1Jedenaście artykułów impeachmentu przeciwko prezydentowi

Tydzień później Izba Reprezentantów przyjęła jedenaście artykułów impeachmentu przeciwko prezydentowi.

2Jak przywrócić Południe do Unii

Po zwycięstwach Armii Unii pod Gettysburgiem i Vicksburgiem w lipcu 1863 roku, prezydent Lincoln zaczął rozważać kwestię przywrócenia Południa do Unii.

3Ustawa Wade’a-Davisa

Łagodny ton planu prezydenta, a także fakt, że wdrożył go on na mocy dyrektywy prezydenckiej bez konsultacji z Kongresem, rozwścieczyły radykalnych Republikanów, którzy odpowiedzieli bardziej rygorystycznym planem. Ich propozycja rekonstrukcji Południa, ustawa Wade’a-Davisa, została przyjęta przez obie izby Kongresu w lipcu 1864 roku, ale została zawetowana przez prezydenta i nigdy nie weszła w życie.

4Zabójstwo Abrahama Lincolna

Zabójstwo Abrahama Lincolna 14 kwietnia 1865 roku, zaledwie kilka dni po kapitulacji Armii Północnej Wirginii pod Appomattox, na krótko złagodziło napięcie dotyczące tego, kto ustali warunki pokoju. Radykałowie, choć nieufni wobec nowego prezydenta i jego polityki, wierzyli na podstawie jego dotychczasowych działań, że Andrew Johnson ustąpi lub przynajmniej przystanie na ich twarde propozycje.

5Johnson mianowany gubernatorem wojskowym

Następnie, po tym jak kilka stanów opuściło Unię, w tym jego własny, zdecydował się pozostać w Waszyngtonie (zamiast rezygnować z mandatu senatora USA), a później, gdy wojska Unii zajęły Tennessee, Johnson został mianowany gubernatorem wojskowym. Na tym stanowisku sprawował władzę energicznie, często powtarzając, że „zdrada musi być znienawidzona, a zdrajcy ukarani”.

6Wetowanie

W lutym 1866 roku Johnson zawetował ustawę rozszerzającą działalność Freedmen's Bureau i zwiększającą jego uprawnienia; Kongres nie był w stanie odrzucić weta. Następnie Johnson potępił radykalnych Republikanów: przedstawiciela Thaddeusa Stevensa i senatora Charlesa Sumnera, wraz z abolicjonistą Wendellem Phillipsem, nazywając ich zdrajcami.

7Ustawa o prawach obywatelskich

Johnson zawetował ustawę o prawach obywatelskich (Civil Rights Act) oraz drugą ustawę o Freedmen's Bureau; Senat i Izba Reprezentantów uzyskały wymaganą większość dwóch trzecich głosów, niezbędną do odrzucenia obu wet, co przygotowało grunt pod starcie między Kongresem a prezydentem.

8Trybun ludowy

Będąc w impasie z Kongresem, Johnson zwrócił się bezpośrednio do amerykańskiej opinii publicznej jako „trybun ludowy”.

9Swing Around the Circle

Późnym latem 1866 roku prezydent wyruszył w krajową trasę przemówień „Swing Around the Circle”, podczas której prosił słuchaczy o poparcie w walce z Kongresem i wzywał wyborców do wyboru na nadchodzące wybory uzupełniające przedstawicieli, którzy popierali jego politykę.

10Główny zarzut przeciwko Johnsonowi

Głównym zarzutem przeciwko Johnsonowi było naruszenie ustawy o obsadzaniu urzędów (Tenure of Office Act), uchwalonej przez Kongres w marcu 1867 roku, mimo jego weta.

11Johnson zawiesza Stantona

Ponieważ ustawa o obsadzaniu urzędów pozwalała prezydentowi na zawieszanie urzędników podczas przerwy w obradach Kongresu, gdy Johnsonowi nie udało się uzyskać rezygnacji Stantona, 5 sierpnia 1867 roku zawiesił go, co dało mu możliwość mianowania generała Ulyssesa S. Granta, pełniącego wówczas funkcję dowódcy armii, tymczasowym sekretarzem wojny.

12Ustawa o obsadzaniu urzędów (Tenure of Office Act)

Aby zapewnić, że Stanton nie zostanie zastąpiony, Kongres uchwalił w 1867 roku ustawę o obsadzaniu urzędów, mimo weta Johnsona. Ustawa wymagała od prezydenta uzyskania porady i zgody Senatu przed zwolnieniem lub odwołaniem jakiegokolwiek członka jego gabinetu (co było pośrednim odniesieniem do Stantona) lub w istocie każdego urzędnika federalnego, którego pierwotne mianowanie wymagało wcześniej takiej porady i zgody.

