Historia Bank Światowy

Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (IBRD) to międzynarodowa instytucja finansowa oferująca pożyczki krajom rozwijającym się o średnim dochodzie. IBRD jest pierwszą z pięciu instytucji członkowskich tworzących Grupę Banku Światowego i ma siedzibę w Waszyngtonie w Stanach Zjednoczonych. Został założony w 1944 roku z misją finansowania odbudowy narodów europejskich zniszczonych przez II wojnę światową. IBRD oraz jego ramię udzielające pożyczek na preferencyjnych warunkach, Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju, są zbiorczo znane jako Bank Światowy, ponieważ dzielą to samo kierownictwo i personel.

Na początku II wojny światowej John Maynard Keynes z brytyjskiego Ministerstwa Skarbu oraz Harry Dexter White z Departamentu Skarbu Stanów Zjednoczonych niezależnie zaczęli rozwijać idee dotyczące ładu finansowego powojennego świata. (Patrz poniżej propozycja Keynesa dotycząca Międzynarodowej Unii Rozliczeniowej). Po negocjacjach między urzędnikami Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii oraz konsultacjach z niektórymi innymi aliantami, 21 kwietnia 1944 r. w wielu krajach alianckich opublikowano jednocześnie „Wspólne oświadczenie ekspertów w sprawie ustanowienia Międzynarodowego Funduszu Walutowego”. 25 maja 1944 r. rząd USA zaprosił kraje alianckie do wysłania przedstawicieli na międzynarodową konferencję walutową „w celu sformułowania konkretnych propozycji dotyczących Międzynarodowego Funduszu Walutowego i ewentualnie Banku Odbudowy i Rozwoju”. (Słowo „Międzynarodowy” zostało dodane do nazwy Banku dopiero pod koniec konferencji w Bretton Woods). Stany Zjednoczone zaprosiły również mniejszą grupę krajów do wysłania ekspertów na konferencję wstępną w Atlantic City w stanie New Jersey, aby opracować projekty propozycji na konferencję w Bretton Woods. Konferencja w Atlantic City odbyła się w dniach 15–30 czerwca 1944 r.

Eugene Meyer pełnił funkcję prezesa Rezerwy Federalnej w latach 1930–1933 i był pierwszym prezesem Grupy Banku Światowego.

Eugene Isaac Meyer

Kontynuuj w Storyteller

Po II wojnie światowej John J. McCloy pełnił funkcję prezesa Banku Światowego.

John Jay McCloy

Kontynuuj w Storyteller

Pierwszym krajem, który otrzymał pożyczkę z Banku Światowego, była Francja. Ówczesny prezes Banku, John McCloy, wybrał Francję spośród dwóch innych wnioskodawców, Polski i Chile. Pożyczka opiewała na 250 milionów dolarów amerykańskich, czyli połowę wnioskowanej kwoty, i wiązała się z surowymi warunkami. Francja musiała zgodzić się na zrównoważenie budżetu i przyznanie pierwszeństwa spłaty długu wobec Banku Światowego przed innymi rządami.

Eugene "Gene" Robert Black Sr. był prezesem Banku Światowego w latach 1949–1963.

Eugene "Gene" Robert Black Sr.

Kontynuuj w Storyteller

Instytut Banku Światowego (WBI) był „globalnym łącznikiem wiedzy, nauki i innowacji na rzecz redukcji ubóstwa”. Jego celem było inspirowanie agentów zmian i wyposażanie ich w niezbędne narzędzia, które mogą pomóc w osiąganiu wyników rozwojowych. WBI stosował cztery główne strategie podejścia do problemów rozwojowych: innowacje na rzecz rozwoju, wymianę wiedzy, budowanie przywództwa i koalicji oraz ustrukturyzowane uczenie się. Instytut Banku Światowego (WBI) był wcześniej znany jako Instytut Rozwoju Gospodarczego (EDI), założony 11 marca 1955 r. przy wsparciu fundacji Rockefellera i Forda.

Międzynarodowa Korporacja Finansowa (IFC) to międzynarodowa instytucja finansowa oferująca usługi inwestycyjne, doradcze i zarządzania aktywami w celu wspierania rozwoju sektora prywatnego w krajach słabiej rozwiniętych. IFC jest członkiem Grupy Banku Światowego i ma siedzibę w Waszyngtonie w Stanach Zjednoczonych. Została założona w 1956 roku jako ramię sektora prywatnego Grupy Banku Światowego, aby wspierać rozwój gospodarczy poprzez inwestowanie w projekty komercyjne i nastawione na zysk w celu redukcji ubóstwa i promowania rozwoju.

Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (IDA) to międzynarodowa instytucja finansowa oferująca preferencyjne pożyczki i dotacje dla najbiedniejszych krajów rozwijających się na świecie. IDA jest członkiem Grupy Banku Światowego i ma siedzibę w Waszyngtonie w Stanach Zjednoczonych. Została założona w 1960 roku, aby uzupełnić istniejący Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju poprzez udzielanie pożyczek krajom rozwijającym się, które cierpią z powodu najniższego dochodu narodowego brutto, problemów z wiarygodnością kredytową lub najniższego dochodu na mieszkańca.

George David Woods pełnił funkcję prezesa Banku Światowego od stycznia 1963 r. do marca 1968 r.

Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (ICSID) to międzynarodowa instytucja arbitrażowa założona w 1966 roku w celu rozwiązywania sporów prawnych i pojednawczych między międzynarodowymi inwestorami. ICSID jest częścią Grupy Banku Światowego i jest przez nią finansowane, z siedzibą w Waszyngtonie w Stanach Zjednoczonych. Jest to autonomiczna, wielostronna wyspecjalizowana instytucja mająca na celu zachęcanie do międzynarodowego przepływu inwestycji i łagodzenie ryzyka niehandlowego na mocy traktatu opracowanego przez dyrektorów wykonawczych Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju i podpisanego przez kraje członkowskie. Według stanu na maj 2016 r. 153 państwa członkowskie zgodziły się egzekwować i przestrzegać orzeczeń arbitrażowych zgodnie z Konwencją ICSID.

Robert McNamara został prezesem Banku Światowego.

Robert Strange McNamara

Kontynuuj w Storyteller

W latach 1974–1980 bank koncentrował się na zaspokajaniu podstawowych potrzeb ludzi w krajach rozwijających się. Znacznie zwiększono wielkość i liczbę pożyczek dla kredytobiorców, ponieważ cele pożyczkowe rozszerzyły się z infrastruktury na usługi socjalne i inne sektory.

W latach 1976–1980 zadłużenie krajów rozwijających się rosło w średnim rocznym tempie 20%.

W latach 80. bank kładł nacisk na udzielanie pożyczek w celu obsługi zadłużenia Trzeciego Świata oraz na politykę dostosowań strukturalnych mającą na celu usprawnienie gospodarek krajów rozwijających się. UNICEF poinformował pod koniec lat 80., że programy dostosowań strukturalnych Banku Światowego były odpowiedzialne za „obniżenie poziomu zdrowia, odżywienia i edukacji dziesiątek milionów dzieci w Azji, Ameryce Łacińskiej i Afryce”.

W 1980 roku ustanowiono Trybunał Administracyjny Banku Światowego w celu rozstrzygania sporów między Grupą Banku Światowego a jej personelem, w przypadkach gdy zarzucano nieprzestrzeganie umów o pracę lub warunków zatrudnienia.

Alden Winship „Tom” Clausen był prezesem Banku Światowego w latach 1981–1986.

Barber Benjamin Conable Jr. był byłym prezesem Grupy Banku Światowego.

Barber Conable

Kontynuuj w Storyteller

Wielostronna Agencja Gwarancji Inwestycji (MIGA) to międzynarodowa instytucja finansowa, która oferuje ubezpieczenia od ryzyka politycznego oraz gwarancje poprawy zdolności kredytowej. Gwarancje te pomagają inwestorom chronić bezpośrednie inwestycje zagraniczne przed ryzykiem politycznym i niehandlowym w krajach rozwijających się. MIGA jest członkiem Grupy Banku Światowego, a jej siedziba znajduje się w Waszyngtonie w Stanach Zjednoczonych. MIGA została założona w 1988 roku jako instrument ubezpieczeń inwestycyjnych w celu zachęcania do pewnych inwestycji w krajach rozwijających się. MIGA jest własnością państw członkowskich i jest przez nie zarządzana, ale posiada własne kierownictwo wykonawcze i personel, który prowadzi jej bieżącą działalność. Jej udziałowcami są rządy państw członkowskich, które wnoszą kapitał wpłacony i mają prawo głosu w sprawach agencji. Ubezpiecza ona długoterminowe inwestycje dłużne i kapitałowe, a także inne aktywa i kontrakty długoterminowe. Agencja jest corocznie oceniana przez Niezależną Grupę Ewaluacyjną Banku Światowego.

Począwszy od 1989 roku, w odpowiedzi na ostrą krytykę ze strony wielu grup, bank zaczął włączać grupy ekologiczne i organizacje pozarządowe do swoich pożyczek, aby złagodzić skutki swojej dotychczasowej polityki rozwoju, która wywołała krytykę.

