Historia Kubański kryzys rakietowy

Kennedy kandydował na prezydenta w 1960 roku, a jedną z kluczowych kwestii wyborczych była rzekoma „luka rakietowa” w stosunku do Sowietów.

W 1961 roku Ameryka odkryła, że Sowieci posiadają tylko cztery międzykontynentalne rakiety balistyczne (ICBM) typu R-7 Siemiorka.

ZSRR wystosował ultimatum żądające wycofania wszystkich sił zbrojnych z Berlina, w tym zachodnich sił zbrojnych z Berlina Zachodniego. Kryzys zakończył się de facto podziałem miasta wraz z wzniesieniem przez NRD muru berlińskiego.

Pod koniec 1961 roku Fidel Castro poprosił Związek Radziecki o więcej rakiet przeciwlotniczych SA-2. Władze radzieckie nie podjęły działań w odpowiedzi na tę prośbę.

Na początku 1962 roku grupa radzieckich specjalistów wojskowych i budowniczych rakiet towarzyszyła delegacji rolniczej w Hawanie.

W styczniu 1962 roku generał armii USA Edward Lansdale opisał plany obalenia rządu kubańskiego w ściśle tajnym raporcie (częściowo odtajnionym w 1989 roku), skierowanym do Kennedy'ego i urzędników zaangażowanych w operację Mongoose.

Timothy Naftali twierdził, że dymisja Escalante była czynnikiem motywującym radziecką decyzję o rozmieszczeniu rakiet nuklearnych na Kubie w 1962 roku.

W lutym 1962 roku USA nałożyły embargo na Kubę, a Lansdale przedstawił 26-stronicowy, ściśle tajny harmonogram wdrożenia planu obalenia rządu kubańskiego.

W maju 1962 roku radziecki I sekretarz Nikita Chruszczow został przekonany do pomysłu przeciwdziałania rosnącej przewadze USA w opracowywaniu i rozmieszczaniu rakiet strategicznych poprzez umieszczenie radzieckich rakiet nuklearnych średniego zasięgu na Kubie.

Do maja Chruszczow i Castro zgodzili się potajemnie umieścić strategiczne rakiety nuklearne na Kubie.

Specjaliści od budowy rakiet pod przykrywką „operatorów maszyn”, „specjalistów od nawadniania” i „specjalistów rolniczych” przybyli w lipcu.

Dyrektor CIA John A. McCone był podejrzliwy. Rozumował, że wysyłanie rakiet przeciwlotniczych na Kubę „miało sens tylko wtedy, gdy Moskwa zamierzała użyć ich do ochrony bazy dla rakiet balistycznych wycelowanych w Stany Zjednoczone”. 10 sierpnia napisał notatkę do Kennedy'ego, w której przypuszczał, że Sowieci przygotowują się do wprowadzenia rakiet balistycznych na Kubę.

Pierwszy problem, który doprowadził do przerwy w lotach rozpoznawczych, miał miejsce 30 sierpnia, kiedy samolot U-2 obsługiwany przez Dowództwo Strategiczne Sił Powietrznych USA przez pomyłkę przeleciał nad wyspą Sachalin na radzieckim Dalekim Wschodzie.

31 sierpnia senator Kenneth Keating (Republikanin z Nowego Jorku) ostrzegł na forum Senatu, że Związek Radziecki „z całym prawdopodobieństwem” buduje bazę rakietową na Kubie. Oskarżył administrację Kennedy'ego o tuszowanie poważnego zagrożenia dla USA, rozpoczynając tym samym kryzys.

We wrześniu 1962 roku analitycy z Agencji Wywiadu Obronnego (DIA) zauważyli, że kubańskie stanowiska rakiet ziemia-powietrze są rozmieszczone w układzie podobnym do tych używanych przez Związek Radziecki do ochrony swoich baz ICBM, co skłoniło DIA do lobbowania na rzecz wznowienia lotów U-2 nad wyspą.

Pierwsza partia radzieckich rakiet R-12 dotarła w nocy 8 września, a druga 16 września. R-12 była rakietą balistyczną średniego zasięgu, zdolną do przenoszenia głowicy termojądrowej.

15 października Krajowe Centrum Interpretacji Fotograficznej (NPIC) CIA przeanalizowało zdjęcia z U-2 i zidentyfikowało obiekty, które zinterpretowano jako rakiety balistyczne średniego zasięgu.

17 października urzędnik ambasady radzieckiej Gieorgij Bolszakow przekazał prezydentowi Kennedy'emu osobistą wiadomość od Chruszczowa, zapewniającą go, że „pod żadnym pozorem rakiety ziemia-ziemia nie zostaną wysłane na Kubę”.

19 października EXCOMM utworzył oddzielne grupy robocze w celu zbadania opcji nalotu i blokady, a do popołudnia większość poparcia w EXCOMM przesunęła się na opcję blokady.

Kennedy spotkał się z członkami EXCOMM i innymi głównymi doradcami 21 października, rozważając dwie pozostałe opcje: nalot głównie na kubańskie bazy rakietowe lub blokadę morską Kuby.

22 października o godzinie 19:00 czasu EDT Kennedy wygłosił ogólnokrajowe przemówienie telewizyjne we wszystkich głównych sieciach, ogłaszając odkrycie rakiet.

O godzinie 22:00 czasu EDT USA podniosły poziom gotowości sił SAC do DEFCON 2. Po raz jedyny w historii USA bombowce B-52 przeszły w stan ciągłego alarmu powietrznego, a średnie bombowce B-47 zostały rozproszone na różne lotniska wojskowe i cywilne oraz przygotowane do startu, w pełni wyposażone, w ciągu 15 minut.

W sobotę, 27 października, po długich naradach między Związkiem Radzieckim a gabinetem Kennedy'ego, Kennedy potajemnie zgodził się na usunięcie wszystkich rakiet rozmieszczonych w Turcji i prawdopodobnie w południowych Włoszech, te pierwsze na granicy ze Związkiem Radzieckim, w zamian za usunięcie przez Chruszczowa wszystkich rakiet na Kubie.

Radziecki potencjał nuklearny w 1962 roku kładł mniejszy nacisk na międzykontynentalne pociski balistyczne (ICBM), a większy na rakiety balistyczne średniego i pośredniego zasięgu (MRBM i IRBM).