با تصورات خود، جسارت تفسیر آنها را برخلاف معنایی که مادر مقدس کلیسا... داشته یا دارد، به خود بدهد... — حکم شورای ترنت (۱۵۴۵–۱۵۶۳). نقل شده در لنگفورد، ۱۹۹۲.
لورینی و همکارانش تصمیم گرفتند نامه گالیله را به اطلاع تفتیش عقاید برسانند. در فوریه ۱۶۱۵، لورینی بر این اساس نسخهای را برای دبیر تفتیش عقاید، کاردینال پائولو امیلیو اسفونداتی، به همراه نامهای پوششی که از حامیان گالیله انتقاد میکرد، فرستاد: همه پدران ما در صومعه مقدس سنت مارک احساس میکنند که این نامه حاوی اظهارات بسیاری است که گستاخانه یا مشکوک به نظر میرسند، مانند زمانی که بیان میکند کلمات کتاب مقدس به معنای آنچه میگویند نیست؛ که در بحثهای مربوط به پدیدههای طبیعی، اقتدار کتاب مقدس باید در آخرین رتبه قرار گیرد... . [پیروان گالیله] خود را متعهد میدانستند که کتاب مقدس را طبق بینش شخصی خود و به شیوهای متفاوت از تفسیر رایج پدران کلیسا تفسیر کنند... — نامه لورینی به کاردینال اسفرونداتو، بازپرس در رم، ۱۶۱۵. نقل شده در لنگفورد، ۱۹۹۲.
در ۱۹ مارس، کاچینی به دفاتر تفتیش عقاید در رم رسید تا گالیله را به دلیل کوپرنیکگرایی و سایر بدعتهای ادعایی که ظاهراً توسط شاگردانش گسترش مییافت، محکوم کند.
کاردینال روبرت بلارمین، یکی از محترمترین الهیدانان کاتولیک آن زمان، برای قضاوت در اختلاف بین گالیله و مخالفانش فراخوانده شد. مسئله خورشیدمرکزی برای اولین بار در مورد پائولو آنتونیو فوسکارینی، یک پدر کارملی، با کاردینال بلارمین مطرح شده بود؛ فوسکارینی کتابی با عنوان Lettera ... sopra l'opinione ... del Copernico منتشر کرده بود که سعی داشت کوپرنیک را با بخشهای کتاب مقدس که به نظر متناقض میرسیدند، آشتی دهد. بلارمین در ابتدا این نظر را ابراز کرد که کتاب کوپرنیک ممنوع نخواهد شد، بلکه حداکثر نیاز به ویرایش دارد تا نظریه صرفاً به عنوان یک ابزار محاسباتی برای «حفظ ظواهر» (یعنی حفظ شواهد قابل مشاهده) ارائه شود. فوسکارینی نسخهای از کتاب خود را برای بلارمین فرستاد که او در نامهای به تاریخ ۱۲ آوریل ۱۶۱۵ پاسخ داد.
کاردینال بلارمین در سال ۱۶۱۵ نوشته بود که سیستم کوپرنیکی را نمیتوان بدون «یک اثبات فیزیکی واقعی مبنی بر اینکه خورشید به دور زمین نمیچرخد، بلکه زمین به دور خورشید میچرخد» دفاع کرد.
گالیله در همان لحظه توسط شاگرد سابقش بندتو کاستلی، که اکنون استاد ریاضیات و راهب بندیکتی بود، دفاع شد. پس از اینکه کاستلی این تبادل نظر را به گالیله گزارش داد، گالیله تصمیم گرفت نامهای به کاستلی بنویسد و دیدگاههای خود را در مورد آنچه مناسبترین روش برای برخورد با بخشهای کتاب مقدس که ادعاهایی درباره پدیدههای طبیعی داشتند، بیان کند. بعداً، در سال ۱۶۱۵، او این نامه را به نامه بسیار طولانیتر خود به دوشس بزرگ کریستینا گسترش داد.
گالیله به زودی گزارشهایی شنید که لورینی نسخهای از نامه او به کاستلی را به دست آورده و ادعا میکند که حاوی بدعتهای بسیاری است. او همچنین شنید که کاچینی به رم رفته است و به او مشکوک شد که سعی دارد با نسخه لورینی از نامه، دردسر ایجاد کند. با گذشت سال ۱۶۱۵، او نگرانتر شد و سرانجام تصمیم گرفت به محض اینکه سلامتیاش اجازه دهد به رم برود، که در پایان سال این کار را انجام داد. او با ارائه پرونده خود در آنجا، امیدوار بود که نام خود را از هرگونه سوءظن به بدعت پاک کند و مقامات کلیسا را متقاعد کند که ایدههای خورشیدمرکزی را سرکوب نکنند.