Utworzył również agencję wykonawczą, zgodnie z Protokołami Montrealskimi, w celu powstrzymania niszczenia warstwy ozonowej w atmosferze ziemskiej poprzez stopniowe wycofywanie 95% chemikaliów niszczących warstwę ozonową, z terminem docelowym na 2015 rok. Od tego czasu, zgodnie ze swoimi tzw. „Sześcioma Tematami Strategicznymi”, bank wdrożył różne dodatkowe polityki mające na celu ochronę środowiska przy jednoczesnym promowaniu rozwoju. Na przykład w 1991 roku bank ogłosił, że w celu ochrony przed wylesianiem, zwłaszcza w Amazonii, nie będzie finansował żadnych komercyjnych projektów związanych z wyrębem lasów ani projektów infrastrukturalnych, które szkodzą środowisku.

Lewis Thompson Preston był prezesem Banku Światowego od września 1991 roku do swojej śmierci w maju 1995 roku.

Sir James David Wolfensohn pełnił funkcję dziewiątego prezesa Grupy Banku Światowego (1995–2005).

James Wolfensohn

Kontynuuj w Storyteller

W celu promowania globalnych dóbr publicznych Bank Światowy stara się zwalczać choroby zakaźne, takie jak malaria, dostarczając szczepionki do różnych części świata i dołączając do sił zwalczających te choroby. W 2000 roku bank ogłosił „wojnę z AIDS”, a w 2011 roku dołączył do partnerstwa Stop Tuberculosis Partnership.

Wyeliminowanie skrajnego ubóstwa i głodu: Od 1990 do 2004 roku odsetek ludzi żyjących w skrajnym ubóstwie spadł z prawie jednej trzeciej do mniej niż jednej piątej. Chociaż wyniki różnią się znacznie w zależności od regionów i krajów, trend wskazuje, że świat jako całość może osiągnąć cel zmniejszenia o połowę odsetka ludzi żyjących w ubóstwie. Oczekuje się jednak, że ubóstwo w Afryce wzrośnie, a większość z 36 krajów, w których żyje 90% niedożywionych dzieci na świecie, znajduje się w Afryce. Mniej niż jedna czwarta krajów jest na dobrej drodze do osiągnięcia celu zmniejszenia niedożywienia o połowę.

Zapewnienie powszechnego nauczania podstawowego: Odsetek dzieci uczęszczających do szkoły w krajach rozwijających się wzrósł z 80% w 1991 roku do 88% w 2005 roku. Mimo to około 72 miliony dzieci w wieku szkoły podstawowej, z czego 57% to dziewczęta, nie było objętych edukacją w 2005 roku.

Zmniejszenie umieralności dzieci: Nastąpiła pewna poprawa wskaźników przeżywalności na świecie; przyspieszone działania są najbardziej potrzebne w Azji Południowej i Afryce Subsaharyjskiej. Szacuje się, że w 2005 roku zmarło ponad 10 milionów dzieci poniżej piątego roku życia; większość zgonów wynikała z przyczyn, którym można było zapobiec.

Paul Dundes Wolfowitz pełnił funkcję 10. prezesa Banku Światowego.

Paul Wolfowitz

Kontynuuj w Storyteller

Robert Bruce Zoellick był jedenastym prezesem Banku Światowego, stanowisko to zajmował od 1 lipca 2007 roku do 30 czerwca 2012 roku.

Robert Zoellick

Kontynuuj w Storyteller

Czterdzieści pięć krajów zadeklarowało 25,1 miliarda dolarów amerykańskich jako „pomoc dla najbiedniejszych krajów świata”, pomoc, która trafia do Międzynarodowego Stowarzyszenia Rozwoju (IDA) Banku Światowego, które rozdziela pożyczki osiemdziesięciu biedniejszym krajom. Chociaż bogatsze narody czasami finansują własne projekty pomocowe, w tym te dotyczące chorób, i chociaż IDA spotyka się z krytyką, Robert B. Zoellick, były prezes Banku Światowego, powiedział podczas ogłoszenia pożyczek 15 grudnia 2007 r., że fundusze IDA „są podstawowym finansowaniem, na którym polegają najbiedniejsze kraje rozwijające się”.

