Trận động đất và sóng thần Unzen năm 1792 là kết quả từ các hoạt động núi lửa của núi Unzen (tại bán đảo Shimabara thuộc tỉnh Nagasaki, Nhật Bản) vào ngày 21 tháng 5. Sự kiện này đã gây ra sự sụp đổ sườn phía nam của vòm Mayuyama trước núi Unzen, dẫn đến một trận siêu sóng thần khủng khiếp, cướp đi sinh mạng của tổng cộng 15.000 người. Sự kiện này còn được gọi là Shimabara phun trào, Higo bị ảnh hưởng (Shimabara có nghĩa là ngọn núi trung tâm của bán đảo Shimabara) vì nhiều người đã thiệt mạng do trận sóng thần này ở Higo (tỉnh Kumamoto, nằm cách đó 20 km (12 dặm) qua biển Ariake).
Hai trận động đất lớn kéo theo sự sụp đổ sườn phía đông của vòm Mayuyama thuộc núi Unzen
eventThứ Ba Thg 5 21, 1782placeBán đảo Shimabara thuộc tỉnh Nagasaki, Nhật Bản
Vào đêm ngày 21 tháng 5, hai trận động đất lớn đã kéo theo sự sụp đổ sườn phía đông của vòm Mayuyama thuộc núi Unzen, gây ra một vụ sạt lở đất quét qua thành phố Shimabara và đổ vào vịnh Ariake, kích hoạt một trận sóng thần lớn.
Chuỗi động đất xảy ra ở sườn phía tây của núi Unzen và dần di chuyển về phía Fugen-dake
event1791placeNúi Unzen, Nhật Bản
Vào cuối năm 1791, một chuỗi các trận động đất đã xảy ra ở sườn phía tây của núi Unzen và dần di chuyển về phía Fugen-dake (một trong những đỉnh của núi Unzen).
Vào tháng 2 năm 1792, Fugen-dake bắt đầu phun trào, kích hoạt dòng dung nham kéo dài trong hai tháng. Trong khi đó, các trận động đất vẫn tiếp tục, dịch chuyển gần hơn về phía thành phố Shimabara.
eventThg 5, 1792placeBán đảo Shimabara thuộc tỉnh Nagasaki, Nhật Bản
Cho đến ngày nay, người ta vẫn chưa biết liệu sự sụp đổ xảy ra do sự phun trào của vòm núi hay do các trận động đất. Sóng thần đã tấn công tỉnh Higo ở phía bên kia vịnh Ariake trước khi dội ngược lại và tấn công Shimabara một lần nữa. Trong tổng số khoảng 15.000 người thiệt mạng, khoảng 5.000 người được cho là đã chết do sạt lở đất, khoảng 5.000 người do sóng thần ở phía bên kia vịnh tại tỉnh Higo, và 5.000 người khác do sóng thần quay lại tấn công Shimabara. Những con sóng đạt độ cao từ 33–66 ft (10–20 m), xếp trận sóng thần này vào loại siêu sóng thần nhỏ. Tại mũi Osaki-bana thuộc thị trấn Futsu, sóng cục bộ dâng cao tới 187 ft (57 m) do ảnh hưởng của địa hình đáy biển.