علاوه بر بلارمین، مونسینیور فرانچسکو اینگولی بحثی را با گالیله آغاز کرد و در ژانویه ۱۶۱۶ مقالهای برای او فرستاد که در آن سیستم کوپرنیکی را رد میکرد. گالیله بعداً اظهار داشت که معتقد است این مقاله در اقدامی که در ماه فوریه علیه کوپرنیکگرایی صورت گرفت، نقش مؤثری داشته است.
در ۱۹ فوریه ۱۶۱۶، تفتیش عقاید از کمیسیونی از الهیدانان، معروف به واجدین شرایط، درباره گزارههای دیدگاه خورشیدمرکزی جهان پرسید. مورخان ماجرای گالیله روایتهای متفاوتی از اینکه چرا این موضوع در آن زمان به واجدین شرایط ارجاع شد، ارائه کردهاند. برتا اشاره میکند که تفتیش عقاید در نوامبر ۱۶۱۵، به عنوان بخشی از تحقیقات خود در مورد محکومیتهای گالیله توسط لورینی و کاچینی، اظهاراتی از جیانوتزی آتاوانتی گرفته بود.
در ۲۴ فوریه، واجدین شرایط گزارش اتفاقنظر خود را ارائه کردند: گزارهای که خورشید در مرکز جهان ثابت است، «در فلسفه احمقانه و پوچ است و از نظر رسمی بدعتآمیز است زیرا صراحتاً در بسیاری از جاها با معنای کتاب مقدس تضاد دارد»؛ گزارهای که زمین حرکت میکند و در مرکز جهان نیست، «در فلسفه قضاوت مشابهی دریافت میکند؛ و ... از نظر حقیقت الهیاتی، حداقل در ایمان اشتباه است.»
در جلسهای که روز بعد با حضور کاردینالهای تفتیش عقاید برگزار شد، پاپ پل پنجم به بلارمین دستور داد تا این نتیجه را به گالیله ابلاغ کند و به او دستور دهد که از عقاید کوپرنیکی دست بردارد؛ در صورتی که گالیله در برابر این حکم مقاومت کند، اقدامات شدیدتری علیه او انجام خواهد شد. در ۲۶ فوریه، گالیله به اقامتگاه بلارمین فراخوانده شد و به او دستور داده شد: که بهطور کامل از آموزش یا دفاع از این آموزه و عقیده یا بحث در مورد آن خودداری کند... و بهطور کامل از این عقیده که خورشید در مرکز جهان ثابت است و زمین حرکت میکند، دست بردارد و از آن پس به هیچ وجه، چه به صورت شفاهی و چه کتبی، آن را حفظ، تدریس یا از آن دفاع نکند. — حکم تفتیش عقاید علیه گالیله، ۱۶۱۶.
از نظر گالیله، جزر و مد ناشی از تلاطم آب دریاها به دلیل سرعت گرفتن و کند شدن نقطهای بر سطح زمین در اثر چرخش زمین به دور محور خود و گردش آن به دور خورشید بود. او اولین گزارش خود درباره جزر و مد را در سال ۱۶۱۶ خطاب به کاردینال اورسینی منتشر کرد.
گالیله راه شیری را که پیشتر تصور میشد سحابی است، رصد کرد و دریافت که مجموعهای از ستارگان است که چنان متراکم در کنار هم قرار گرفتهاند که از زمین به شکل ابر دیده میشوند. او بسیاری از ستارگان دیگر را که برای چشم غیرمسلح قابل مشاهده نبودند، مکانیابی کرد. او در سال ۱۶۱۷ ستاره دوتایی میزار در صورت فلکی خرس بزرگ را رصد کرد.
از آنجا که کتاب «عیار سنج» (The Assayer) حاوی گنجینهای از ایدههای گالیله در مورد نحوه انجام علم است، از آن به عنوان مانیفست علمی او یاد شده است. در اوایل سال ۱۶۱۹، پدر گراسی بهطور ناشناس جزوهای با عنوان «بحث نجومی درباره سه دنبالهدار سال ۱۶۱۸» منتشر کرد که در آن به ماهیت دنبالهداری که در اواخر نوامبر سال قبل ظاهر شده بود، پرداخته بود. گراسی نتیجه گرفت که دنبالهدار یک جسم آتشین است که در امتداد بخشی از یک دایره بزرگ با فاصله ثابت از زمین حرکت کرده است و از آنجا که در آسمان آهستهتر از ماه حرکت میکرده، باید دورتر از ماه باشد.
