1سِر چارلز ویتستون
سِر چارلز ویتستون اولین کسی بود که در سال ۱۸۳۸ استریوپسیس (دید سهبعدی) را توصیف کرد و در سال ۱۸۴۰ به دلیل توضیح دید دوچشمی، مدال سلطنتی انجمن سلطنتی را دریافت کرد؛ تحقیقی که او را به ساخت استریوسکوپ سوق داد.
2سنسوراما
مورتون هایلیگ در دهه ۱۹۵۰ درباره یک «تئاتر تجربه» نوشت که میتوانست تمام حواس را به شکلی مؤثر در بر بگیرد و بدین ترتیب بیننده را به فعالیت روی صفحه بکشاند. او در سال ۱۹۶۲ نمونه اولیهای از دیدگاه خود را با نام سنسوراما ساخت، به همراه پنج فیلم کوتاه که قرار بود در آن نمایش داده شوند و حواس متعددی (بینایی، شنوایی، بویایی و لامسه) را درگیر کنند. سنسوراما که پیش از محاسبات دیجیتال ساخته شده بود، یک دستگاه مکانیکی بود. هایلیگ همچنین چیزی را که «ماسک تلسفر» مینامید (که در سال ۱۹۶۰ ثبت اختراع شد) توسعه داد. در درخواست ثبت اختراع، این دستگاه به عنوان «یک دستگاه تلویزیون تلسکوپی برای استفاده فردی... تماشاگر حس کاملی از واقعیت را دریافت میکند، تصاویر سهبعدی متحرک که ممکن است رنگی باشند، با ۱۰۰٪ دید محیطی، صدای دوگوشی، رایحهها و نسیم هوا» توصیف شده است.
3اولین سیستم نمایشگر نصبشده روی سر
در سال ۱۹۶۸، ایوان ساترلند با کمک دانشجویانش از جمله باب اسپرول، چیزی را خلق کرد که به طور گسترده اولین سیستم نمایشگر نصبشده روی سر (HMD) برای استفاده در برنامههای شبیهسازی غوطهورکننده در نظر گرفته شد. این سیستم هم از نظر رابط کاربری و هم از نظر واقعگرایی بصری ابتدایی بود و HMD که کاربر باید آن را میپوشید آنقدر سنگین بود که باید از سقف آویزان میشد. گرافیکهای تشکیلدهنده محیط مجازی، اتاقهای مدل سیمی ساده بودند. ظاهر مهیب این دستگاه الهامبخش نام آن، «شمشیر داموکلس» شد.
4دیوید اِم
دیوید اِم اولین هنرمندی بود که بین سالهای ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۴ در آزمایشگاه پیشرانش جت (JPL) ناسا، دنیاهای مجازی قابل پیمایش تولید کرد. «نقشه فیلم آسپن»، یک تور مجازی ابتدایی که در آن کاربران میتوانستند در خیابانهای آسپن در یکی از سه حالت (تابستان، زمستان و چندضلعی) قدم بزنند، در سال ۱۹۷۸ در MIT ایجاد شد.
5اریک هاولت
در سال ۱۹۷۹، اریک هاولت سیستم نوری «گستره بزرگ، پرسپکتیو اضافی» (LEEP) را توسعه داد. این سیستم ترکیبی، یک تصویر استریوسکوپیک با میدان دیدی به اندازه کافی وسیع ایجاد کرد تا حس متقاعدکنندهای از فضا به وجود آورد. کاربران این سیستم تحت تأثیر حس عمق (میدان دید) در صحنه و واقعگرایی مربوط به آن قرار گرفتند.
6آتاری
آتاری در سال ۱۹۸۲ یک آزمایشگاه تحقیقاتی برای واقعیت مجازی تأسیس کرد، اما این آزمایشگاه پس از دو سال به دلیل «شوک آتاری» (سقوط بازیهای ویدیویی آمریکای شمالی در سال ۱۹۸۳) تعطیل شد. با این حال، کارمندان استخدامشده آن، مانند تام زیمرمن، اسکات فیشر، جارون لانیر، مایکل نیمارک و برندا لورل، تحقیقات و توسعه خود را بر روی فناوریهای مرتبط با VR ادامه دادند.
7ویپیال ریسرچ
تا دهه ۱۹۸۰، اصطلاح «واقعیت مجازی» توسط جارون لانیر، یکی از پیشگامان مدرن این حوزه، محبوب شد. لانیر شرکت VPL Research را در سال ۱۹۸۵ تأسیس کرده بود. VPL Research چندین دستگاه VR مانند DataGlove، EyePhone و AudioSphere را توسعه داد. VPL فناوری DataGlove را به شرکت متل مجوز داد که از آن برای ساخت Power Glove، یک دستگاه VR اولیه و مقرونبهصرفه، استفاده کرد.
8مرکز تحقیقات ایمز
سیستم اصلی LEEP در سال ۱۹۸۵ برای مرکز تحقیقات ایمز ناسا جهت اولین نصب واقعیت مجازی آنها، یعنی VIEW (ایستگاه کاری محیط تعاملی مجازی) توسط اسکات فیشر بازطراحی شد. سیستم LEEP پایه و اساس اکثر هدستهای واقعیت مجازی مدرن را فراهم میکند.