13Senat przyjął rezolucję o braku zgody na dymisję Stantona

Kiedy w grudniu 1867 roku Senat przyjął rezolucję o braku zgody na dymisję Stantona, Grant powiedział Johnsonowi, że zamierza zrezygnować, obawiając się karnych działań prawnych. Johnson zapewnił Granta, że weźmie na siebie pełną odpowiedzialność w tej sprawie i poprosił go o opóźnienie rezygnacji do czasu znalezienia odpowiedniego następcy.

14Rezygnacja Granta

Wbrew przekonaniu Johnsona, że Grant zgodził się pozostać na stanowisku, gdy w styczniu 1868 roku Senat przegłosował przywrócenie Stantona na urząd, Grant natychmiast zrezygnował, zanim prezydent zdążył mianować następcę.

15Przeciwnicy Johnsona w Kongresie

Przeciwnicy Johnsona w Kongresie byli oburzeni jego działaniami; wyzwanie rzucone przez prezydenta autorytetowi Kongresu – zarówno w odniesieniu do ustawy o obsadzaniu urzędów, jak i powojennej rekonstrukcji – było w ich ocenie tolerowane wystarczająco długo.

16Lorenzo Thomas

21 lutego 1868 roku prezydent mianował Lorenzo Thomasa, generała brygady armii, tymczasowym sekretarzem wojny. Johnson poinformował następnie Senat o swojej decyzji.

17Deklaracja Williama D. Kelleya

Wyrażając powszechne nastroje wśród Republikanów w Izbie Reprezentantów, przedstawiciel William D. Kelley (22 lutego 1868 r.) oświadczył: Panie, krwawe i niezaorane pola dziesięciu nieodbudowanych stanów, niepochowane duchy dwóch tysięcy zamordowanych Murzynów w Teksasie, wołają, jeśli umarli kiedykolwiek wzywają pomsty, o ukaranie Andrew Johnsona.

18Izba Reprezentantów przeciwko Johnsonowi

24 lutego 1868 roku, trzy dni po dymisji Stantona przez Johnsona, Izba Reprezentantów przegłosowała stosunkiem głosów 126 do 47 (przy 17 członkach niegłosujących) rezolucję o postawieniu prezydenta w stan oskarżenia za poważne przestępstwa i wykroczenia.

19Impeachment

Procedura impeachmentu Andrew Johnsona została wszczęta 24 lutego 1868 roku, kiedy Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych podjęła decyzję o postawieniu w stan oskarżenia Andrew Johnsona, 17. prezydenta Stanów Zjednoczonych, za „poważne przestępstwa i wykroczenia”, które zostały szczegółowo opisane w jedenastu artykułach impeachmentu.

20Postępowanie przygotowawcze

4 marca 1868 roku, przy ogromnym zainteresowaniu opinii publicznej i mediów, jedenaście artykułów impeachmentu zostało przedstawionych Senatowi, który następnego dnia wznowił obrady jako sąd impeachmentu pod przewodnictwem prezesa Sądu Najwyższego Salmona Chase'a i przystąpił do opracowania zestawu zasad procesu oraz obowiązków jego urzędników.

21Całkowite zerwanie

Johnson był wściekły na Granta, oskarżając go o kłamstwo podczas burzliwego posiedzenia gabinetu. Publikacja w marcu 1868 roku kilku gniewnych wiadomości między Johnsonem a Grantem doprowadziła do całkowitego zerwania między nimi. W rezultacie tych listów Grant umocnił swoją pozycję jako faworyt do republikańskiej nominacji prezydenckiej w 1868 roku.

22Komisja Impeachmentu Izby Reprezentantów i zespół obrony prezydenta

W skład komisji impeachmentu Izby Reprezentantów weszli: John Bingham, George S. Boutwell, Benjamin Butler, John A. Logan, Thaddeus Stevens, James F. Wilson i Thomas Williams. Zespół obrony prezydenta tworzyli: Henry Stanbery, William M. Evarts, Benjamin R. Curtis, Thomas A. R. Nelson oraz William S. Groesbeck. Za radą prawników prezydent nie pojawił się na procesie.