در سال ۱۶۱۹، گالیله درگیر مناقشهای با پدر اوراتزیو گراسی، استاد ریاضیات در کالج یسوعی رم شد. این ماجرا به عنوان اختلافی بر سر ماهیت دنبالهدارها آغاز شد، اما تا زمانی که گالیله کتاب «عیار سنج» (Il Saggiatore) را در سال ۱۶۲۳ به عنوان آخرین تیر ترکش خود در این اختلاف منتشر کرد، به مناقشهای بسیار گستردهتر درباره ماهیت خود علم تبدیل شده بود.
استدلالها و نتایج گراسی در مقالهای بعدی با عنوان «گفتاری در باب دنبالهدارها» که به نام یکی از شاگردان گالیله، وکیلی فلورانسی به نام ماریو گیدوچی منتشر شد، مورد انتقاد قرار گرفت، اگرچه بخش عمده آن توسط خود گالیله نوشته شده بود.
در سال ۱۶۲۳، پاپ گرگوری پانزدهم درگذشت و پاپ اوربان هشتم جانشین او شد که توجه بیشتری به گالیله نشان داد، بهویژه پس از اینکه گالیله برای تبریک به پاپ جدید به رم سفر کرد.
تا سال ۱۶۲۴، گالیله از میکروسکوپ مرکب استفاده کرده بود. او یکی از این ابزارها را در ماه مه همان سال به کاردینال زولرن داد تا به دوک باواریا تقدیم کند و در سپتامبر، یکی دیگر را برای شاهزاده چزی فرستاد.
کتاب «گفتگو درباره دو نظام اصلی جهان» اثر گالیله که در سال ۱۶۳۲ منتشر شد و به محبوبیت زیادی دست یافت. شرحی از گفتگوهای میان یک دانشمند کوپرنیکی به نام سالویاتی، یک محقق بیطرف و شوخطبع به نام ساگردو، و یک ارسطوگرای سنگینوزن به نام سیمپلیچیو بود که از استدلالهای کلیشهای در حمایت از زمینمرکزی استفاده میکرد و در کتاب به عنوان فردی احمق و از نظر فکری ناتوان به تصویر کشیده شده بود.
با از دست دادن بسیاری از مدافعانش در رم به دلیل کتاب «گفتگو درباره دو نظام اصلی جهان»، در سال ۱۶۳۳ به گالیله دستور داده شد تا به اتهام بدعتگذاری محاکمه شود، «به دلیل اینکه آموزه نادرستی را که توسط برخی تدریس میشود، مبنی بر اینکه خورشید مرکز جهان است، به عنوان حقیقت پذیرفته است» که برخلاف محکومیت سال ۱۶۱۶ بود، زیرا «در مجمع مقدس [...] در ۲۵ فوریه ۱۶۱۶ تصمیم گرفته شد که [...] دفتر مقدس به شما دستور دهد که این آموزه را رها کنید، آن را به دیگران آموزش ندهید، از آن دفاع نکنید و به آن نپردازید؛ و اگر از این دستور پیروی نکنید، زندانی خواهید شد».
گالیله مجرم شناخته شد و حکم تفتیش عقاید که در ۲۲ ژوئن ۱۶۳۳ صادر شد، شامل سه بخش اساسی بود: گالیله «به شدت مظنون به بدعتگذاری» شناخته شد، یعنی به دلیل داشتن این عقاید که خورشید بیحرکت در مرکز جهان قرار دارد، زمین در مرکز آن نیست و حرکت میکند، و اینکه میتوان عقیدهای را پس از اعلام مغایرت آن با کتاب مقدس، به عنوان یک احتمال حفظ و از آن دفاع کرد. او ملزم شد که از آن عقاید «اعلام برائت کند، آنها را لعن و نفرین کند و از آنها بیزار باشد». او به حبس رسمی به صلاحدید تفتیش عقاید محکوم شد. روز بعد این حکم به حبس خانگی تبدیل شد که تا پایان عمر در آن باقی ماند. کتاب «گفتگو»ی او ممنوع شد؛ و در اقدامی که در دادگاه اعلام نشد، انتشار هرگونه اثر او، از جمله آثاری که ممکن بود در آینده بنویسد، ممنوع گردید.