9اولین VR پیادهسازیشده روی یک کامپیوتر شخصی ارزانقیمت
در سال ۱۹۸۸، پروژه فضای سایبری در اتودسک اولین پروژهای بود که VR را روی یک کامپیوتر شخصی ارزانقیمت پیادهسازی کرد. مدیر پروژه، اریک گولیچسن، در سال ۱۹۹۰ آنجا را ترک کرد تا شرکت Sense8 را تأسیس کند و کیت توسعه نرمافزار واقعیت مجازی WorldToolKit را توسعه دهد که اولین گرافیکهای بلادرنگ با نگاشت بافت را روی کامپیوتر شخصی ارائه میداد و به طور گسترده در صنعت و دانشگاه مورد استفاده قرار گرفت.
10محیط مجازی خودکار کیو (CAVE)
در سال ۱۹۹۱، کارولینا کروز-نیرا، دنیل جی. ساندین و توماس ای. دیفانتی از آزمایشگاه تجسم الکترونیکی، اولین اتاق غوطهورکننده مکعبی، یعنی محیط مجازی خودکار کیو (CAVE) را ایجاد کردند. این پروژه که به عنوان پایاننامه دکترای کروز-نیرا توسعه یافت، شامل یک محیط چند-پروجکشن، مشابه هولودک بود که به افراد اجازه میداد بدن خود را در رابطه با دیگران در اتاق ببینند. آنتونیو مدینا، فارغالتحصیل MIT و دانشمند ناسا، یک سیستم واقعیت مجازی طراحی کرد تا مریخنوردها را از زمین در زمان واقعی ظاهری، علیرغم تأخیر قابل توجه سیگنالهای مریخ-زمین-مریخ، «هدایت» کند.
11هدست واقعیت مجازی سگا
در سال ۱۹۹۱، سگا هدست واقعیت مجازی سگا را برای بازیهای آرکید و کنسول مگا درایو معرفی کرد. این هدست از صفحهنمایشهای LCD در ویزور، هدفونهای استریو و حسگرهای اینرسی استفاده میکرد که به سیستم اجازه میداد حرکات سر کاربر را ردیابی کرده و به آن واکنش نشان دهد.
12اولین تجربه واقعیت مجازی «غوطهورکننده»
در سال ۱۹۹۱، Virtuality راهاندازی شد و به اولین سیستم سرگرمی واقعیت مجازی چندنفره، شبکهای و تولید انبوه تبدیل شد که در بسیاری از کشورها منتشر شد، از جمله یک آرکید اختصاصی VR در مرکز امبارکادرو. سیستمهای Virtuality چند-پاد با هزینه ۷۳,۰۰۰ دلار، دارای هدستها و دستکشهای اسکلتی بودند که یکی از اولین تجربههای واقعیت مجازی «غوطهورکننده» را ارائه میدادند.
13واقعیت مجازی مقرونبهصرفه تا سال ۱۹۹۴
دهه ۱۹۹۰ شاهد اولین عرضههای تجاری گسترده هدستهای مصرفکننده بود. برای مثال، در سال ۱۹۹۲، مجله Computer Gaming World پیشبینی کرد: «واقعیت مجازی مقرونبهصرفه تا سال ۱۹۹۴». دهه ۱۹۹۰ شاهد اولین عرضههای تجاری گسترده هدستهای مصرفکننده بود. برای مثال، در سال ۱۹۹۲، مجله Computer Gaming World پیشبینی کرد: «واقعیت مجازی مقرونبهصرفه تا سال ۱۹۹۴».
14ویرچوال بوی
کنسول Virtual Boy نینتندو در سال ۱۹۹۵ عرضه شد. گروهی در سیاتل نمایشهای عمومی از یک اتاق پروژکشن غوطهور ۲۷۰ درجه «شبیه به CAVE» به نام تئاتر محیط مجازی (Virtual Environment Theater) ایجاد کردند که توسط کارآفرینان چت داگیت و باب جیکوبسون تولید شده بود. فورته در همان سال VFX1 را عرضه کرد، یک هدست واقعیت مجازی که با کامپیوتر شخصی کار میکرد.
15لیندن لب
در سال ۱۹۹۹، کارآفرین فیلیپ روزدیل شرکت لیندن لب را با تمرکز اولیه بر توسعه سختافزار واقعیت مجازی تشکیل داد. در ابتداییترین شکل خود، این شرکت برای تولید نسخه تجاری «The Rig» تلاش میکرد که به صورت نمونه اولیه به شکل یک دستگاه فولادی دستوپاگیر با چندین مانیتور کامپیوتر بود که کاربران میتوانستند روی شانههای خود حمل کنند. این مفهوم بعداً به برنامه دنیای مجازی سهبعدی مبتنی بر کامپیوتر شخصی به نام Second Life تبدیل شد.