23Sesja otwarta

Proces toczył się głównie podczas sesji otwartych, a galerie sali Senatu były przez cały czas wypełnione po brzegi. Zainteresowanie opinii publicznej było tak duże, że Senat po raz pierwszy w swojej historii wydał przepustki wstępu. Na każdy dzień procesu drukowano 1000 kolorowych biletów, uprawniających do wstępu na jeden dzień.

24Zbieranie dowodów i świadków

Pierwszego dnia komitet obrony Johnsona poprosił o 40 dni na zebranie dowodów i świadków, ponieważ oskarżenie miało na to więcej czasu, ale przyznano tylko 10 dni. Postępowanie rozpoczęło się 23 marca.

25Zaledwie sześć dni

John A. Logan argumentował, że proces powinien rozpocząć się natychmiast, a Stanbery jedynie próbuje zyskać na czasie. Wniosek został odrzucony w głosowaniu 41 do 12. Jednak następnego dnia Senat przegłosował przyznanie obronie sześciu dodatkowych dni na przygotowanie dowodów, co zostało przyjęte.

26Kolejne 30 dni

Po postawieniu zarzutów prezydentowi, Henry Stanbery poprosił o kolejne 30 dni na zgromadzenie dowodów i wezwanie świadków, twierdząc, że w ciągu poprzednio przyznanych 10 dni wystarczyło czasu jedynie na przygotowanie odpowiedzi prezydenta.

27Proces

Przez wiele dni Butler wypowiadał się przeciwko naruszeniom przez Johnsona ustawy o sprawowaniu urzędu (Tenure of Office Act) i dalej oskarżał prezydenta o wydawanie rozkazów bezpośrednio oficerom armii, z pominięciem generała Granta. Obrona argumentowała, że Johnson nie naruszył ustawy, ponieważ prezydent Lincoln nie mianował ponownie Stantona na stanowisko sekretarza wojny na początku swojej drugiej kadencji w 1865 roku, a zatem był on urzędnikiem pozostałym z gabinetu z 1860 roku, co pozbawiało go ochrony wynikającej z tej ustawy.

28Kilku świadków

Strona oskarżająca powołała kilku świadków w toku postępowania, aż do 9 kwietnia, kiedy zakończyła przedstawianie swoich dowodów.

29Benjamin Curtis zwrócił uwagę

Benjamin Curtis zwrócił uwagę na fakt, że po uchwaleniu przez Izbę Reprezentantów ustawy o sprawowaniu urzędu, Senat wprowadził do niej poprawki, co oznaczało konieczność odesłania jej do komisji pojednawczej Senatu i Izby w celu rozstrzygnięcia różnic. Następnie zacytował protokoły z tych spotkań, które ujawniły, że choć członkowie Izby nie odnotowali tego faktu, ich jedynym celem było utrzymanie Stantona na stanowisku, na co Senat się nie zgodził.

30Generał William T. Sherman (drugi świadek)

Kolejnym świadkiem był generał William T. Sherman, który zeznał, że prezydent Johnson zaproponował mu objęcie stanowiska sekretarza wojny po Stantonie, aby zapewnić skuteczne zarządzanie departamentem. Sherman w zasadzie potwierdził, że Johnson chciał jedynie, aby zarządzał on departamentem, a nie wykonywał polecenia wojskowe, które byłyby sprzeczne z wolą Kongresu.

31Adiutant generalny Lorenzo Thomas (pierwszy świadek)

Obrona powołała następnie swojego pierwszego świadka, adiutanta generalnego Lorenzo Thomasa. Nie dostarczył on wystarczających informacji na korzyść obrony, a Butler próbował wykorzystać jego zeznania na korzyść oskarżenia.

32Pierwsze głosowanie

Pierwsze głosowanie odbyło się 16 maja w sprawie jedenastego artykułu. Przed głosowaniem starszy senator z Kansas, Samuel Pomeroy, powiedział młodszemu senatorowi z Kansas, Rossowi, że jeśli Ross zagłosuje za uniewinnieniem, stanie się przedmiotem dochodzenia w sprawie łapówkarstwa. Następnie, w nadziei na przekonanie przynajmniej jednego senatora, który głosował za niewinnością, do zmiany zdania, Senat odroczył obrady na 10 dni przed kontynuowaniem głosowania nad pozostałymi artykułami.

33Artykuł XI

Wszyscy Republikanie głosowali za winą (35 głosów), większość Demokratów również głosowała za winą (10 głosów), a 9 Demokratów głosowało za niewinnością w sprawie artykułu XI.