Robert B. Zoellick

Kontynuuj w Storyteller

W 2010 roku zrewidowano uprawnienia do głosowania w Banku Światowym, aby zwiększyć wpływ krajów rozwijających się, zwłaszcza Chin. Krajami o największej sile głosu są obecnie Stany Zjednoczone (15,85%), Japonia (6,84%), Chiny (4,42%), Niemcy (4,00%), Wielka Brytania (3,75%), Francja (3,75%), Indie (2,91%), Rosja (2,77%), Arabia Saudyjska (2,77%) i Włochy (2,64%). W ramach zmian, znanych jako „Reforma głosu – faza 2”, krajami innymi niż Chiny, które odnotowały znaczące zyski, były m.in. Korea Południowa, Turcja, Meksyk, Singapur, Grecja, Brazylia, Indie i Hiszpania. Siła głosu większości krajów rozwiniętych została zmniejszona, podobnie jak w przypadku kilku krajów rozwijających się, takich jak Nigeria. Uprawnienia do głosowania Stanów Zjednoczonych, Rosji i Arabii Saudyjskiej pozostały bez zmian.

Aby upewnić się, że operacje finansowane przez Bank Światowy nie zagrażają tym celom, lecz przyczyniają się do ich realizacji, zdefiniowano zabezpieczenia środowiskowe, społeczne i prawne. Jednakże zabezpieczenia te nie zostały jeszcze w pełni wdrożone. Na dorocznym spotkaniu Banku Światowego w Tokio w 2012 roku zainicjowano przegląd tych zabezpieczeń, co zostało przyjęte z zadowoleniem przez kilka organizacji społeczeństwa obywatelskiego.

Tradycyjnie, w oparciu o milczące porozumienie między Stanami Zjednoczonymi a Europą, prezes Banku Światowego był zawsze wybierany spośród kandydatów nominowanych przez Stany Zjednoczone. W 2012 roku po raz pierwszy nominowano dwóch obywateli spoza USA.

23 marca 2012 r. prezydent USA Barack Obama ogłosił, że Stany Zjednoczone nominują Jima Yong Kima na kolejnego prezesa Banku.

Jim Yong KimBarack Obama Image

Kontynuuj w Storyteller

Jim Yong Kim został wybrany 27 kwietnia 2012 r. i ponownie wybrany na drugą pięcioletnią kadencję w 2017 r. Ogłosił, że ustąpi ze stanowiska ze skutkiem na 1 lutego 2019 r.

Jim Yong Kim

Kontynuuj w Storyteller

Różne wydarzenia sprawiły, że Milenijne Cele Rozwoju na rok 2015 stały się w niektórych przypadkach osiągalne. Aby cele te zostały zrealizowane, musi zostać spełnionych sześć kryteriów: silniejszy i bardziej inkluzywny wzrost w Afryce i państwach niestabilnych, większy wysiłek w dziedzinie zdrowia i edukacji, integracja programów rozwoju i ochrony środowiska, więcej i lepsza pomoc, postęp w negocjacjach handlowych oraz silniejsze i bardziej skoncentrowane wsparcie ze strony instytucji wielostronnych, takich jak Bank Światowy.

Najnowszym deklarowanym celem Banku Światowego jest redukcja ubóstwa. Według stanu na listopad 2018 r. największymi odbiorcami pożyczek Banku Światowego były Indie (859 mln USD w 2018 r.) i Chiny (370 mln USD w 2018 r.) poprzez pożyczki z MBO (IBRD).

Kristalina Georgieva była dyrektorem generalnym Grupy Banku Światowego w latach 2017–2019 i pełniła funkcję p.o. prezesa Grupy Banku Światowego od 1 lutego 2019 r. do 8 kwietnia 2019 r. po rezygnacji Jima Yong Kima.

Kristalina Georgieva

Kontynuuj w Storyteller

David Malpass został wybrany na prezesa Banku Światowego 4 kwietnia 2019 r.

David Malpass

Kontynuuj w Storyteller

Bankowi Światowemu powierzono tymczasową odpowiedzialność za zarządzanie Funduszem Czystych Technologii (CTF), skoncentrowanym na jak najszybszym uczynieniu energii odnawialnej konkurencyjną cenowo w stosunku do energii z węgla, ale może to nie być kontynuowane po konferencji klimatycznej ONZ w Kopenhadze w grudniu 2009 r. ze względu na ciągłe inwestycje Banku w elektrownie węglowe.

W obliczu globalnej walki z pandemią COVID-19, we wrześniu 2020 r. Bank Światowy ogłosił plan o wartości 12 miliardów dolarów, mający na celu zaopatrzenie „krajów o niskim i średnim dochodzie” w szczepionkę, gdy tylko zostanie ona zatwierdzona. Plan ma objąć ponad dwa miliardy ludzi.