16آکیولس ریفت
در سال ۲۰۱۰، پالمر لاکی اولین نمونه اولیه آکیولس ریفت را طراحی کرد. این نمونه اولیه که بر روی بدنه یک هدست واقعیت مجازی دیگر ساخته شده بود، تنها قادر به ردیابی چرخشی بود. با این حال، از میدان دید ۹۰ درجهای برخوردار بود که در آن زمان در بازار مصرفکننده دیده نشده بود. مشکلات اعوجاج ناشی از لنز مورد استفاده برای ایجاد میدان دید، توسط نرمافزاری که جان کارمک برای نسخهای از Doom 3 نوشته بود، اصلاح شد. این طراحی اولیه بعداً به عنوان پایهای برای طراحیهای بعدی مورد استفاده قرار گرفت.
17معرفی در E3
در سال ۲۰۱۲، ریفت برای اولین بار در نمایشگاه بازیهای ویدیویی E3 توسط کارمک ارائه شد.
18پیشرفت ولو
در سال ۲۰۱۳، ولو پیشرفت نمایشگرهای با ماندگاری کم (low-persistence) را کشف و به طور رایگان به اشتراک گذاشت که نمایش محتوای واقعیت مجازی بدون تأخیر و تاری را ممکن میسازد. این فناوری توسط آکیولس پذیرفته شد و در تمام هدستهای آینده آنها مورد استفاده قرار گرفت.
19پلیاستیشن ویآر
در سال ۲۰۱۴، سونی پروژه مورفیوس (نام رمز آن برای پلیاستیشن ویآر)، یک هدست واقعیت مجازی برای کنسول بازی ویدیویی پلیاستیشن ۴ را اعلام کرد.
20فیسبوک آکیولس ویآر را خرید
در سال ۲۰۱۴، فیسبوک شرکت آکیولس ویآر را با مبلغی که در آن زمان ۲ میلیارد دلار اعلام شد خریداری کرد، اما بعداً مشخص شد که رقم دقیقتر ۳ میلیارد دلار بوده است. این خرید پس از ارسال اولین کیتهای توسعه که از طریق کیکاستارتر آکیولس در سال ۲۰۱۲ سفارش داده شده بودند در سال ۲۰۱۳، اما قبل از ارسال دومین کیتهای توسعه آنها در سال ۲۰۱۴ انجام شد. زنیمکس.
21نمونه اولیه استیمسایت
در اوایل سال ۲۰۱۴، ولو نمونه اولیه استیمسایت خود را به نمایش گذاشت که پیشدرآمدی برای هر دو هدست مصرفکنندهای بود که در سال ۲۰۱۶ عرضه شدند. این نمونه ویژگیهای اصلی هدستهای مصرفکننده از جمله نمایشگرهای ۱K جداگانه برای هر چشم، ماندگاری کم، ردیابی موقعیتی در یک منطقه بزرگ و لنزهای فرنل را به اشتراک میگذاشت.
22اچتیسی و ولو
اچتیسی و ولو هدست واقعیت مجازی اچتیسی وایو و کنترلرهای آن را در سال ۲۰۱۵ معرفی کردند. این مجموعه شامل فناوری ردیابی به نام لایتهاوس بود که از «ایستگاههای پایه» نصبشده روی دیوار برای ردیابی موقعیتی با استفاده از نور مادون قرمز استفاده میکرد.
23گوگل کاردبورد
در سال ۲۰۱۵، گوگل کاردبورد را معرفی کرد، یک نمایشگر استریوسکوپیک خودساخته: کاربر گوشی هوشمند خود را در نگهدارنده مقوایی قرار میدهد که آن را روی سر خود میبندد. مایکل نیمارک به عنوان اولین «هنرمند مقیم» گوگل در بخش جدید واقعیت مجازی آنها منصوب شد. کمپین کیکاستارتر برای Gloveone، یک جفت دستکش که ردیابی حرکت و بازخورد لمسی را فراهم میکند، با موفقیت تأمین مالی شد و بیش از ۱۵۰,۰۰۰ دلار کمک مالی دریافت کرد.
24پروژه OSVR
همچنین در سال ۲۰۱۵، ریزر پروژه متنباز خود OSVR را رونمایی کرد.
25اچتیسی وایو
در سال ۲۰۱۶، اچتیسی اولین واحدهای هدست اچتیسی وایو استیمویآر را ارسال کرد. این اولین عرضه تجاری بزرگ ردیابی مبتنی بر حسگر بود که امکان حرکت آزادانه کاربران در یک فضای مشخص را فراهم میکرد. حق اختراعی که سونی در سال ۲۰۱۷ ثبت کرد نشان داد که آنها در حال توسعه فناوری ردیابی موقعیت مشابه وایو برای پلیاستیشن ویآر هستند، با پتانسیل توسعه یک هدست بیسیم.
26آکیولس ریفت اس
در سال ۲۰۱۹، آکیولس، آکیولس ریفت اس و یک هدست مستقل به نام آکیولس کوئست را عرضه کرد. این هدستها در مقایسه با ردیابی خارجی (outside-in) که در نسلهای قبلی هدستها دیده میشد، از ردیابی داخلی (inside-out) استفاده میکردند.