34Ten sam wynik

Podczas przerwy, pod przywództwem Butlera, Izba Reprezentantów przegłosowała rezolucję w sprawie zbadania rzekomych „niewłaściwych lub korupcyjnych środków użytych do wpłynięcia na decyzję Senatu”. Pomimo zdecydowanych wysiłków radykalnego przywództwa republikańskiego, by zmienić wynik, kiedy 26 maja oddano głosy nad drugim i trzecim artykułem, rezultaty były takie same jak za pierwszym razem.

35Artykuł III

Wszyscy Republikanie głosowali za winą (35 głosów), większość Demokratów również głosowała za winą (10 głosów), a 9 Demokratów głosowało za niewinnością w sprawie artykułu III.

36Artykuł II

Wszyscy Republikanie głosowali za winą (35 głosów), większość Demokratów również głosowała za winą (10 głosów), a 9 Demokratów głosowało za niewinnością w sprawie artykułu II.

37Johnson skarżył się na przywrócenie Stantona

Johnson skarżył się na przywrócenie Stantona na urząd i desperacko szukał kogoś na jego miejsce, kto byłby akceptowalny dla Senatu. Najpierw zaproponował to stanowisko generałowi Williamowi Tecumsehowi Shermanowi, wrogowi Stantona, który odrzucił jego ofertę.

38Zawiadomienie o zwolnieniu prezydenta

Thomas osobiście doręczył Stantonowi zawiadomienie o zwolnieniu z urzędu przez prezydenta, lecz Stanton zakwestionował legalność tej decyzji. Zamiast opuścić swoje biuro, zabarykadował się w nim i nakazał aresztowanie Thomasa za naruszenie ustawy o sprawowaniu urzędu (Tenure of Office Act). Poinformował również o zaistniałej sytuacji spikera Izby Reprezentantów Schuylera Colfaxa oraz przewodniczącego pro tempore Senatu Benjamina Wade'a.

39Werdykt

Na zakończenie procesu senatorowie głosowali nad trzema artykułami impeachmentu. W każdym przypadku wynik głosowania wynosił 35–19, przy czym 35 senatorów głosowało za uznaniem winy, a 19 za uniewinnieniem. Ponieważ konstytucyjny próg wymagany do skazania w procesie impeachmentu wynosi dwie trzecie głosów za uznaniem winy, co w tym przypadku oznaczało 36 głosów, Johnson nie został skazany. Pozostał na urzędzie do końca swojej kadencji 4 marca następnego roku, choć jako „kulawa kaczka” nie miał już wpływu na politykę publiczną.

40Powszechne doniesienia

Po procesie Butler przeprowadził przesłuchania w sprawie powszechnych doniesień, jakoby republikańscy senatorowie zostali przekupieni, by głosować za uniewinnieniem Johnsona. Podczas przesłuchań Butlera oraz w późniejszych dochodzeniach pojawiało się coraz więcej dowodów na to, że niektóre głosy za uniewinnieniem zostały pozyskane dzięki obietnicom stanowisk w ramach patronatu oraz korzyściom finansowym. Zawierano również układy polityczne.

41Przekupienie senatorów głosujących za uniewinnieniem

Co więcej, istnieją dowody na to, że oskarżyciele próbowali przekupić senatorów głosujących za uniewinnieniem, aby zmienili swoje głosy na skazujące. Senatorowi z Maine, Fessendenowi, zaoferowano stanowisko ministra w Wielkiej Brytanii.

42Śledztwo Butlera

Śledztwo Butlera obróciło się przeciwko niemu, gdy odkryto, że senator z Kansas, Pomeroy, który głosował za skazaniem, napisał list do poczmistrza generalnego Johnsona, domagając się 40 000 dolarów łapówki w zamian za swój głos za uniewinnieniem oraz głosy trzech lub czterech innych członków jego frakcji. Samemu Butlerowi Wade powiedział, że mianuje go sekretarzem stanu, gdy Wade obejmie prezydenturę po skazaniu Johnsona.

43Późniejsza ocena impeachmentu Johnsona

W 1887 roku ustawa o sprawowaniu urzędu (Tenure of Office Act) została uchylona przez Kongres, a późniejsze orzeczenia Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych zdawały się potwierdzać stanowisko Johnsona, że miał on prawo zwolnić Stantona bez zgody Kongresu.