در سال ۱۶۳۸، گالیله یک روش تجربی برای اندازهگیری سرعت نور توصیف کرد که در آن دو ناظر، هر کدام دارای فانوسهایی مجهز به دریچه، فانوسهای یکدیگر را از فاصلهای مشاهده میکردند. ناظر اول دریچه فانوس خود را باز میکند و ناظر دوم، به محض دیدن نور، بلافاصله دریچه فانوس خود را باز میکند. زمان بین باز شدن دریچه توسط ناظر اول و دیدن نور فانوس ناظر دوم، نشاندهنده زمانی است که طول میکشد تا نور بین دو ناظر رفت و برگشت کند. گالیله گزارش داد که وقتی این آزمایش را در فاصلهای کمتر از یک مایل انجام داد، نتوانست تشخیص دهد که آیا نور بلافاصله ظاهر میشود یا خیر.
پس از مدتی اقامت نزد اسقف اعظم صمیمی، پیکولومینی در سیهنا، به گالیله اجازه داده شد که به ویلای خود در آرچتری در نزدیکی فلورانس بازگردد، جایی که باقی عمر خود را در حبس خانگی گذراند. او به کار خود بر روی مکانیک ادامه داد و در سال ۱۶۳۸ کتابی علمی در هلند منتشر کرد. جایگاه او همچنان در هر فرصتی زیر سوال میرفت. در مارس ۱۶۴۱، وینچنتزیو رینیری، پیرو و شاگرد گالیله، از آرچتری برای او نوشت که یک بازپرس به تازگی نویسنده کتابی را که در فلورانس چاپ شده بود، مجبور کرده است عبارت «گالیله بسیار برجسته» را به «گالیله، مردی با نامی شناختهشده» تغییر دهد.
گالیله تا سال ۱۶۴۲ به پذیرش بازدیدکنندگان ادامه داد، تا اینکه پس از رنج بردن از تب و تپش قلب، در ۸ ژانویه ۱۶۴۲ در سن ۷۷ سالگی درگذشت. دوک بزرگ توسکانی، فردیناندو دوم، مایل بود او را در بخش اصلی کلیسای سانتا کروچه، در کنار مقبره پدر و دیگر نیاکانش دفن کند و مقبرهای مرمرین به افتخار او بنا نماید.
ماجرای گالیله پس از مرگ او تا حد زیادی فراموش شد و جنجالها فروکش کرد. ممنوعیت تفتیش عقاید برای تجدید چاپ آثار گالیله در سال ۱۷۱۸، زمانی که مجوز انتشار مجموعهای از آثار او (به استثنای «گفتگو» که محکوم شده بود) در فلورانس صادر شد، برداشته شد.
در سال ۱۷۴۱، پاپ بندیکت چهاردهم انتشار نسخهای از آثار علمی کامل گالیله را که شامل نسخه کمی سانسور شده از «گفتگو» بود، مجاز دانست.
در ۱۵ فوریه ۱۹۹۰، در سخنرانیای که در دانشگاه ساپینزای رم ایراد شد، کاردینال راتزینگر (پاپ بندیکت شانزدهم بعدی) برخی از دیدگاههای کنونی درباره ماجرای گالیله را به عنوان چیزی که او آن را «موردی نمادین که به ما اجازه میدهد ببینیم تردید به خود در عصر مدرن، علم و فناوری امروز تا چه حد عمیق است» نامید، ذکر کرد.
در ۳۱ اکتبر ۱۹۹۲، پاپ ژان پل دوم از نحوه رسیدگی به ماجرای گالیله ابراز تأسف کرد و بیانیهای صادر کرد که در آن خطاهای ارتکابی توسط دادگاه کلیسای کاتولیک که مواضع علمی گالیله گالیله را قضاوت کرده بود، به عنوان نتیجه مطالعهای که توسط شورای پاپی فرهنگ انجام شده بود، به رسمیت شناخت.
در مارس ۲۰۰۸، رئیس آکادمی علوم پاپی، نیکولا کابیبو، طرحی را برای گرامیداشت گالیله با نصب مجسمهای از او در داخل دیوارهای واتیکان اعلام کرد.
در دسامبر همان سال، در جریان رویدادهایی برای گرامیداشت چهارصدمین سالگرد اولین مشاهدات تلسکوپی گالیله، پاپ بندیکت شانزدهم از مشارکتهای او در نجوم تمجید کرد.
با این حال، یک ماه بعد، رئیس شورای پاپی فرهنگ، جانفرانکو راوازی، فاش کرد که طرح نصب مجسمه گالیله در محوطه واتیکان به حالت تعلیق درآمده است.
